'Con tôi, tôi đón': Từ tình huống gỡ khó trước cổng trường đến quy chế bảo vệ trẻ mầm non

Từ những vụ việc bàng hoàng đến ranh giới trách nhiệm pháp lý

Tình huống người cha đòi đón con khi gia đình tranh chấp ly hôn chỉ là một trong số rất nhiều kịch bản phức tạp diễn ra tại các trường mầm non. Nếu trả trẻ không đúng quy định, giáo viên có thể vô tình tiếp tay cho hành vi đón trẻ trái pháp luật. Nhưng nếu từ chối không khéo léo hay thiếu căn cứ pháp lý rõ ràng, nhà trường lại dễ rơi vào xung đột gay gắt với phụ huynh.

Thực tế cho thấy ranh giới giữa chăm sóc trẻ và vi phạm pháp luật rất mong manh nếu thiếu sự hiểu biết pháp lý. Thời gian qua, nhiều vụ việc bạo hành trẻ mầm non bị phanh phui đã để lại bài học đắt giá. 

Pháp luật nghiêm cấm mọi hình thức trừng phạt thể xác. Thậm chí khi chứng kiến đồng nghiệp có hành vi bạo lực mà im lặng, không can ngăn hay không báo cáo ban giám hiệu, giáo viên cũng phải chịu trách nhiệm liên đới.

Ngoài ra các công tác như quản lý sĩ số, bảo vệ dữ liệu/hình ảnh cá nhân của học sinh, hay quy trình sơ cứu khi xảy ra tai nạn thương tích đều đặt ra yêu cầu chuẩn hóa nghiêm ngặt.

Đứng trước đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn, chiều 30-10, Trường mầm non 19/5 thành phố (phường Tân Định, TP.HCM) đã tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2026-2030.

Cô Mai Yến Hằng, Hiệu trưởng Trường mầm non 19/5 thành phố, khẳng định công tác chăm sóc trẻ muốn đạt hiệu quả bền vững thì trách nhiệm chuyên môn phải luôn song hành với sự am hiểu pháp luật chặt chẽ.

"Ban giám hiệu nhà trường đã truyền tải các quy định đến giáo viên không chỉ theo định kỳ, mà lồng ghép hằng ngày từ những việc làm thực tế. Việc ký kết chính quy với Chi hội Luật gia là cơ sở để giáo viên nhìn lại các quy định, tự điều chỉnh hành vi, đảm bảo chấp hành nghiêm pháp luật và đáp ứng tốt nhu cầu thực tế của công việc", cô Mai Yến Hằng cho biết.

Điểm nổi bật của chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030 là chuyển từ hình thức tuyên truyền sang thiết lập cơ chế tư vấn, hỗ trợ pháp lý hai chiều. Chi hội Luật gia phường Tân Định hiện đã triển khai tiếp nhận yêu cầu tư vấn pháp luật miễn phí thông qua biểu mẫu điện tử trực tuyến và tư vấn trực tiếp tại trụ sở UBND phường.

5 vấn đề pháp lý cốt lõi 

Luật gia Võ Thị Như Hằng, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia phường Tân Định, chia sẻ: "Mục tiêu của chúng tôi là đưa pháp luật đến gần hơn với công việc hằng ngày của giáo viên. 

Điều này giúp đội ngũ nhà giáo không chỉ biết xử lý đúng quy trình khi có sự cố xảy ra, mà quan trọng hơn là chủ động phòng ngừa rủi ro, vừa bảo vệ an toàn cho trẻ, vừa bảo vệ chính mình trong quá trình thực hiện nhiệm vụ".

Trình bày báo cáo chuyên đề, luật gia Võ Thị Như Hằng đã hệ thống hóa 5 vấn đề pháp lý cốt lõi mà mỗi giáo viên mầm non cần ghi nhớ và thực hiện trong quá trình công tác. 

Bảo đảm an toàn cho trẻ là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc: Đây không chỉ là yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp, mà là trách nhiệm pháp lý trong việc bảo vệ tính mạng, sức khỏe, thể chất, tinh thần và nhân phẩm của trẻ trong suốt thời gian ở trường.

Nói "không" tuyệt đối với mọi hình thức bạo lực: Nghiêm cấm các hành vi đánh, mắng, đe dọa, làm nhục hay cưỡng ép, nhồi nhét thức ăn khi trẻ la khóc, từ chối ăn.

Chủ động nhận diện và phòng ngừa rủi ro hằng ngày: Giáo viên phải duy trì sự giám sát liên tục ở tất cả các khâu: từ đón - trả trẻ, điểm danh, tổ chức bữa ăn, giờ ngủ trưa, sinh hoạt vệ sinh cho đến các hoạt động vui chơi ngoài trời. Tuyệt đối không chủ quan, bỏ mặc hoặc để trẻ ngoài tầm mắt.

Đầu tư cho sự an toàn của trẻ khi xảy ra sự cố: Khi phát hiện tai nạn hoặc dấu hiệu trẻ bị bạo lực, xâm hại, ưu tiên hàng đầu là bảo vệ và cấp cứu trẻ; đồng thời kịp thời thông báo ban giám hiệu, gia đình và cơ quan chức năng, tuyệt đối không giấu thông tin hay tự xử lý nội bộ.

Thấy rõ các tầng trách nhiệm pháp lý: Tùy thuộc vào tính chất, mức độ, lỗi và hậu quả của hành vi vi phạm, giáo viên có thể phải chịu trách nhiệm kỷ luật, bị xử phạt vi phạm hành chính, bồi thường thiệt hại dân sự hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

"Trách nhiệm của giáo viên không chỉ dừng ở việc không gây tổn hại cho trẻ, mà còn phải chủ động nhận diện, phòng ngừa và ngăn chặn nguy cơ gây tổn hại. Đây chính là nền tảng để xây dựng môi trường giáo dục mầm non thực sự an toàn", luật gia Võ Thị Như Hằng nhấn mạnh

Trường mầm non trong hẻm TP.HCM như 'vườn cổ tích', trẻ đi học không muốn về

Nằm sâu trong con hẻm đường Bình Lợi, ngôi trường công lập mang tên Trường mầm non Bình Lợi Trung có không gian xanh, khu chơi nước, chơi cát khiến trẻ mê mẩn.