Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân và sinh viên ĐH Quốc gia TP.HCM - Ảnh: M.G.

Chiều 4-9, bà Nguyễn Thị Kim Ngân - ủy viên Bộ Chính trị, chủ tịch Quốc hội - đã có buổi thăm và làm việc với các cán bộ chủ chốt và gần 1.000 sinh viên tiêu biểu của ĐH Quốc gia TP.HCM.

Mở đầu buổi nói chuyện với sinh viên, bà Ngân cho rằng giáo dục ĐH trong kỷ nguyên của kinh tế tri thức và toàn cầu hóa, thời đại công nghiệp 4.0 có một vai trò hết sức quan trọng. 

Đối với VN, tự chủ ĐH như là một trong những giải pháp để giúp các trường ĐH của VN chuẩn hóa và hội nhập quốc tế. 

Tuy nhiên, hệ thống giáo dục ĐH cần phải được hoạt động trong một hệ thống quản lý nhà nước hoàn chỉnh và ở đó các trường ĐH cũng phải có trách nhiệm đóng góp vào việc hoàn chỉnh hệ thống.

Từ đó, bà Ngân cho rằng vấn đề cốt yếu nhất mà Nhà nước đóng vai trò quyết định là tạo ra một cơ chế quản trị, tôn trọng tính tự chủ của các cơ sở giáo dục ĐH, hình thành một không gian đủ rộng cho các sáng kiến được thực hiện. 

Vai trò tốt nhất của Nhà nước không phải là kiểm soát mà là xác lập các nguyên tắc đúng đắn và giám sát việc thực hiện những nguyên tắc ấy. 

Nếu môi trường quản lý không tạo điều kiện để các trường ĐH có một mức độ tự chủ cần thiết thì hoạt động của các trường sẽ hết sức khó khăn, và như vậy sẽ không đáp ứng được nhu cầu của xã hội.

Trong vài năm gần đây, việc ra đời quá nhiều trường ĐH đã khiến dư luận bày tỏ sự lo ngại về chất lượng. Thực tế này cũng đặt ra vấn đề phải nhìn lại việc quản lý. Tự chủ ĐH hoàn toàn không có nghĩa là thả nổi hay buông lỏng quản lý. 

Tự chủ ĐH phải gắn chặt với cơ chế giải trình, trách nhiệm minh bạch. Sự minh bạch về trách nhiệm sẽ buộc các cơ sở đào tạo phải tồn tại bằng chất lượng thay vì bằng những giải pháp ngắn hạn.

Về mặt pháp lý, bà Ngân cho biết cần tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các quy định về pháp luật đối với các hoạt động giáo dục ĐH trong điều kiện hội nhập quốc tế. 

Mà trước hết là dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục ĐH đang lấy ý kiến với 6 điểm mới đột phá về cơ chế và chính sách, trong đó mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả tự chủ ĐH. 

Nhà nước nhận thức việc sửa đổi luật là cần thiết để khắc phục bất cập, hạn chế của luật hiện hành; thể chế hóa chủ trương, quan điểm về đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục.