Đánh giá đề án 911 cần thỏa đáng

14/11/2017 09:02 GMT+7

TTO - Theo Bộ GD-ĐT, quy định tài chính áp dụng cho đề án 911 còn bất cập, làm ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu đề án.

Đánh giá đề án 911 cần thỏa đáng - Ảnh 1.

Năm 2015, Cục Đào tạo với nước ngoài (nay là Cục Hợp tác quốc tế - VIED) Bộ GD-ĐT và Hội đồng Anh tại VN đã ký hợp tác triển khai học bổng Quỹ Newton, hỗ trợ đào tạo tiến sĩ tại Vương quốc Anh cho các ứng viên đi học theo đề án 911 do VIED quản lý - Ảnh: VIED

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Xuân Vang - nguyên cục trưởng Cục Đào tạo với nước ngoài, Bộ GD-ĐT - chia sẻ: "Vấn đề ở đây là góc tiếp cận. Nếu nhìn mục tiêu 20.000 tiến sĩ chỉ dựa vào nguồn ngân sách nhà nước để thấy đề án đã thất bại là chưa thỏa đáng".

* Ông có thể nói rõ hơn về điều này?

- Đề án 911 được phê duyệt vào năm 2010, khởi động từ tháng 8-2011, chính thức tuyển sinh từ năm 2012, dừng tuyển sinh năm 2017. Như vậy chỉ có 5 năm tuyển sinh, tôi nghĩ ta nên đánh giá theo cách nhìn thực tế này.

Mục tiêu tối thiểu của đề án - đạt 20.000 tiến sĩ - không thể chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước, vào một đề án cụ thể. Số lượng tăng thêm 20.000 giảng viên có trình độ tiến sĩ phải được thống kê từ nhiều nguồn khác nhau ngoài đề án 911. 

Đó là số tiến sĩ được đào tạo từ các nguồn học bổng Chính phủ, học bổng hiệp định; học bổng do các giảng viên, các cơ sở đào tạo tự khai thác từ các tổ chức quốc tế, các cơ sở đào tạo nước ngoài; số lượng tiến sĩ đã học nước ngoài từ trước thu hút về nước giảng dạy; các nguồn đào tạo tiến sĩ trong nước... Nếu tính số lượng tất cả các nguồn này, con số 20.000 tiến sĩ có thể đã đạt được rồi.

* Theo ông, đâu là điểm hạn chế lớn nhất khiến đề án 911 khó khăn khi triển khai?

- Một trong những điều gây cản trở việc thúc đẩy đề án chính là cơ chế tài chính. Cơ chế này không hấp dẫn bằng các chương trình học bổng nước ngoài khác. Vì vậy, nhiều giảng viên dù quan tâm đến đề án 911 nhưng nếu nhận được học bổng nước ngoài khác, họ sẽ chọn học bổng nước ngoài trước, sau đó mới đến học bổng đề án 911. 

Tôi biết trong nhiều trường hợp, học bổng 911 gần như là lựa chọn cuối cùng của giảng viên có nhu cầu đi học tiến sĩ vì họ phải trả học phí, chế độ học bổng thì thấp và phải chịu nhiều ràng buộc hơn.

Một lý do nữa là trình độ ngoại ngữ (chủ yếu tiếng Anh) của ứng viên còn yếu. Ứng viên phải tự xoay xở nâng cao trình độ tiếng Anh, vì Nhà nước không bố trí kinh phí đào tạo tiếng Anh và tiền du học cho ứng viên như đề án 322 trước đây nữa.

Đánh giá đề án 911 cần thỏa đáng - Ảnh 2.

Ông Nguyễn Xuân Vang - Ảnh: N.HÀ

* Trong số giảng viên tham gia đề án 911, nhiều người đã không trở về trường ĐH để giảng dạy. Ông nghĩ sao về cơ chế tốt cho "hậu đào tạo"?

