'Già Va' nói gì bà con cũng nghe

BÙI LIÊM

TTO - Bằng uy tín và tấm lòng vì mọi người, ông đã giúp nhiều người trong làng thoát ra khỏi "vũng lầy" của việc bán điều non, cầm cố, bán đất, nhậu nhẹt và bùa ngải.

Già Điểu Va đến thăm, trò chuyện với anh Điểu Siêng, người được giúp bỏ nhậu - Ảnh: BÙI LIÊM

Người thôn 2, xã Thống Nhất, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước kể về ông Điểu Va, 64 tuổi, đồng bào dân tộc S’Tiêng, là người đi đầu trong vận động người dân ở khu dân cư không bán điều non, không cầm cố, sang nhượng đất.

Bà con gọi ông bằng cái tên thân mật: già Va. Tự bản thân phải thay đổi suy nghĩ, các hủ tục lạc hậu của dân tộc mình để có thể làm thay đổi cách suy nghĩ của bà con mình nhằm có cuộc sống no đủ, hạnh phúc - đó là cách nghĩ, cách làm của già Va.

Những năm trước, nhiều hộ đồng bào dân tộc S’Tiêng nghe theo kẻ xấu đã bán điều non, cầm cố đất để có tiền tiêu xài. Tài sản cứ không cánh mà bay. "Nhà Điểu Sơn bán non 3ha điều trong 3 năm với giá chỉ 30 triệu đồng để... mua xe máy chạy và lấy tiền tiêu xài trong khi thu hoạch một mùa cũng đã có hơn 30 triệu.

Tôi nói Điểu Sơn trả lại nửa tiền cho người ta rồi lấy vườn điều về nhưng họ không chịu vì đã viết bán vào giấy cho người ta rồi. Tôi đứng ra thuyết phục suốt, họ thu thêm một mùa nữa rồi trả lại vườn điều cho nó" - ông kể. Ông đã vận động hàng chục hộ trong sóc thoát cảnh cầm cố tài sản, bán đất...

Điểu Va sinh ra giữa rừng già. Ông đã chứng kiến không biết bao nhiêu gia đình tiêu điều vì những hủ tục lạc hậu. Nhà nghèo, miếng ăn cũng không có, nhưng đám cưới tốn kém đến hơn 100 triệu đồng, nhiều nhà ăn nhậu ròng rã mấy ngày trời.

Đám cưới xong nợ nần ngập đầu, chồng chất, nghèo khó từ thế hệ này sang thế hệ khác. Ông quyết tâm vận động tiết kiệm và bà con nghe theo.

Trong nhà, ông là người cha mẫu mực. Điểu Va chí thú làm ăn từ nhỏ. Với hơn 10ha điều thu hoạch nhiều năm qua, hơn 1ha cao su đang cho mủ nhiều và 6 sào đất ruộng mỗi năm làm 3 vụ lúa, nhiều năm qua Điểu Va đạt danh hiệu nông dân sản xuất giỏi.

Ông làm ngôi nhà dài truyền thống khang trang tọa lạc trên diện tích hàng nghìn mét vuông đất cho bà con. Sáu người con của ông đều được ăn học đàng hoàng.

Ông Vũ Phú Quang, phó chủ tịch UBND xã Thống Nhất, cho biết thôn 2 có 332 hộ, trong đó đồng bào dân tộc S’Tiêng chiếm hơn 70%, còn lại các dân tộc Tày, Nùng, Kinh... và hiện thôn còn 6 hộ nghèo.

Ở đây, tiếng nói của ông Điểu Va rất quan trọng, ông nói bà con ai cũng nghe và làm theo. Giờ tình trạng bán điều non, cầm cố đất, sang nhượng đất đã được đẩy lùi; tình trạng ly hôn rất ít diễn ra; các hủ tục lạc hậu trong thôn đã giảm đáng kể.

'Người dân tộc đang thưa vắng dần những bộ quần áo truyền thống'

TTO - "Cần khắc phục việc các nhóm thiện nguyện đều tự phát, đến để 'cho' đồng bào những món đồ vật chất rồi đi mà không quan tâm rằng chính họ đang góp phần làm mất đi bản sắc của người dân tộc", đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) chia sẻ.