Đại biểu Nguyễn Hải Long (đoàn TP Đà Nẵng) - Ảnh: QUỐC HỘI
Sáng 28-10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Khoảng trống pháp lý cho hoạt động phiếu mua hàng?
Chỉ ra một trong những “khoảng trống pháp lý lớn” trong sửa đổi Luật Thương mại, trao đổi với phóng viên Tuổi Trẻ trước phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Hải Long (đoàn TP Đà Nẵng) cho rằng hoạt động phát hành, phân phối phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ (voucher) đang diễn ra rộng rãi trong thực tiễn, nhưng luật lại chưa có quy định tương ứng, trong khi cơ chế quản lý hiện hành ở cấp nghị định mới chỉ điều chỉnh một phần.
Thực tiễn, Luật Thương mại năm 2005 đã có cụm từ "phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ”, nhưng với đặc điểm là một hình thức khuyến mại, là phiếu đi kèm khi bán hàng, cung ứng dịch vụ. Theo đại biểu, đến nay thực tiễn hoạt động này đã có nhiều thay đổi khi các doanh nghiệp, ngân hàng… mua phiếu từ bên phân phối để tặng khách hàng, khen thưởng người lao động, tri ân đối tác.
Tuy vậy, nội dung này đã không được sửa đổi, bổ sung trong dự án Luật Thương mại, đang tạo nên khoảng trống pháp lý cho hoạt động thương mại của hình thức này trên thị trường.
Trên thực tế nội dung này cũng được quy định tại Nghị định 52 về thương mại điện tử. Cụ thể, việc bán phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ để khách hàng được mua hàng là một hình thức dịch vụ khuyến mại trực tuyến được thực hiện trên website khuyến mại trực tuyến.
Tuy nhiên, Luật Thương mại điện tử mới ban hành năm 2025 cùng nghị định hướng dẫn lại không còn tồn tại khái niệm website khuyến mại trực tuyến.
Nghị định số 81 về hoạt động xúc tiến thương mại cũng chỉ quy định về phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ (voucher) được tặng kèm theo hàng hóa được bán, dịch vụ được cung ứng trong các hoạt động khuyến mại.
Nội dung này vì thế được kiến nghị đề xuất đưa vào nội dung dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại. Trong đó, hoạt động phân phối phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ được xác định là hoạt động xúc tiến thương mại.
Lý do đề xuất là do đặc thù hình thức này mang bản chất kinh tế của công cụ kích cầu tiêu dùng, giúp điều hướng và cải thiện sức mua vào của các ngành hàng, góp phần nâng hiệu quả xúc tiến thương mại.
Là trung gian thương mại hay công cụ xúc tiến thương mại?
Tuy nhiên, trong báo cáo tiếp thu giải trình sửa đổi các dự án luật này, Bộ Công Thương đang nhìn nhận hoạt động này được thực hiện dưới dạng trung gian thương mại theo quy định của Luật Thương mại năm 2005. Theo đó, thương nhân là trung gian thương mại có trách nhiệm thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ cho các thương nhân cung cấp và hưởng phần thù lao theo hợp đồng giữa các bên.
Qua nghiên cứu thực tiễn và giải trình tiếp thu, đại biểu Nguyễn Hải Long cho rằng việc vận dụng các quy định sẵn có về trung gian thương mại, cũng như đối chiếu với Luật Thương mại hiện hành, cách xác định này chưa phù hợp khi bản chất đây là công cụ xúc tiến thương mại.
Đại biểu cũng dẫn ra ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đề nghị đánh giá đầy đủ tác động đối với phiếu mua hàng, điểm thưởng và khuyến mại trên nền tảng số. Tuy nhiên, trong báo cáo giải trình chưa có số liệu về số doanh nghiệp đang phân phối phiếu, số tiền đã thu trước mà phiếu chưa được sử dụng, số vụ khiếu nại; quy mô thị trường...
Theo đại biểu, với quy định hiện hành, sẽ tạo nên hệ quả là một thị trường quy mô hàng tỉ USD đang hoạt động có thể có những cách hiểu khác nhau trong quản lý. Vì thế, doanh nghiệp sẽ chưa yên tâm đầu tư, người nhận phiếu chưa có chuẩn mực bảo vệ rõ ràng, cơ quan quản lý thiếu căn cứ để xác định loại hình kinh doanh và xử lý vi phạm. Việc chưa bổ sung quy định cũng sẽ khiến cho các doanh nghiệp đang hoạt động sẽ không còn căn cứ để đăng ký và tuân thủ.
Có quy định rõ để tạo hành lang pháp lý bảo vệ người dùng
Đại biểu đề nghị cần có khái niệm rõ ràng phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ; phân biệt phiếu tặng kèm khi bán hàng, cung ứng dịch vụ… cũng như ghi nhận đây là một hoạt động xúc tiến thương mại do tính chất thúc đẩy việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ.
Cùng đó, cần sửa quy định về kinh doanh dịch vụ khuyến mại theo hướng bao gồm cả việc thương nhân phân phối phiếu để khách hàng mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ của thương nhân khác trên cơ sở hợp đồng, nhằm kế thường Nghị định 52.
Để đảm bảo hoạt động lành mạnh của hình thức này, đại biểu Hải Long cũng đề nghị cần bảo vệ quyền lợi người nhận phiếu và kiểm soát rủi ro đối với khoản tiền đã trả trước. Với dự án luật lần này sửa đồng thời Luật Thương mại và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đại biểu cho rằng cần sửa đổi đồng bộ trong Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm giúp doanh nghiệp yên tâm dùng phiếu để tặng quà, người nhận phiếu được bảo đảm quyền lợi.
Nguồn ưu tiên trên Google
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận