Trên thực tế, không có nhiều CLB ở Việt Nam chú trọng đào tạo trẻ một cách bài bản hoặc cho các cầu thủ chơi kiểm soát, phối hợp bóng ngắn để ghi bàn.

Con đường đã có

Các cầu thủ U23 Việt Nam đã thi đấu tự tin và không hề run sợ trước các đối thủ mạnh ở Giải U23 châu Á 2026. Nhiều nhà chuyên môn đã nói rằng có những lúc U23 Việt Nam chơi như một đội bóng lớn, kiểm soát thế trận để đánh bại đối thủ.

Việc được thi đấu cọ xát với hàng loạt đối thủ mạnh của châu lục một năm qua đã giúp U23 Việt Nam có sự trưởng thành. Nhưng quan trọng hơn, tư duy chơi bóng kiểm soát của nhiều cầu thủ được rèn giũa từ chính ở trung tâm đào tạo trẻ, học viện và trải qua thời gian thi đấu ở CLB lẫn đội tuyển.

10 cầu thủ trưởng thành từ Học viện Hoàng Anh Gia Lai (HAGL), Nutifood hay Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF (Bộ Công an) chính là hạt nhân của lối chơi này. Đội trưởng Khuất Văn Khang (Thể Công - Viettel), Thái Sơn (Thanh Hóa) hay Đình Bắc (Công An Hà Nội) cũng từng thấm nhuần triết lý "kiểm soát bóng" của cựu HLV trưởng đội tuyển quốc gia Philippe Troussier.

U23 Việt Nam ở Giải U23 châu Á 2026 ít khi chuyền dài hay phá bóng từ dưới lên, mà thường phối hợp bóng ngắn ngay từ tuyến dưới khi chuyển trạng thái nhanh từ phòng ngự sang tấn công. 

Bóng được thủ môn, các trung vệ triển khai lên tuyến trên bất chấp sự vây ráp của đối phương. "Lối chơi tấn công của U23 Việt Nam khá giống U23 Nhật Bản. Dù chưa hiệu quả bằng, nhưng mỗi lần tấn công đều cảm giác bàn thắng đến rất gần", nhiều CĐV Việt Nam đã bình luận trên các diễn đàn bóng đá. 

Thay đổi cần thiết

Nhưng để lứa U23 Việt Nam hiện tại chinh phục giấc mơ tham dự World Cup 2030 là chuyện cực khó. Nhưng với những gì đã thể hiện, đầu tư cho các lứa trẻ sau là điều có thể làm để hy vọng một ngày có thể hái quả ngọt. 

Bóng đá Nhật Bản có thể vươn lên vị trí số một châu lục bằng một lối chơi kiểm soát bóng cũng phải kiên trì đào tạo, thống nhất giáo án xuyên suốt từ các lứa U đến đội tuyển quốc gia.

"Coi U21 Nhật Bản đá trận chung kết U23 châu Á 2026 hay quá. Mình cũng suy nghĩ hoài, không biết họ đào tạo cầu thủ trẻ làm sao mà chơi được như vậy. Họ thoát pressing, phá vỡ hàng thủ đối phương rất dễ dàng để ghi bàn. Nếu có dịp sang đó, tôi phải nghiên cứu xem họ đào tạo thế nào" - chuyên gia Đoàn Minh Xương, Trưởng phòng bóng đá học đường Liên đoàn Bóng đá TP.HCM (HFF), chia sẻ.

Bóng đá Nhật Bản vươn mình nhờ phát triển tốt đào tạo trẻ lẫn bóng đá học đường. Bóng đá Việt Nam dù đang có những thành công bước đầu ở sân chơi trẻ châu lục, nhưng khó có được sự bền vững nếu như không thể cải thiện những tồn đọng về đào tạo trẻ mỗi nơi mỗi kiểu, phụ thuộc vào tài chính của các ông bầu...

