Phóng to

Ông Pha (phải) giúp ông Nguyễn chuyển phụ tùng sửa máy lên tàu chuẩn bị ra biển (chụp chiều 25-9) - Ảnh: Vân Trường

TT - Lục lọi trong xấp giấy tờ cũ để tìm “lệnh truy nã” của UBND tỉnh Tiền Giang (công văn số 994 ngày 17-9-2004), ông Năm Pha buồn rầu nói: “Chú coi mấy ổng ra lệnh cho công an, bộ đội biên phòng tầm nã mấy chiếc tàu của tụi tui như thế này thì coi như hết đất sống rồi còn gì!”.

Ông Hai Nguyễn chen vào: “Đã hơn hai tháng nay, từ khi mấy ổng thông báo thu hồi tàu để bán đấu giá, sáu chiếc tàu của anh chị em chúng tôi phải trốn chui trốn nhủi ngoài biển chứ đâu có dám ló mặt về”...

Chạy trốn để... cầm cự

Ngay khi hay tin chiếc tàu của bà Sương bị các ngành chức năng thu hồi để bán đấu giá, sáu chiếc tàu còn lại (đang nằm trong “danh sách đen”) của ông Năm Pha, ông Hai Nguyễn, bà Trần Thị Thang, bà Huỳnh Yến... đang đánh bắt gần Côn Đảo đã vội vàng nổ máy, tăng hết tốc lực ngược ra khơi.

Bà Thang kể: “Hay hung tin, anh em bỏ cả ăn chạy ra ngoài vừa kéo lưới vừa tăng ga chạy xịt khói đen, đến khi cảm thấy an toàn thì đã cách Côn Đảo hơn 200 hải lý rồi”. Còn tàu của ông Hai Nguyễn lúc đó đang quay mũi chạy vào hướng Côn Đảo để đổ xăng, thay nhớt thì nhận được điện báo đang bị... “truy nã”.

Thế là anh em phải quay đầu vọt tuốt ra khơi. Hậu quả của cuộc trốn chạy này là máy tàu bị hư, phải neo lại chờ chủ tàu mua phụ tùng mang ra thay thế.

Thật ra sáu chiếc tàu này đã bắt đầu cuộc trốn chạy từ tháng 7-2004 khi tỉnh ra thông báo sẽ thu hồi tàu đánh cá để định giá, bán đấu giá trừ nợ. Ban đầu, lợi dụng đêm tối, mưa bão, một vài chiếc tranh thủ tạt vô Côn Đảo để mua thêm dầu, nhớt, gạo, mì, thuốc men... Nhưng từ khi tỉnh ra “lệnh tầm nã” gắt gao thì tất cả tàu luôn trong tình trạng trực chỉ hướng ra biển khơi.

60 ngày qua, hơn 150 thuyền viên trên sáu chiếc tàu trốn chạy chưa một lần nhìn thấy đất liền, thậm chí chưa một lần đặt chân lên đảo. Họ sống giữa bốn bề biển nước mênh mông, trong cảnh thiếu lương thực tươi, thiếu thông tin và tình cảm gia đình. Để duy trì cuộc sống trốn chui trốn nhủi như thế này, cứ mười ngày một lần chủ tàu phải mua gạo, mì, nước mắm, nước tương, rau cải, thuốc tây, thuốc lá... tìm cách gửi theo các tàu đi thu mua cá ngoài biển ra tiếp tế cho anh em.

Phóng to

Chiếc tàu của bà Thái Thị Thu Sương ở phường Tân Long, TP Mỹ Tho đã bị các ngành chức năng thu hồi và định giá xong ngày 24-9-2004. Đây là chiếc tàu đầu tiên trong số bảy chiếc của phường Tân Long nằm trong diện bị tỉnh Tiền Giang thu hồi khi chưa hết thời hạn hợp đồng vay vốn (?). Bên cạnh (trái) là chiếc tàu đánh bắt xa bờ của ông Thái Văn Nhàn vay vốn của tỉnh Bến Tre. Ông Nhàn đã đề nghị trả cho tỉnh Bến Tre từ hơn một năm nay vì làm ăn không hiệu quả, nhưng tỉnh Bến Tre không chịu nhận vì... chưa hết hạn hợp đồng, nên ông đưa về đây neo đậu từ hơn một năm nay - Ảnh: Vân Trường

Còn khi tàu hết dầu, nhớt thì nhờ các tàu mua cá từ Côn Đảo mua giùm chở ra. Những đêm sóng to gió lớn, anh em trên tàu không ai dám ngủ mà chia nhau theo dõi tin bão để tìm nơi trú ẩn. Những ngày thường, vừa thả lưới anh em vừa căng mắt quan sát để có gì... chạy còn kịp.

