Ban đại diện cha mẹ học sinh (hội phụ huynh) dự kiến không được tự đặt ra các khoản thu hoặc ép buộc đóng góp. Phía nhà trường không được giao hội phụ huynh thu hộ các khoản thu thuộc trách nhiệm của trường.

Đó là một trong những đề xuất của Bộ GD-ĐT tại dự thảo thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, đang được bộ lấy ý kiến góp ý để thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT.

Cấm hội phụ huynh gây áp lực với người đóng góp

Theo dự thảo, ban đại diện cha mẹ học sinh không được can thiệp vào việc quản trị, quản lý, tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá; không được tự đặt ra các khoản thu hoặc ép buộc đóng góp.

Hội phụ huynh không được tiếp nhận hoặc sử dụng các khoản hỗ trợ sai quy định, không lợi dụng danh nghĩa ban đại diện để vụ lợi.

Ban đại diện không được tự đặt ra khoản thu, mức thu hoặc mức đóng góp, không được ép buộc, gây áp lực hoặc phân biệt đối xử giữa người có hỗ trợ và người không hỗ trợ.

Đặc biệt, ý kiến hoặc quyết định của đa số trong ban đại diện không làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp đối với từng cha mẹ học sinh. Việc không hỗ trợ không được ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người học và phụ huynh.

Bộ cũng đề xuất cơ sở giáo dục không được giao hội phụ huynh thu hộ các khoản thuộc trách nhiệm thu của cơ sở giáo dục.

Những khoản hỗ trợ tự nguyện không được sử dụng để thay thế trách nhiệm của Nhà nước hoặc cơ sở giáo dục, không được chi cho đầu tư, mua sắm, sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất hoặc các hoạt động quản trị, quản lý, điều hành và chuyên môn của cơ sở giáo dục.

Đáng chú ý, hội phụ huynh có trách nhiệm công khai tiếp nhận, quản lý và sử dụng khoản hỗ trợ phải đúng mục đích, công khai, có hồ sơ, chứng từ để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.

Khi kết thúc nhiệm kỳ hoặc khi cơ sở giáo dục được tổ chức lại, hồ sơ và số tiền còn lại phải được bàn giao theo quy định.

Giáo viên, phụ huynh sẽ thoát những khoản đóng góp vô lý?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, phụ huynh N.T.H. (Bắc Ninh) cho rằng việc vận động ủng hộ và sử dụng quỹ phụ huynh hiện nay còn nhiều bất cập.

Tại trường con phụ huynh này đang theo học, quỹ lớp được sử dụng để mua máy lạnh, sơn tường lớp học; còn quỹ trường được phân bổ chi phí đóng góp cho học sinh theo từng hoạt động.

"Có năm trường thông báo không thu quỹ phụ huynh học sinh, chỉ được sử dụng nguồn vận động ủng hộ. Tuy nhiên trong năm học có nhiều khoản phát sinh, nguồn quỹ phụ huynh của trường không đủ, nên cuối cùng vẫn chia đều cho học sinh, phụ huynh đóng góp.

Thậm chí nhà trường vẫn yêu cầu phụ huynh chi tiền để chuyển máy lạnh từ lớp này sang lớp khác cho các con", phụ huynh H. chia sẻ.

Dưới góc độ giáo viên, cô L.T.N. (Bắc Ninh) nhìn nhận hội phụ huynh là cầu nối giữa nhà trường, giáo viên với học sinh. Để học sinh học tập tốt, rất cần sự đồng hành, phối hợp của phụ huynh.

Theo cô N., nhà trường không chỉ có hoạt động dạy và học mà còn tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa cần sự đồng hành của hội phụ huynh. Khi tổ chức các hoạt động này, đương nhiên sẽ phát sinh kinh phí.

Tuy nhiên theo cô N., quá trình hoạt động và vận động quỹ của hội phụ huynh hiện cũng bộc lộ một số bất cập. Những khoản đóng góp tự nguyện đôi khi vô tình trở thành gánh nặng đối với các gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn.

"Không đóng góp theo số đông, phụ huynh lại lo con mình không được quan tâm, thậm chí bị xa lánh", cô N. nói.

"Hiện ở một số trường cũng đang phụ thuộc quá nhiều vào phụ huynh, cho rằng việc phụ huynh chi kinh phí lắp bóng đèn phòng học, sơn tường lớp, lắp điều hòa... là điều hiển nhiên vì tất cả đều là phục vụ cho con của họ", cô nói thêm.

Theo cô N., giáo viên chủ nhiệm cũng rơi vào tình huống khó xử khi phải truyền đạt các đề xuất của nhà trường đến phụ huynh. Điều này dễ khiến phụ huynh hiểu lầm rằng những khoản đóng góp này là do giáo viên đề xuất hoặc đứng ra vận động.

Với các đề xuất trong dự thảo thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, cô N. cho rằng dự thảo đã làm rõ hơn trách nhiệm của ban đại diện cha mẹ học sinh và nhà trường, cũng như những việc được làm và không được làm.

"Nếu những quy định này được thực thi, giáo viên cũng sẽ nhẹ gánh hơn", cô N. chia sẻ.

Một giáo viên khác cho rằng tại các trường, dù không đặt ra mức thu cụ thể nhưng vẫn tồn tại tâm lý "có vận động là phải đóng góp". Trong khi đó giáo viên cũng chịu áp lực từ nhà trường trong việc vận động phụ huynh đóng góp. Nếu không hoàn thành nhiệm vụ được giao, giáo viên có thể bị ảnh hưởng đến đánh giá, thi đua.

"Nếu việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản hỗ trợ có hồ sơ, chứng từ được lưu trữ, ghi chép rõ ràng thì cũng thuận lợi hơn, giúp hoạt động của quỹ minh bạch hơn", giáo viên này nói.

Thực hư chuyện phân hạng phụ huynh kim cương, vàng, bạc, đồng?

Theo kế hoạch, cha mẹ học sinh ủng hộ từ 20 triệu đồng sẽ được vinh danh mức kim cương, từ 3 đến 19 triệu đồng sẽ được vinh danh các mức vàng, bạc và đồng.