- Tôi nghĩ có thể còn quá sớm để nói về việc này vì thực tế đề án mới triển khai từ năm 2012, có người còn chưa học xong.

Việc tạo môi trường làm việc tốt hay không chính là thuộc quyền tự chủ của các trường. Nếu đi học tiến sĩ từ nước ngoài về mà chế độ cũng giống như người đang ở trong nước thì làm sao thu hút được? 

Nhiều giảng viên đi học nước ngoài về, giảng dạy chuyên ngành bằng tiếng Anh mà cũng chỉ có thêm chút thu nhập không đáng kể thì không thể tạo động lực khuyến khích cho họ được.

Nếu chúng ta quan tâm, chăm sóc tốt ngay từ khi họ dự tuyển đi học đến khi về nước, cơ sở đào tạo có chính sách hấp dẫn và minh bạch, tôi chắc chắn họ sẽ trở về.

Với kết quả thực hiện thấp hơn nhiều so với mục tiêu, một số chuyên gia cho rằng đề án 911 đã không thành công. Còn quan điểm của những người trực tiếp triển khai, thực hiện đề án này ra sao?

Mức hỗ trợ thấp, nhiều giảng viên bỏ cuộc

Theo Bộ GD-ĐT, quy định tài chính áp dụng cho đề án 911 còn bất cập. Cụ thể, các cơ sở đào tạo đều có ý kiến cho rằng theo thông tư 130 hướng dẫn tài chính thực hiện đề án thì mức hỗ trợ thấp, không sát với thực tế.

Theo đó, đối với phương thức đào tạo toàn thời gian ở trong nước, mức kinh phí hỗ trợ nhóm ngành y dược là 16 triệu đồng/nghiên cứu sinh (NCS)/năm; nhóm ngành xã hội, kinh tế, luật, khách sạn, du lịch và nhóm ngành khác (nằm ngoài các nhóm ngành trên) là 10 triệu đồng/NCS/năm; thời gian hỗ trợ: tối đa không quá 3 năm/NCS...

Thực tế này đã không đúng theo tinh thần của đề án được phê duyệt (67 triệu đồng/NCS/năm), làm ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu đề án.

Yêu cầu đầu ra cao hơn chuẩn của chương trình đào tạo đại trà, có các cam kết ràng buộc về thời gian làm việc sau tốt nghiệp, trong khi kinh phí hỗ trợ không đảm bảo để đạt được yêu cầu đầu ra đã khiến nhiều giảng viên không mặn mà với đề án 911.

Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, với phương thức đào tạo trong nước, có 149 NCS bỏ học giữa chừng.

Ông Trần Mạnh Dũng - trưởng phòng sau ĐH Học viện Ngân hàng - cho biết với đề án 911, học viện đã có thêm hơn 10 tiến sĩ tốt nghiệp từ nước ngoài về nước giảng dạy. Tuy nhiên, còn một số giảng viên hết thời hạn học tập vẫn chưa có ý định về lại đơn vị công tác.

Lãnh đạo một trường ĐH cho biết thậm chí có giảng viên học xong tiến sĩ ở lại nước ngoài không phải để làm công tác chuyên môn, mà đi làm... nail!

NGỌC HÀ

Tin mới nhất

01:55 AM

Hàng thủ mong manh, Đức để cho Thụy Điển dẫn trước

TTO - Một lần nữa tại World Cup 2018, tuyển Đức để cho đối phương vượt lên dẫn trước ngay trong hiệp 1. Các sai lầm của hàng thủ là nguyên nhân chính khiến họ rơi vào thế khó.

12:11 AM

'Oppa' Hàn Quốc bắt bóng như người nhện làm bao trái tim xao xuyến

TTO - Giữa tâm điểm trận đấu Mexico - Hàn Quốc đêm 23-6, anh chàng thủ môn Cho Hyun-Woo đẹp trai, tóc vàng đầy "chất nghệ" cùng tài năng xuất sắc đã khiến fan nữ "nhấp nhổm".

