Dạy con trẻ thời nay, trăm đường khó!

14/11/2017 08:52 GMT+7

TTO - Trẻ con như tờ giấy trắng, việc dạy con trẻ ứng xử để không làm mất lòng người khác còn là cả một nghệ thuật. Nhằm góp thêm một góc nhìn, chuyên mục Bạn đọc làm báo xin giới thiệu bài viết của bạn đọc Saomai Phạm.

Dạy con trẻ thời nay, trăm đường khó! - Ảnh 1.

1- Một con bé lên 10, bố mẹ nó nhắc "chào bác đi con" khi nhà có khách. Con bé im lặng nhún vai, mặt tỉnh bơ rồi bỏ đi chỗ khác. Bố mẹ nó ngượng với khách. Khi khách về mắng con. 

Con bé cãi: "Con muốn chào ai là chuyện của con. Sao bố mẹ lại ép con làm điều mà con không muốn? Như thế là không tôn trọng tự do cá nhân của con!"

2- Một thằng bé cũng tầm tuổi con bé vừa kể ở trên, thản nhiên hỏi một chú bạn của bố nó khi chú ấy dẫn vợ mình đến để chào anh chị, "Chú ơi, cháu trông chú không đến nỗi nào mà sao vợ chú xấu thế? Mặt cô ấy ngắn tũn giống hệt mặt con chó bull..."

Khách về, thằng bé không sao hiểu được tại sao nó lại bị đòn. Nó hỏi bố nó tại sao bố mẹ nó vẫn dạy nó phải thật thà, trung thực. Vậy mà khi nó nói thật những suy nghĩ của nó thì lại bị đánh đòn...

"Dạy trẻ lòng trung thực cũng không phải là điều dễ làm, bởi có quá nhiều điều rất khó để giải thích cho một đứa trẻ. Không có cách gì khác ngoài sự kiên trì nhẫn nại, cộng vào đấy là lòng yêu trẻ vô bờ bến".

Saomai Phạm

* Trên đây là hai trong rất nhiều chuyện có thực mà chắc sách vở gọi là "tình huống sư phạm", khiến không ít ông bố bà mẹ lúng túng trong quá trình uốn nắn và dạy dỗ con mình. 

Đã có người tặc lưỡi cho qua, với suy nghĩ "rồi lớn lên ắt nó sẽ hiểu". Có người mang cả những cảm giác thấy mình bất lực vào những trận "yêu cho roi cho vọt" của mình. 

Họ chỉ đánh đứa trẻ, quát lác ầm ĩ mắng nó là "mày không được thế. Mày làm tao mất mặt với khách quá...", mà quên dạy trẻ những bài học về sự tế nhị trong giao tiếp xã hội.

Vậy, trong cuộc sống, ta có dạy trẻ hãy cứ nói thẳng, nói thật đến sỗ sàng, thô bạo mà nhân danh sự thẳng thắn hay không? Ta có dạy trẻ cứ làm bất kỳ chúng muốn vì ta tôn trọng tối đa tự do cá nhân của nó hay không?

Để không gặp phải những tình huống "khó xử" như hai tình huống trên, theo tôi thời điểm dạy dỗ uốn nắn phép tắc cho một đứa trẻ nhất định không phải là ở lứa tuổi lên 10 mà phải nhỏ hơn thế nữa. Dạy con phải từ tuổi lên 2, lên 3. Đừng chờ chúng lớn mới dạy.

Yêu con nhất là phải dạy dỗ uốn nắn cho chúng chứ không phải yêu con là để chúng tự do phát triển; yêu con không có nghĩa là thỏa mãn vô điều kiện mọi ý muốn của chúng trong đó có ý muốn "muốn chào ai thì chào", "muốn nói gì thì nói".

Tương tự như việc dạy chào hỏi, không bậc làm cha mẹ đàng hoàng tử tế nào là không dạy con mình sự trung thực. 

Ta dạy trẻ nhặt được của rơi phải đem trả lại cho người mất. Ta dạy trẻ không nói dối nhưng trong rất nhiều trường hợp ta lại quên dạy trẻ phải tránh không được làm tổn thương người khác bằng chính sự quá thẳng thắn của trẻ. 

Ta nên dạy trẻ có một khoảng cách giữa thô thiển và thẳng thắn; có một khái niệm có tên là "tế nhị" mà nhất thiết trẻ phải hiểu và áp dụng. 

Và... các bậc làm cha mẹ thân mến, chúng ta phải lường trước câu hỏi này của trẻ để liệu đường giải thích. Câu hỏi của chúng sẽ là "vậy tế nhị nói khác đi có phải là nói dối không?"

Chắc chắn phải mất rất nhiều thời gian để giải thích là nắn chỉnh, đứa trẻ mới hiểu được rằng sự quá thẳng thắn khi nói về vẻ bên ngoài, về hoàn cảnh kinh tế, về lực học, về các khuyết tật...của người đối diện là điều tối kỵ trong giao tiếp xã hội.

Trong cuộc sống, liệu ta có nên nói sự thật không khi sự thật đó khiến người khác suy sụp hoặc mất mặt, xấu hổ?

