Trong nhiều năm, người dùng đã quen với việc mỗi thế hệ điện thoại mới ra mắt đều mạnh hơn, nhiều tính năng hơn, nhưng mức giá không tăng tương ứng. Nhờ quy mô sản xuất lớn và tiến bộ công nghệ, những gì từng là cao cấp nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn phổ thông. Tuy nhiên, quỹ đạo đó đang thay đổi. 

Ngày nay, để mua một chiếc điện thoại mới có trải nghiệm tương đương hoặc tốt hơn máy cũ, người dùng ngày càng phải chi nhiều tiền hơn.

Khi điện thoại phải cạnh tranh tài nguyên với AI

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi cán cân của toàn bộ ngành bán dẫn. Các trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ khối lượng khổng lồ chip hiệu năng cao và bộ nhớ tốc độ cao, những thứ mà điện thoại hiện đại cũng cần. Những linh kiện từng được sản xuất chủ yếu cho điện thoại và PC nay trở thành tài nguyên chiến lược toàn cầu.

Khi các tập đoàn công nghệ sẵn sàng chi những khoản tiền rất lớn để giành nguồn cung phần cứng phục vụ AI, các hãng điện thoại không còn ở vị thế "khách hàng ưu tiên" như trước. 

Kết quả là chi phí chip, RAM và bộ nhớ không còn giảm đều theo thời gian, thậm chí tăng trong nhiều giai đoạn. Chỉ cần mỗi linh kiện đội giá một chút, tổng chi phí cho một chiếc máy đã bị đẩy lên đáng kể, đặc biệt ở phân khúc tầm trung.

Không chỉ đắt hơn vì linh kiện, bản thân chiếc điện thoại cũng đang trở thành một hệ thống ngày càng phức tạp. 

Camera dùng cảm biến lớn hơn, màn hình sáng và mượt hơn, chip tích hợp nhiều khối xử lý chuyên biệt cho hình ảnh, bảo mật và AI. Mỗi bước tiến về trải nghiệm đều đòi hỏi phần cứng đắt tiền hơn và phần mềm phức tạp hơn.

Song song đó, các hãng phải đầu tư rất lớn cho nghiên cứu và phát triển thuật toán, tối ưu hệ điều hành và xây dựng hệ sinh thái tính năng xoay quanh AI. Những khoản chi này không còn là chi phí "phụ trợ", mà đã trở thành một phần cốt lõi trong giá thành sản phẩm.

Áp lực chi phí của toàn bộ chuỗi sản xuất

Ngoài công nghệ, toàn bộ hệ sinh thái sản xuất điện tử cũng đang trở nên đắt đỏ hơn từ nhân công, logistics, vận hành nhà máy cho đến việc duy trì một chuỗi cung ứng ổn định. Sau nhiều biến động toàn cầu, rủi ro gián đoạn nguồn cung đã trở thành một yếu tố chi phí thực sự, chứ không còn là ngoại lệ hiếm gặp.

Trước thực tế này, các hãng chỉ còn ba lựa chọn: tăng giá bán, giữ giá nhưng cắt giảm cấu hình, hoặc chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn. Điều này không chỉ tác động đến điện thoại cao cấp, mà còn làm thay đổi cả thị trường tầm trung. Nhiều sản phẩm mới có giá cao hơn thế hệ trước, nhưng mức cải thiện về trải nghiệm lại không còn tương xứng.

Khi điện thoại không còn rẻ đi theo thời gian, hành vi tiêu dùng cũng buộc phải thay đổi. Người dùng có xu hướng giữ máy lâu hơn, ít nâng cấp hơn, hoặc tìm đến thị trường máy cũ và máy tân trang. Đồng thời, cuộc cạnh tranh giữa các hãng cũng dần dịch chuyển từ "đua cấu hình" sang việc thuyết phục người mua rằng sản phẩm của mình thực sự xứng đáng với số tiền bỏ ra.

Điện thoại đang bước vào quỹ đạo giống laptop và PC: mạnh hơn, phức tạp hơn và cũng đắt hơn. Đây không còn là hiện tượng nhất thời, mà là một sự dịch chuyển cấu trúc của toàn bộ ngành công nghiệp.

Google phát triển và sản xuất smartphone cao cấp tại Việt Nam năm 2026

Google đang chuẩn bị thực hiện bước đi quan trọng trong chiến lược dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, khi dự kiến bắt đầu phát triển và sản xuất từ đầu các mẫu smartphone cao cấp tại Việt Nam ngay trong năm nay.