10:58 PM

Son Heung Min ghi bàn cũng không xoa được nỗi buồn châu Á

TTO - Trận đấu giữa Hàn Quốc và Mexico diễn ra cân bằng tuy nhiên Chicharito cùng các đồng đội lại có được khả năng dứt điểm sắt bén hơn để giành chiến thắng.

10:12 PM

Yêu cầu báo cáo việc đổi 'đất vàng” trường Chính trị Khánh Hòa

Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo, phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã chỉ đạo, yêu cầu UBND tỉnh Khánh Hòa phải kiểm tra, làm rõ và báo cáo Thủ tướng về việc đổi khu “đất vàng” Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa cho doanh nghiệp l

09:41 PM

Hàn Quốc - Mexico 1-2: Son Heung Min không cứu nổi Hàn Quốc

TTO - Trận đấu sôi nổi với ba bàn thắng trong đó các pha ghi bàn của Chicharito và Son Heung Min rất đẹp. Kết quả này khiến Hàn Quốc trên bờ vực bị loại còn Mexico mở toang cửa vào vòng 16 đội.

09:33 PM

Đức - Thụy Điển 2-1: 10 người Đức lội ngược dòng hạ Thụy Điển ở phút 90+5

TTO - 'Tinh thần Đức' có lẽ sẽ là cụm từ được nhắc đến rất nhiều trong ngày hôm nay bởi người Đức đã một lần nữa chứng tỏ điều này, với bàn thắng ở phút 90+5 của Kroos giúp 10 người Đức lội ngược dòng thắng Thụy Điển.

09:30 PM

Cổ động viên Nam Định nổi nóng vì nhân viên sân Thống Nhất

TTO - Tối 23-6, các cổ động viện Nam Định đã nổi nóng với nhân viên sân Thống Nhất trong trận chủ nhà TP.HCM thua ngược Nam Định 1-2 trong trận 'chung kết ngược' ở vòng 15 V-League 2018.

09:29 PM

Tìm ra enzyme có khả năng diệt vi khuẩn kháng kháng sinh

TTO - Sau 20 năm nghiên cứu, tiến sĩ Vincent Fischetti, Đại học Rockefeller, New York, Mỹ, đã tìm ra cách tiêu diệt vi khuẩn kháng kháng sinh bằng một loại enzyme có tên là Lysin.

09:22 PM

Quang Hải lập công, Hà Nội đánh bại SHB Đà Nẵng

TTO- Bốn ngày sau trận thua tệ hại 2-5 trước Sài Gòn, Hà Nội đã có chiến thắng 5-2 ngay trên sân Hàng Đẫy ở vòng 15 diễn ra tối 23-6 khi đánh bại đội khách SHB Đà Nẵng, củng cố vững chắc ngôi nhất bảng với 38 điểm.

08:58 PM

Anh nghỉ học đi biển cho em nuôi ước mơ giảng đường

TTO - Ở xã đảo Vạn Thạnh, cái nghèo khó, cách trở níu chân biết bao đứa trẻ. Bởi thế với Nguyễn Đặng Trương Cao, kỳ thi THPT quốc gia năm nay có ý nghĩa rất đặc biệt.

08:58 PM

Thế giới xe nín thở khi Donald Trump định tăng thuế ôtô lên 20%

TTO - Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên twitter tối 22-7 rằng sẽ tăng thuế nhập khẩu ô tô từ 2,5% như hiện nay lên mức 20% đối với các xe sản xuất từ Châu Âu.

08:04 PM

Lễ viếng cố Giáo sư Phan Huy Lê sẽ diễn ra vào sáng 27-6

TTO - Đại học Quốc gia Hà Nội, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cùng gia đình sẽ tổ chức Lễ viếng và truy điệu Giáo sư Phan Huy Lê vào hồi 7h30 ngày 27-6-2018.