Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 9-9, PGS.TS Trần Hoàng Ngân đề xuất TP.HCM phát triển đại học đa cơ sở theo lộ trình 5-10 năm, giữ cơ sở nội thành và từng bước chuyển các khối ngành ra địa điểm mới. 

Trên thế giới, có trường mất hơn một thập niên để chuyển cơ sở, cũng có trường đưa ngành học trở lại trung tâm.

Mỗi cơ sở đại học là một 'bài toán'

Đại học Kyushu (Nhật) quyết định chuyển đến cơ sở Ito năm 1991 để tập hợp các cơ sở Ropponmatsu, Hakozaki và trang trại thực nghiệm Haru-machi. Đến năm 2005, quá trình di chuyển mới bắt đầu và hoàn tất năm 2018.

Riêng khâu chuyển địa điểm kéo dài 13 năm, còn tính từ quyết định ban đầu là 27 năm. Khuôn viên mới rộng hơn 272ha. Thư viện trung tâm, khu phía đông và khoa nông nghiệp thuộc những đơn vị hoàn tất di chuyển vào tháng 9-2018. Lộ trình được thực hiện theo từng đợt, gắn với tiến độ cơ sở vật chất.

Đại học Chuo (Nhật) lại có một lựa chọn khác. Năm 1978, trường hoàn tất chuyển các khoa thuộc nhóm nhân văn đến Tama, phía tây Tokyo. Tháng 4-2023, khoa luật và đơn vị đào tạo sau đại học về luật chuyển từ Tama về Myogadani, trong nội đô. Theo trường, mục tiêu là phát triển hoạt động đào tạo luật.

Tama vẫn phục vụ các ngành như kinh tế, thương mại và nghiên cứu chính sách. Còn Myogadani cách ga tàu điện ngầm cùng tên khoảng một phút đi bộ. Chuo duy trì cả cơ sở vùng ven lẫn nội đô, phân bố ngành học giữa các địa điểm.

Tại Anh, University College London (UCL) mở thêm cơ sở UCL East ở phía đông London, tiếp tục giữ Bloomsbury tại trung tâm. Hai tòa nhà đầu tiên hoạt động vào mùa thu năm 2022 và 2023, bố trí cả không gian học tập, nghiên cứu và lưu trú.

Cơ sở mới có thư viện, khu ăn uống và dịch vụ hỗ trợ sinh viên. Ga Stratford cách khoảng 10 phút đi bộ, kết nối các tuyến tàu điện ngầm và đường sắt. Chỗ ở và đường đến lớp đều là những phần cụ thể trong cách tổ chức cơ sở này.

Chuyển nơi dạy, giảng viên có chuyển nhà?

Nghiên cứu công bố tháng 3-2024 trên Journal of Transport and Land Use đi vào câu hỏi này. Zhongzhen Yang và cộng sự tại Đại học Ninh Ba (Trung Quốc) phân tích lựa chọn chỗ ở của giảng viên sau khi một đại học chuyển đến đảo Meishan.

Thống kê của nhóm chỉ ra giao thông thuận tiện hơn làm tăng khả năng giảng viên chuyển đến gần trường, trong khi giá nhà cao hơn làm giảm khả năng đó. Giảng viên có con đang học phổ thông cũng ít có khả năng chuyển nhà hơn, nếu giữ các yếu tố khác không đổi.

Cũng theo nghiên cứu trên, hỗ trợ tài chính có thể làm tăng số người sẵn sàng chuyển, nhưng lợi ích tăng thêm giảm dần. Kết quả đặt ra yêu cầu cho các trường đại học tính cả nhu cầu của gia đình giảng viên trong phương án di dời.

Trong khi đó nghiên cứu của Weihui Mei và Lorraine Pe Symaco, thuộc khoa giáo dục, Đại học Chiết Giang (Trung Quốc), cho thấy dù được quy hoạch gần nhau hoặc trong một đô thị đại học, nhưng không hẳn các trường sẽ dùng chung được nguồn lực.

Cụ thể, bài đăng trên SAGE Open năm 2021 khảo sát khu đại học Hạ Sa, Hàng Châu, bằng tài liệu và phỏng vấn các bên liên quan. Nhóm tác giả ghi nhận trở ngại trong chia sẻ chương trình học do đi lại bất tiện, thiếu thông tin và lo ngại về chất lượng môn học. Cơ chế quản lý cũng chưa đáp ứng mục tiêu dùng chung.

Hai tác giả khuyến nghị cải thiện cơ chế chia sẻ, xác định rõ hướng chuyên môn của các trường và hợp tác chặt hơn với doanh nghiệp về đào tạo, nghiên cứu.

Các cuộc phỏng vấn của nhóm nghiên cứu còn ghi nhận đề xuất lập bộ phận điều phối gồm đại diện chính quyền, trường, doanh nghiệp và cộng đồng, phụ trách phối hợp hoạt động và phân bổ nguồn lực.

Trường đại học Công nghệ sẽ đưa toàn bộ sinh viên lên Hòa Lạc học vào năm 2029

Sáng 3-9, Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức nhập học cho hơn 4.000 tân sinh viên tại cơ sở Hòa Lạc. Lứa sinh viên này sẽ học tập xuyên suốt 4 năm tại đây.