"Vẫn còn nhiều CLB Việt Nam chưa có cơ sở tập luyện hoặc không tổ chức học viện bài bản. Điều này rất buồn và là điều cần phải thay đổi càng sớm càng tốt", HLV Velizar Popov của CLB Thể Công - Viettel từng chia sẻ khi được hỏi về bóng đá trẻ Việt Nam.

Chuyên môn lẫn thể hình đều rất quan trọng

Với sự đầu tư của bầu Đức, việc Học viện Hoàng Anh Gia Lai - Arsenal JMG ra đời năm 2007 đã tạo nên sự thay đổi lớn cho bóng đá Việt Nam. Sau 7 năm đào tạo, lứa Công Phượng, Tuấn Anh, Xuân Trường... trình làng đã làm nức lòng người hâm mộ bằng một lối chơi tự tin cầm bóng, nhận và chuyền bóng phối hợp nhanh kỹ thuật.

Kết hợp cùng những tài năng khác của CLB Hà Nội, Thể Công - Viettel, PVF, lứa cầu thủ của HAGL đã giành ngôi á quân U23 châu Á 2018 lịch sử tại Thường Châu (Trung Quốc). Nhưng dù xuất sắc, hạn chế của lứa cầu thủ này chính là thể hình và thể lực không tốt.

"Thế hệ đó, các HLV của JMG không chú trọng về thể hình lắm. Tiêu chí lựa chọn đầu tiên là phải thông minh. Thứ hai là có năng khiếu, rồi mới đến các chỉ số khác. Họ cũng không có tập thể lực cho các em, mà chỉ tập về chuyên môn thôi", Giám đốc điều hành CLB HAGL Nguyễn Tấn Anh nhắc lại.

Rút kinh nghiệm, sau này HAGL đã thay đổi khá nhiều trong tiêu chí tuyển chọn lẫn huấn luyện. Kế thừa ưu điểm giáo án của JMG là kỹ thuật, nhưng các vị trí như thủ môn, trung vệ, tiền đạo cắm thì HAGL chú trọng đi tìm kiếm và tuyển dụng các tài năng trẻ có thể hình và thể lực tốt.

Đó là lý do HAGL hiện có hàng loạt cầu thủ từ 19 - 23 tuổi có chiều cao rất tốt như ba thủ môn Trần Trung Kiên (1m91), Nguyễn Vũ Khang (1m94), Đinh Phước Sang (1m85), trung vệ Đinh Quang Kiệt (1m96), Nguyễn Văn Triệu (1m88), tiền đạo Trần Gia Bảo (1m80), Nguyễn Minh Tâm (1m80)...

Chú trọng lựa chọn thể hình ở những lứa sau, HAGL cũng cố gắng tăng cường thêm thi đấu giao hữu trong nước lẫn quốc tế cho các cầu thủ trẻ tiến bộ. Ông Nguyễn Tấn Anh chia sẻ: "Sắp tới, chúng tôi tăng cường thêm thi đấu quốc tế cho các em. 

Trước mắt, chúng tôi đã mời hai đội U15 và U18 Pulse Nine (Hàn Quốc) sang đá Festival bóng đá quốc tế 2026 tại học viện ở Hàm Rồng. Giải có sự tham dự của Học viện Nutifood, Thanh Niên TP.HCM (đang đá Giải hạng nhất nhưng cũng có rất nhiều cầu thủ trẻ do HAGL đào tạo) nên sẽ có nhiều trận thi đấu cho các cầu thủ trẻ", ông nói thêm.

Từ thành công vừa qua, để có thể vươn mình mạnh mẽ trong tương lai, ngoài hướng đi, bóng đá Việt Nam cần thêm nhiều ông bầu có tâm để xuất hiện thêm nhiều trung tâm đào tạo, học viện chất lượng.

Đình Bắc nhận cúp Vua phá lưới U23 châu Á ở sân Hàng Đẫy

Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) sẽ trao cúp Vua phá lưới U23 châu Á 2026 cho tiền đạo Nguyễn Đình Bắc, trước thềm trận Công An Hà Nội gặp Ninh Bình trên sân Hàng Đẫy ngày 1-2 tới.