Nhấn mạnh về sự cần thiết sửa đổi luật, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho rằng trước yêu cầu phát triển mới của đất nước, biến động thị trường năng lượng và thực tiễn, một số quy định cần tiếp tục được hoàn thiện để tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực. 

Đặc biệt là việc nâng cao khai thác hiệu quả tài nguyên và góp phần giữ vững an ninh năng lượng, chủ quyền quốc gia.

Tăng phân cấp, phân quyền, xây dựng cơ chế tận thu mỏ

Theo đó, dự án Luật tập trung thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về phát triển ngành công nghiệp năng lượng, dầu khí. 

Đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát. 

Kế thừa, hoàn thiện các quy định hiện hành, bảo đảm tính ổn định và phù hợp với thực tiễn để tăng cường tự chủ trong cung cấp dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung các quy định về khai thác tận thu, khung pháp lý về thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), dịch vụ kỹ thuật cao. Thúc đẩy ngành năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí, mở rộng không gian phát triển ngành gắn với dịch vụ kỹ thuật cao.

Tại báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung của Luật Dầu khí, song cũng cho rằng cần rà soát kỹ lưỡng các quy định bảo đảm tính phù hợp. 

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị rà soát các quy định tăng cường phân cấp, phân quyền cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Báo cáo tóm tắt thẩm tra luật nêu rõ quy định tại dự thảo Luật cho thấy sự thay đổi lớn về mô hình quản lý đặc thù đối với hoạt động dầu khí thượng nguồn, không chỉ đơn thuần thay đổi mang tính kỹ thuật để giao quyền cho tập đoàn. 

Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị cần nghiên cứu tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tiếp tục hoàn thiện mô hình quản lý về hoạt động dầu khí thượng nguồn có tính đặc thù, bảo đảm hiệu quả, đồng bộ, phân định rõ, khả thi, hợp lý trách nhiệm của từng chủ thể theo quy định của pháp luật, phù hợp với vị trí, vai trò của từng chủ thể.

Phân định rõ thẩm quyền các chủ thể 

Đó là việc rà soát, hoàn thiện các nội dung về phân quyền cho Bộ Công Thương phù hợp với nguyên tắc phân cấp, phân quyền. 

Bộ Công Thương là cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm trước Chính phủ và Quốc hội về quản lý nhà nước trong lĩnh vực dầu khí, chủ thể chịu trách nhiệm chính với nội dung hợp đồng được ký kết.

Trong trường hợp phân quyền cho Bộ Công Thương chấp thuận chủ trương thực hiện dự án phát triển mỏ dầu khí có chuỗi đồng bộ các hạng mục công trình, thiết bị dầu khí trên đất liền và trên biển nhưng có liên quan thẩm quyền nhiều cơ quan, cần quy định rõ thẩm quyền, đảm bảo cơ sở thực hiện. 

Đối với Petrovietnam, cần hoàn thiện các nội dung giao quyền đảm bảo hợp lý khả năng với chức năng của tập đoàn. Cùng đó, cần làm rõ vai trò kiểm tra, giám sát, kiểm soát, bảo đảm chặt chẽ, hiệu quả đối với các nội dung phân quyền, giao quyền, bảo đảm quản lý chặt chẽ tài nguyên quốc gia.

Đối với các ưu đãi trong hoạt động dầu khí và chính sách khai thác tài nguyên đối với mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí khai thác tận thu, cơ quan thẩm tra tán thành có ưu đãi đột phá hơn để nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy mạnh thu hút đầu tư dầu khí, đáp ứng yêu cầu cao hơn về bảo đảm an ninh năng lượng cho tăng trưởng kinh tế cao.

Song đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung cung cấp thông tin về thực tiễn triển khai để làm cơ sở đề xuất chính sách. 

Thuyết minh, báo cáo rõ hơn về căn cứ lựa chọn mức ưu đãi đề xuất ưu đãi đầu tư đối với nâng cao hệ số thu hồi dầu khí và tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện quy định bảo đảm rõ ràng, hợp lý. 

Quốc hội 'quyết' Chính phủ được quyền khai thác tận thu mỏ dầu khí

TTO - Với 472/475 phiếu thuận, Quốc hội vừa thông qua Luật dầu khí (sửa đổi), gồm 11 chương 69 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2023.