Ông Năm Pha tâm sự: “Mỗi lần điện đàm liên lạc với anh em trên tàu, tim tôi muốn thắt lại khi nghe nhiều người đòi vô bờ thăm nhà, thăm gia đình vài bữa chứ lâu quá không về nhớ nhà lắm. Những người khác nói bây giờ tóc của họ dài như con gái rồi, xin được vô bờ để cắt tóc...”.

Thương anh em đã gắn bó, chịu đựng gian khổ với mình nhiều năm qua, các chủ tàu bảo anh em chia từng nhóm tranh thủ xin quá giang các tàu mua cá mà vô bờ vài ba bữa. Hết thời gian “nghỉ phép”, các chủ tàu đưa anh em ra biển, trở lại với con tàu trốn chạy... Theo con tàu trốn chạy, thu nhập của thuyền viên cũng bị giảm hơn phân nửa.

Hiện nay giá cá nục trung bình khoảng 8.000 đồng/kg, nhưng do không thể vào bờ để bán nên đánh được bao nhiêu anh em phải bán hết cho các tàu thu mua trên biển với giá chưa đến 4.000 đồng/kg. Tiền chia bị giảm là đương nhiên. Phần lớn ngư dân sống vì tình vì nghĩa nên dù theo con tàu trốn chạy, khổ đủ điều họ vẫn không nỡ bỏ chủ, bỏ tàu mà đi...

“Tầm nã” tàu để... xiết nợ!?

Tiếp xúc với chúng tôi chiều 28-9, rất nhiều người dân ở cù lao Tân Long cho biết đều am tường sự kiện UBND tỉnh Tiền Giang ban hành nhiều lệnh để quyết tâm thu hồi, bán đấu giá sáu tàu đánh cá của ngư dân.

Nhiều người bức xúc so sánh trong khi công ty thủy sản của tỉnh làm ăn thua lỗ sáu, bảy chục tỉ đồng chẳng những không có ai bị pháp luật “hỏi thăm”, mà còn được tỉnh bỏ tiền ra khắc phục hậu quả.

Còn ngư dân vay có mấy tỉ bạc đóng tàu làm quần quật, kiếm từng con cá giữa phong ba bão táp nhưng do bị thất bại, chưa trả hết nợ cho Nhà nước chứ họ có quịt luôn đâu mà Nhà nước lại tung ra đủ “chiêu” để xiết nợ, lại nữa hợp đồng tín dụng của các “con nợ” này còn đến 5-6 năm nữa mới hết hạn kia mà!

Phóng to

Các chủ tàu ở phường Tân Long viết đơn cầu cứu gửi Thủ tướng Phan Văn Khải và Phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng - Ảnh: Vân Trường

Ông Hai Nguyễn, ông Năm Pha, bà Huỳnh Yến... cho biết một mặt đưa tàu đi trốn, một mặt họ cũng gửi đơn khắp nơi để cầu cứu.

Trong đơn gửi Thủ tướng Phan Văn Khải, Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Tấn Dũng và chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang mới đây, họ đều cam kết kể từ tháng 9-2004 trở đi sẽ trả 15 triệu đồng/tháng và sẽ trả hết số nợ đã vay khi hết thời hạn hợp đồng tín dụng đã ký.

Đâu phải họ chây lười. Thật ra họ đều quyết chí làm ăn: ông Năm Pha đã cắt đất nhà ra bán được 10 lượng vàng, những người khác phải vay vốn thêm bên ngoài lãi suất 8%/tháng để đầu tư thêm vào chiếc tàu của mình.

Ngay sau khi UBND tỉnh ban hành quyết định thu hồi tàu đánh cá để bán đấu giá, phó chủ tịch UBND phường Tân Long Huỳnh Tấn Đạt đã ký tờ trình gửi UBND tỉnh và các cơ quan chức năng để bảo lãnh cho ngư dân được hoạt động thêm năm năm nữa vì hiện giá cá biển đang tăng.

Trong khi đó UBND TP Mỹ Tho cũng đã có văn bản đề nghị tương tự, nhưng đáp lại là việc UBND tỉnh tiếp tục phát “lệnh truy nã” sáu chiếc tàu đang lênh đênh ngoài biển khơi...