GS Andrew K. Rose - Hiệu trưởng Trường Kinh doanh (ĐH Quốc gia Singapore) - chia sẻ cùng Tuổi Trẻ như vậy. Ông cho rằng cần góc nhìn mới về đào tạo nguồn nhân lực trong thời đại công nghệ và nhiều biến động.

Định hướng nguồn nhân lực

* Thị trường lao động toàn cầu đang thay đổi rất nhanh, ông thấy Singapore đang có những định hướng, chính sách gì để đảm bảo nguồn nhân lực thích ứng với thay đổi này?

- Nếu nhìn theo quá trình phát triển kinh tế hiện đại, nền kinh tế thường chuyển dịch qua các khu vực khác nhau, từ các ngành khai thác tài nguyên và nông nghiệp sang sản xuất công nghiệp, rồi đến các lĩnh vực dịch vụ và kinh tế tri thức. Mỗi giai đoạn như vậy đều đòi hỏi những bộ kỹ năng rất khác nhau.

Singapore đã tạo ra nhiều cơ hội để người lao động có thể dịch chuyển giữa các ngành nghề và không ngừng nâng cao kỹ năng của mình. Chính phủ luôn theo sát nhu cầu của thị trường lao động, từ đó định hướng hệ thống giáo dục và các chương trình đào tạo phù hợp. Nhiều lao động không tự nhận ra kỹ năng mới họ cần nên vai trò định hướng của Chính phủ và các tổ chức giáo dục rất quan trọng.

Bài học lớn ở đây là lực lượng lao động cần được đào tạo một cách bài bản, liên tục được cập nhật kỹ năng để phù hợp với thay đổi của nền kinh tế. Với góc nhìn cá nhân, tôi cho rằng việc xây dựng một lực lượng lao động lành nghề, linh hoạt và có khả năng học hỏi nhiều kỹ năng khác nhau sẽ là yếu tố rất quan trọng. Nền tảng ấy giúp người lao động dễ dàng thích ứng và chuyển đổi khi xã hội và nền kinh tế thay đổi.

* Thị trường lao động ngày càng đòi hỏi những kỹ năng linh hoạt và khả năng chuyển đổi giữa các lĩnh vực. Điều này có đúng với đào tạo ĐH không, thưa ông?

- Thử lấy ví dụ với STEM và kinh tế. Việc hiểu những kiến thức cơ bản về kinh tế và quản trị kinh doanh nói chung là rất hữu ích, không chỉ với những người làm trong lĩnh vực kinh doanh mà cả với những người được đào tạo trong các ngành khoa học, công nghệ hay kỹ thuật.

Nếu một người có thể đọc và hiểu các báo cáo tài chính, báo cáo kế toán, nắm được cách doanh nghiệp vận hành hoặc hiểu những nguyên tắc cơ bản về marketing và thị trường, họ sẽ có lợi thế rất lớn trong công việc. Kiến thức đó giúp họ ngoài tập trung chuyên môn kỹ thuật còn hiểu được bối cảnh kinh tế và cách các sản phẩm hay công nghệ được đưa ra thị trường.

Thực tế cũng cho thấy một điều khá thú vị rất nhiều người tốt nghiệp các ngành STEM sau này lại làm việc trong các doanh nghiệp, tham gia quản lý, kinh doanh hoặc khởi nghiệp thay vì chỉ làm các công việc thuần túy về kỹ thuật. Vì thế, trang bị thêm những hiểu biết về kinh tế và cách doanh nghiệp vận hành có thể tạo ra một nền tảng rất tốt cho con đường nghề nghiệp lâu dài.

Trong bối cảnh ranh giới giữa các ngành nghề ngày càng mờ đi, một kỹ sư hay một nhà khoa học khi có thêm góc nhìn về kinh tế và quản trị sẽ hiểu rõ hơn cách các ý tưởng công nghệ được phát triển thành sản phẩm, dịch vụ và tạo ra giá trị trong doanh nghiệp.

GS ANDREW K. ROSE

Trang bị bộ kỹ năng cho sinh viên

* Vấn đề thường được nhắc đến trong giáo dục ĐH là khoảng cách giữa đào tạo trong nhà trường và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Ông nghĩ các trường có thể thu hẹp khoảng cách này?

- Đây là vấn đề mà nhiều trường ĐH trên thế giới đang phải đối mặt. Không ít sinh viên sau khi tốt nghiệp mới nhận ra những gì họ học trong lớp chưa hoàn toàn phản ánh đúng môi trường làm việc thực tế. Tại Trường Kinh doanh, chúng tôi cố gắng đưa trải nghiệm thực tiễn vào chương trình đào tạo nhiều nhất có thể.

Nhà trường thường xuyên mời các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, các chuyên gia đang làm việc tại các công ty và tập đoàn lớn tham gia giảng dạy hoặc chia sẻ kinh nghiệm. Ngoài yêu cầu đi thực tập một lần trước khi tốt nghiệp, chúng tôi yêu cầu sinh viên phải trải qua ba kỳ thực tập tại các doanh nghiệp thực sự. Thông qua những trải nghiệm đó, sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế, rút ra những bài học quan trọng và hiểu rõ hơn về nghề nghiệp mà mình sẽ theo đuổi.

Do đó ngoài kiến thức chuyên môn, tôi nghĩ cũng cố gắng giúp sinh viên sớm làm quen với những xu hướng công nghệ và các kỹ năng mới. Có thể các bạn chưa cần đi quá sâu vào từng lĩnh vực nhưng việc hiểu được những thay đổi đó sẽ giúp họ có nền tảng tốt hơn để phát triển khi bước vào thị trường lao động.

* Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng đã bắt đầu vận hành. Theo ông, cần những điều kiện gì về nguồn nhân lực để vận hành?

- Để một trung tâm tài chính có thể vận hành hiệu quả cần có một hệ sinh thái rất rộng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, các ngân hàng, các định chế tài chính, các công ty dịch vụ tài chính cũng như các doanh nghiệp trong khu vực tư nhân.

Đồng thời để xây dựng và vận hành một trung tâm tài chính quốc tế, điều quan trọng là phải có những nhà quản lý và các chuyên gia thực sự chuyên nghiệp, được đào tạo nghiêm túc và có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính toàn cầu. Đây là một quá trình đòi hỏi sự đầu tư lâu dài và có chiến lược rõ ràng.

Trong bối cảnh đó các trường ĐH có thể đóng vai trò rất quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho hệ sinh thái tài chính. Những chương trình đào tạo về tài chính, kế toán, phân tích kinh doanh hay các lĩnh vực tài chính mới có thể giúp chuẩn bị lực lượng chuyên gia cho tương lai.

Tôi cũng cho rằng sự hợp tác quốc tế giữa các trường ĐH sẽ rất có ý nghĩa. Những trường kinh doanh lớn có thể chia sẻ kinh nghiệm đào tạo, hợp tác nghiên cứu hoặc tham gia vào các chương trình phát triển nhân lực tài chính.

Học bổng 40.000 bảng cho nữ giới ngành STEM tại Việt Nam

Chương trình học bổng ASEAN - Vương quốc Anh khối ngành STEM dành cho nữ giới chính thức nhận hồ sơ, trao 20 suất trị giá tối thiểu 40.000 bảng Anh, mở cánh cửa theo học thạc sĩ tại các đại học hàng đầu Anh Quốc.