Sẽ không còn dự án thủy điện chuyển nướcThủy điện “chơi” không sòng phẳng“Cuộc chiến” nguồn nước

Mở đầu phần phát biểu, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết: Từ năm 2006, theo phân cấp thì tất cả dự án thủy điện nhỏ đều do địa phương phê duyệt quy hoạch. Khi xem xét thì địa phương có tham khảo ý kiến các bộ ngành trung ương, nhưng quyết định phê duyệt quy hoạch là của địa phương. Từ lập luận này, bộ trưởng liên tục nhấn mạnh: “Quy hoạch thủy điện trải qua nhiều thời kỳ là quy hoạch chung của cả nước chứ không phải quy hoạch của riêng Chính phủ hay Bộ Công thương. Chúng ta bàn về quy hoạch thủy điện, đặc biệt thủy điện nhỏ, là chúng ta phải nói về chúng ta chứ không chỉ nói về Chính phủ hay bộ ngành nào cả”.

Bộ trưởng đừng “đá bóng”

Nhấn nút đăng ký phát biểu cuối cùng tại phiên thảo luận, khi phần thảo luận đã chuyển sang nội dung về dự án đường Hồ Chí Minh, đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) xin phép được đáo lại vấn đề về thủy điện để “phản pháo” quan điểm của Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng. Ông Minh bức xúc: “Bộ trưởng nhắc đi nhắc lại mấy lần là “chúng ta nói về chúng ta”. Tôi không hiểu bộ trưởng nói cái gì?”. Ông Minh nói: “Tôi có thể hiểu theo hướng là quy hoạch, rồi đầu tư xây dựng, rồi vận hành hồ chứa đều thuộc trách nhiệm của Quốc hội ngồi đây. Tôi đồng ý nếu đại biểu Quốc hội có bấm nút sai, biểu quyết sai, nhưng không thể nói là tất cả. Hoặc tôi có thể hiểu rằng câu nói của bộ trưởng muốn nói mấy người vừa phát biểu - mấy ông đại biểu hay nói trên các diễn đàn - rằng “các ông hãy nghĩ lại các ông đi, các ông hãy có trách nhiệm trong này, hay các ông về địa phương mà hỏi”. Có thể hiểu thế được không? Hay còn ý nào khác?”. Ông Minh đặt dấu hỏi và đề nghị bộ trưởng, với tư cách thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, báo cáo lại Quốc hội cho rõ hơn.

Về quy hoạch thủy điện, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho rằng: “Quy hoạch thủy điện, nhất là thủy điện nhỏ, chỉ mang tính định hướng, không phải là quy hoạch bất biến, cố định mà mang tính động, tính mở. Có nghĩa là qua từng thời kỳ thì có thể rà soát, sửa đổi loại trừ những quy hoạch không khả thi và có thể bổ sung các quy hoạch khả thi”. Đề cập vấn đề thiệt hại khi loại bỏ trên 400 dự án thủy điện, bộ trưởng cam đoan: “Trước diễn đàn Quốc hội, với tư cách bộ trưởng Bộ Công thương, tôi xin khẳng định trong số 424 dự án bị loại bỏ, trừ dự án Đồng Nai 6 và 6A thì tất cả hầu như không có chi phí gì vì mới ở giai đoạn nghiên cứu. Nếu có ý kiến cho rằng việc dừng như thế là gây tổn thất cho nhà đầu tư thì tôi xin khẳng định không có căn cứ”. Phần giải trình này của ông Hoàng cũng khiến đại biểu Ngô Văn Minh không đồng tình. Ông Minh nói: “Không thể chấp nhận được khi bảo rằng quy hoạch của chúng ta là động, là mở, là thoáng. Rà soát bỏ đi 424 dự án mà bảo không có thiệt hại gì thì cũng khó thuyết phục. Tôi mong bộ trưởng báo cáo lại Quốc hội cho rõ ý chứ không thể nói chung chung. Như thế người ta gọi là đá bóng”.

Báo cáo của Chính phủ “chưa thật đầy đủ”

Dẫn chứng bằng câu chuyện về thủy điện Thác Bà ở Yên Bái đã được đầu tư từ 40 năm qua nhưng nhiều người dân ở đó vẫn chưa có điện để dùng, đại biểu Nguyễn Công Bình (Yên Bái) day dứt: “Mỗi lần gặp dân, người dân lại nhìn nhau hỏi bao giờ thì thôn mình, làng mình có điện? Báo cáo của Chính phủ chưa thật đầy đủ, đánh giá tác động của thủy điện tới đời sống nhân dân trong báo cáo còn lỏng lẻo”. Ông Bình nhất trí việc Quốc hội ban hành nghị quyết về thủy điện, nhưng trong nghị quyết phải giao Chính phủ đánh giá sát thực tế về công lao của đồng bào, đời sống người dân sau quy hoạch thủy điện và phải xem đây là mục tiêu số 1 để có chính sách cụ thể giảm bớt khó khăn cho người dân.

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng thông tin: Từ nay trở đi, tất cả dự án thủy điện không phân biệt quy mô, khi quyết định đầu tư và trước khi khởi công đều phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ, có sự đồng ý thì mới được thực hiện.