Phóng to

Nhiều ngân hàng kêu “bí” đầu ra - Ảnh: Thanh Đạm

Cũng trong chỉ thị này, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) yêu cầu các ngân hàng (NH) triển khai các biện pháp tháo gỡ khó khăn trong quan hệ tín dụng giữa NH và khách hàng như: cơ cấu lại thời hạn trả nợ, xem xét cơ cấu lại các khoản vay trên cơ sở đánh giá các biện pháp khắc phục khó khăn trong hoạt động sản xuất - kinh doanh của từng doanh nghiệp (DN).

Ngoài ra, các NH phải xem xét miễn, giảm lãi vốn vay trên cơ sở khả năng tài chính của mình, đồng thời ưu tiên thu nợ gốc trước, thu nợ lãi sau đối với các khoản nợ đến hạn mà khách hàng gặp khó khăn trong việc trả nợ vốn vay...

Ngân hàng và doanh nghiệp đều kêu khó

Ông Đỗ Minh Toàn, tổng giám đốc NH ACB, cho biết trong sáu tháng vừa qua NH này tăng 1.000 tỉ đồng cho vay khối khách hàng cá nhân, nhưng đồng thời lại giảm 1.000 tỉ đồng dư nợ ở khối khách hàng DN. Đến nay tín dụng của NH mới tăng 6% dù chỉ còn hơn năm tháng nữa là kết thúc năm 2013. “NH sẽ tập trung vào đối tượng DN vừa và nhỏ, khách hàng cá nhân, đồng thời tung ra sản phẩm phù hợp với từng địa phương. Với những thị trường mới, chưa có thị phần, chúng tôi chấp nhận hạ lãi suất để giành được thị phần” - ông Toàn nói. Tuy nhiên, theo ông Toàn, vấn đề của tín dụng hiện nay không còn nằm ở lãi suất mà là ở cơ cấu nguồn vốn. Khách hàng muốn vay dài nhưng NH chỉ có thể cho vay ngắn do bị khống chế bởi quy định không được dùng quá 30% vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn.

Tốc độ tăng tín dụng của nhiều NH lớn như Vietcombank, Eximbank... cũng khá thấp do bị ảnh hưởng bởi nhiều nguyên nhân. Kết thúc sáu tháng, tín dụng tại Vietcombank âm 1,1%. Eximbank dù có thế mạnh về tài trợ xuất - nhập khẩu, song tăng trưởng tín dụng trong nửa đầu năm nay cũng chưa vượt qua mức 1%.

Ông Nguyễn Hữu Đặng, tổng giám đốc HDBank, cho biết rất khó tìm được DN tốt để cho vay. Thời gian qua NH chủ yếu cho vay các DN xuất khẩu nông sản hoặc những ngành hàng xuất khẩu mới có hoạt động kinh doanh còn tốt. NH cũng đẩy mạnh giải ngân cho vay tạm trữ lúa gạo, cho vay với đối tượng khách hàng cá nhân.

Ông Nguyễn Hoàng Minh, phó giám đốc NHNN TP.HCM, cho biết TP.HCM hiện đang triển khai nhiều biện pháp thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, trong đó có chương trình kết nối NH và DN được triển khai khắp 24 quận, huyện. “Chúng tôi đã yêu cầu NH chủ động xuống các phòng kinh tế, tiếp xúc các hiệp hội ngành nghề, tiểu thương... để tìm kiếm khách hàng thay vì chờ khách hàng đến gõ cửa NH” - ông Minh nói. Tuy nhiên theo các DN, tín dụng tăng chậm thời gian qua còn có nguyên nhân từ tâm lý “chim sợ cành cong” của NH.

Ông Phùng Đình Ngọ, giám đốc Công ty TNHH may Bình Hòa (quận Bình Tân), cho biết “có nghe” chương trình kết nối NH và DN nhưng đến nay công ty ông vẫn chưa tiếp cận được. “Nhiều chính sách hỗ trợ DN được đưa ra nhưng không tới tay DN. Do vậy, với các giải pháp có lợi cho DN được nêu ra tại chỉ thị 03, NHNN nên giám sát sao cho nhanh chóng đi vào cuộc sống” - ông Ngọ nói.

Ông Hồ Đức Lam, chủ tịch HĐQT Công ty CP nhựa Rạng Đông, cho biết điều kiện vay vốn tại các NH vẫn rất chặt, đặc biệt là đặt ra điều kiện kết quả kinh doanh của DN phải có lãi... Trong khi đó do sức cầu thấp, nhiều DN không có lợi nhuận dẫn đến vòng luẩn quẩn là không thể tiếp cận vốn NH, khiến tình hình kinh doanh càng khó khăn hơn. “Để đáp ứng điều kiện cho vay của NH, khối DN vừa và nhỏ gần như không thể với tới được. Cần có giải pháp gỡ khó cho DN, qua đó cũng thúc đẩy tín dụng của các NH” - ông Lam nói.

Không hạ tiêu chuẩn cho vay

Theo ông Phạm Huy Thông - phó tổng giám đốc Vietinbank, một trong những giải pháp để đạt chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng là Vietinbank tập trung cho vay lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu... Một lãnh đạo NHNN cũng thừa nhận một số NH chiếm thị phần lớn đang có tỉ lệ tăng trưởng tín dụng âm, việc đạt chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm nay 12% là cả một câu chuyện khó khăn.

Tuy nhiên, chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu cho rằng việc đạt chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng 12% cả năm nay như chỉ đạo của NHNN là không khó về mặt số lượng, vì các NH có rất nhiều cách để đạt được con số này. Theo ông Hiếu, chất lượng tăng trưởng tín dụng mới quan trọng. “Dù muốn hay không các NH cũng phải thẩm định hồ sơ vay vốn một cách chặt chẽ, chứ không thể hạ chuẩn tín dụng để đảm bảo không phát sinh thêm nợ xấu...” - ông Hiếu nói.

Theo ông Hiếu, cần có cơ chế mở rộng quỹ bảo lãnh tín dụng để bảo đảm cho các DN, nhất là các DN vừa và nhỏ, tiếp cận vốn NH. Cả ba phía là Nhà nước, NH và người đi vay đều phải chia sẻ mới đảm bảo tăng trưởng tín dụng hợp lý với chất lượng tín dụng tốt. Cùng quan điểm, tổng giám đốc một NH cổ phần tại TP.HCM cho rằng các NH không thể cho vay bằng mọi giá để đạt được mức tăng tín dụng 12% như định hướng của NHNN.

“Có thể hiểu chỉ thị 03 là thông điệp mạnh mẽ của NHNN nhằm thúc đẩy mạnh tốc độ tăng tín dụng vốn quá thấp trong sáu tháng đầu năm. Tuy nhiên đó chỉ là định hướng, các NH không thể vì vậy mà cho vay cẩu thả dẫn đến mất vốn, vì khi đó bản thân các NH phải chịu trách nhiệm” - vị này nói. Chủ tịch HĐQT một NH tại TP.HCM cũng cho rằng sau chỉ đạo mở rộng tín dụng của NHNN, khả năng nhiều NH nhỏ đã sử dụng hết hạn mức tăng tín dụng sẽ được nới “room”, còn các NH lớn không nhất thiết phải sử dụng hết hạn mức 12% mà tùy theo điều kiện thực tế.