Vậy là dạy trẻ lòng trung thực cũng không phải là điều dễ làm, bởi có quá nhiều điều rất khó để giải thích cho một đứa trẻ. Không có cách gì khác ngoài sự kiên trì nhẫn nại, cộng vào đấy là lòng yêu trẻ vô bờ bến.

Bài viết thể hiện quan điểm, góc nhìn riêng của tác giả. Còn bạn, bạn suy nghĩ gì đề điều này. Theo bạn, dạy con có cần phải học? Hãy chia sẻ với chúng tôi qua phần BÌNH LUẬN dưới bài viết hoặc gởi về địa chỉ: dandt@tuoitre.com.vn. Cảm ơn bạn!

SAOMAI PHẠM

Tin mới nhất

05:50 PM

Vụ Thủ Thiêm thành phố sẽ làm theo chỉ đạo của Thủ tướng

TTO - Phó bí thư thường trực Thành ủy TP.HCM Tất Thành Cang cho biết sau khi có báo cáo thanh tra của Thanh tra chính phủ ngày 15-7, Thủ tướng sẽ có chỉ đạo câu chuyện khiếu nại của người dân về dự án khu đô thị Thủ Thiêm.

05:43 PM

Miền Tây sạt lở bất thường

TTO - Quy luật “bên lở bên bồi” ở vùng châu thổ Cửu Long đã không còn như trước, khi những dòng sông, bờ biển chỉ biết “gặm” vào bờ, gây nên sạt lở nghiêm trọng.

05:42 PM

Tạm giữ 6 người vụ 2 nữ sinh chết, người thân mang quan tài diễu phố

TTO - Cơ quan chức năng tỉnh Hưng Yên đã tạm giữ 6 người có hành vi cản trở lực lượng chức năng thi hành nhiệm vụ, gây rối trật tự nơi công cộng trong vụ hai nữ sinh tử vong tại huyện Yên Mỹ.

05:42 PM

Chevrolet ra mắt mẫu xe nổi tiếng một thời Blazer với nhiều nét mới

TTO - Thương hiệu xe Mỹ Chevrolet vừa quyết định hồi sinh mẫu xe nổi tiếng một thời Blazer.

05:36 PM

Saigonbank bất ngờ thay cả Chủ tịch lẫn Tổng giám đốc

TTO - Saigonbank vừa thay cả Chủ tịch Hội đồng quản trị lẫn tổng giám đốc trước thềm đại hội cổ đông thường niên năm 2018 của ngân hàng này dự kiến diễn ra vào ngày 29-6 tới đây

05:35 PM

Làng Cự Đà hơn 400 tuổi - 'thiên đường' của miến lên sóng CNN

TTO - Những sợi miến mượt mà lọt vào ống kính của CNN như những tấm lụa quyến rũ bay trong gió. Kênh truyền hình của Mỹ đã đưa người đọc khám phá tất tần tật từ miến, cách làm miến, cho tới làng cổ Cự Đà nổi tiếng.

05:33 PM

Báo động tình trạng tử vong cao trên thế giới do ô nhiễm không khí

Một báo cáo của Liên Hợp Quốc công bố ngày 20/6 cho biết trong năm 2016, ước tính có khoảng 4,2 triệu người tử vong do bầu không khí xung quanh có nồng độ ô nhiễm cao.

05:32 PM

Italy cảnh báo EU bảo vệ các đường biên giới trước làn sóng di cư

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ Italy Matteo Salvini ngày 20/6 đã lên tiếng kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) bảo vệ “các đường biên giới của khối này” trước làn sóng người di cư đến từ châu Phi.

05:31 PM

Bốn sếp PVN 'dính án', cổ phiếu dầu khí vẫn tăng

TTO - Thông tin bốn bị can nguyên là cán bộ của các đơn vị trực thuộc Tập đoàn Dầu khí VN (PVN) không khiến cho các cổ phiếu dầu khí suy giảm mà ngược lại bật tăng

05:31 PM

Tiếp cận nền văn minh ngoài trái đất thông qua mạng lưới vệ tinh

Những đám mây công nghệ nhân tạo trong vũ trụ, tương tự như mạng lưới vệ tinh viễn thông đang bao phủ quanh trái đất, rất có thể là dấu ấn của những nền văn minh ngoài trái đất.

05:30 PM

Nông dân Bến Tre phấn khởi vì sầu riêng chính vụ giá cao

Mặc dù đang ở thời điểm thu hoạch rộ chính vụ nhưng giá sầu riêng ở Bến Tre vẫn tăng cao và khan hiếm hàng, nông dân trồng sầu riêng rất phấn khởi vì thu được lãi cao.

05:29 PM

Cử tri bàn luận sôi nổi, đặt nhiều câu hỏi về đặc khu kinh tế

TTO - Cử tri đặt rất nhiều câu hỏi, cho rằng đại biểu Quốc hội phải thấy trách nhiệm của mình trong việc để những sự việc tự tập đông người đáng tiếc như vừa qua. Đồng thời góp nhiều ý kiến cho dự luật về đặc khu kinh tế.