Khách VIP, lãnh đạo ngân hàng bị giám sát chống rửa tiền: Ngân hàng Nhà nước nói gì?

Kết hợp giám sát tuân thủ với giám sát trên cơ sở rủi ro

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến Dự thảo Thông tư quy định trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng.

Điểm đáng chú ý tại dự thảo thông tư là danh sách thành viên hội đồng quản trị hoặc hội đồng thành viên, ban kiểm soát và toàn bộ ban giám đốc ngân hàng từ cấp giám đốc khối trở lên đều phải kê khai rõ ràng họ tên, quốc tịch cùng tỉ lệ sở hữu vốn điều lệ.

Theo Ngân hàng Nhà nước, việc thu thập thông tin về cơ cấu tổ chức, mô hình quản trị, điều hành, kiểm soát, bao gồm thông tin về hội đồng quản trị, ban giám đốc, ban kiểm soát, cổ đông lớn, ti lệ sở hữu, quy mô vốn..., nhằm phục vụ giám sát và đánh giá về tổ chức tín dụng nhìn từ góc độ cơ cấu lãnh đạo quản lý, quy mô, cấu trúc của đơn vị.

Các ngân hàng hiện cũng đã có trách nhiệm báo cáo những thông tin này trong báo cáo giám sát an toàn vi mô theo Thông tư số 08/2022 của Ngân hàng Nhà nước, Luật Các tổ chức tín dụng và pháp luật về chứng khoán.

Theo dự thảo, tổ chức tín dụng có trách nhiệm báo cáo tổng số lượng khách hàng, phân tách theo các đặc điểm khác nhau như khách hàng cá nhân, khách hàng tổ chức, khách VIP và khách hàng là doanh nghiệp hoạt động trong một số lĩnh vực được phân loại phục vụ mục đích giám sát phòng, chống rửa tiền.

Các lĩnh vực này gồm cung cấp dịch vụ chuyển tiền, kinh doanh ngoại tệ, sòng bạc, kinh doanh bất động sản, kinh doanh kim loại quý, đá quý và trang sức...

Theo Ngân hàng Nhà nước, thông tin cần báo cáo và cách phân loại được xây dựng trên cơ sở phương pháp luận, khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nhằm phục vụ đánh giá mức độ rủi ro của tổ chức tín dụng xuất phát từ đặc điểm hoạt động kinh doanh và khách hàng.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước khẳng định, việc thu thập các số liệu này không phải để giám sát hoặc lập danh sách theo dõi riêng khách VIP, người có chức vụ chính trị (PEP), khách hàng ưu tiên hay khách hàng thuộc những lĩnh vực có rủi ro.

"Các thông tin về khách hàng, cổ đông, người quản lý và các chủ thể liên quan được thu thập làm dữ liệu đầu vào để phân tích, đánh giá bức tranh rủi ro tổng thể của đối tượng báo cáo, không có nghĩa các chủ thể này trở thành đối tượng giám sát riêng hoặc được mặc định là có rủi ro, vi phạm quy định về phòng, chống rửa tiền", Ngân hàng Nhà nước cho biết. 

Việt Nam nằm trong Danh sách Xám về phòng chống rửa tiền

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền, Việt Nam hiện vẫn nằm trong Danh sách Xám (danh sách các quốc gia bị giám sát tăng cường) của Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền kể từ tháng 6-2023.

Việt Nam phải thực hiện kế hoạch gồm 17 hành động về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Các thiếu hụt mà Việt Nam cần xử lý bao gồm: chưa có khuôn khổ pháp lý về giám sát, chưa triển khai hoạt động giám sát từ xa và còn một số hạn chế trong thanh tra, kiểm tra tại chỗ, trong đó nêu việc thanh tra, kiểm tra chủ yếu mang tính thanh tra, kiểm tra tuân thủ, tần suất và phạm vi thanh tra, kiểm tra, giám sát không dựa trên yếu tố rủi ro; hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát mới chỉ phát hiện vi phạm ở mức hạn chế và chưa tương xứng với mức độ rủi ro của đối tượng báo cáo.

Tính từ đầu năm đến ngày 31-7-2026, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động trao đổi và chuyển giao 426 văn bản liên quan đến 1.999 báo cáo giao dịch đáng ngờ cho các cơ quan có thẩm quyền, phục vụ công tác xác minh, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. 

Cơ quan này cũng có 55 văn bản phản hồi, trao đổi thông tin theo đề nghị của các đơn vị tình báo tài chính nước ngoài.

Ở trong nước, Ngân hàng Nhà nước đã tiếp nhận, phân tích và chuyển giao gần 10.000 báo cáo giao dịch đáng ngờ cho các cơ quan chức năng. 

Qua đó hỗ trợ Bộ Công an trong đấu tranh phòng, chống tội phạm; cơ quan thuế trong phát hiện, xử lý hành vi trốn thuế và gian lận tài chính; hỗ trợ cơ quan hải quan và bộ đội biên phòng trong đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới.

Thủ tướng chỉ đạo đánh giá rủi ro về rửa tiền trong lĩnh vực casino, trò chơi có thưởng, tài sản ảo

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 1139 của Thủ tướng ban hành kế hoạch hành động quốc gia thực hiện cam kết của Chính phủ Việt Nam về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.