Điện hạt nhân Ninh Thuận: 6 khó khăn, vướng mắcNhà máy điện hạt nhân đến, dân chưa an tâm dời đi Xây hai nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận

Phóng to

Người dân thôn Thái An, xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải (Ninh Thuận) sắp phải chuyển đến khu tái định cư để nhường đất cho dự án nhà máy điện hạt nhân - Ảnh: Văn Kỳ

Cử tri xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải (Ninh Thuận) kiến nghị đến kỳ họp về giá đền bù thấp, về diện tích đất tái định cư quá hẹp... Lãnh đạo tỉnh nói các đoàn công tác của ngành chức năng còn lúng túng trong cách giải quyết nên đến nay chuyện vẫn chưa thông.

Dân kêu thiệt

Theo quy hoạch xây dựng Nhà máy điện hạt nhân 2, toàn bộ thôn Thái An sẽ được di dời đến khu tái định cư cách thôn hiện nay gần 1km. Tiếp xúc với những người dân thôn Thái An, chúng tôi thấy hầu hết mọi người đều không hài lòng trước việc các ngành chức năng ra giá đền bù cho đất nông nghiệp loại cao nhất chỉ 35 triệu đồng/sào (loại 1) và thấp nhất là 18 triệu đồng/sào (loại 4). Bà Lê Thị Hạnh, một người trồng nho, phân tích: “Một sào nho thu hoạch được khoảng 34-40 triệu đồng/vụ. Mỗi năm cây nho cho thu hoạch 3 vụ, nên mỗi sào được khoảng 100-120 triệu đồng/năm. Giờ chuyển đến nơi mới cuộc sống chưa biết thế nào, đất tái định canh bố trí chưa biết có trồng nho được hay không, mà đền bù như vậy thì chúng tôi không yên tâm”. Trong khi đó, ông Nguyễn Khắc Phòng, một người trồng nho có tiếng khác, cho biết: “Đất trồng nho ở đây giờ ai bán 100 triệu đồng/sào tôi mua ngay. Vậy mà nếu chỉ áp giá 18-35 triệu đồng/sào thì dân quá thiệt thòi. Theo tôi, có hai vấn đề dân bức xúc: thứ nhất là áp giá đền bù quá thấp so với giá thị trường; thứ hai hệ số nhân không cao so với một dự án đặc thù như dự án nhà máy điện hạt nhân”. Theo nhiều người dân, cần bỏ việc phân chia đất thành bốn loại trong đền bù, chỉ nên để một loại vì đây đều là đất nông nghiệp, cho năng suất gần như nhau.

Ông Nguyễn Thanh Phong, trưởng thôn An Thái, cho biết theo nghị định 69, đất nông nghiệp nằm trong vùng dự án đặc thù được bồi thường ở mức gấp từ 1,5 đến 5 lần giá quy định. Tuy nhiên, hiện nay UBND tỉnh Ninh Thuận áp giá đền bù chỉ nhân hai lần như mọi dự án bình thường khác. “Người dân cho rằng giá này quá thấp so với một dự án đặc thù như dự án điện hạt nhân. Người dân đề nghị phải nhân gấp ba hoặc bốn lần giá quy định để họ nhanh chóng ổn định cuộc sống ở nơi ở mới. Tôi nghĩ đó là một đề nghị hợp lý và hoàn toàn thỏa đáng”- ông Phong nói. Theo ông Phong, người dân còn không hài lòng vì tại khu tái định cư mới, một gia đình chỉ được cấp một lô 200m2, những hộ nào là trưởng tộc, cần nơi thờ cúng thì mới được cấp lên 300m2. “Chỉ có một khu đất dự phòng hơn 200ha nằm sát chân núi. Nếu chia cho hơn 700 hộ thì mỗi hộ được hơn 2 sào. Tuy nhiên đất này khô cằn sỏi đá, muốn trồng được nho, được tỏi như hiện nay không dễ” - ông Phong nói.

Ngành chức năng còn lúng túng

Ngày 11-12, bên lề kỳ họp thứ 8 HĐND tỉnh Ninh Thuận khóa IX đang diễn ra, ông Nguyễn Đức Thanh, chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận, cho biết từ giữa tháng 11-2013, UBND tỉnh đã triệu tập các cơ quan chức năng họp để bàn giải quyết kiến nghị của 195 hộ dân thôn Thái An. Sau cuộc họp, UBND tỉnh đã giao Sở Tài nguyên - môi trường phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát lại các quy định về giá đất bồi thường, hỗ trợ để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

Trước kỳ họp này, ngày 4-12, ông Đỗ Hữu Nghị, phó chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận, cũng đã tổ chức cuộc họp với cán bộ huyện Ninh Hải và huyện Thuận Nam về vấn đề tái định cư dân vùng dự án Nhà máy điện hạt nhân 1 và 2, trong đó chủ yếu để giải quyết vấn đề kiến nghị của 195 hộ dân ở thôn Thái An. Sau cuộc họp, ông Nghị đã chỉ đạo Sở Tài nguyên - môi trường và Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn cử cán bộ đến thôn Thái An để kiểm tra thực tế tình hình từng vườn nho, vườn tỏi của người dân để đưa ra giá đền bù sát với thực tế. Ngay sau đó, đoàn cán bộ của hai sở đã xuống gặp từng hộ dân để khảo sát lập biểu giá đền bù mới trình lên UBND tỉnh Ninh Thuận xem xét. Ông Nguyễn Thanh Phong cho biết chỉ riêng trường hợp nhà ông, qua khảo sát mới, hai sở đã thống nhất sẽ trình lên UBND tỉnh giá bồi thường hiện vật trên đất khoảng 80 triệu đồng/sào, cao gấp đôi so với giá cũ.

Ông Nguyễn Đức Thanh cho rằng việc phát sinh khiếu nại trong dân liên quan đến bồi thường, hỗ trợ có nguyên nhân xuất phát từ việc cơ quan chức năng, cán bộ công chức thực thi nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng tại dự án còn lúng túng, chưa nắm bắt đầy đủ chủ trương, chính sách trong triển khai thực hiện dự án. “Đây là khuyết điểm cần phải nghiêm túc rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai các công việc tiếp theo của dự án, đảm bảo dự án nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân” - ông Thanh nói.