Mới đây nhất là hai câu chuyện "bóc phốt" hóa đơn ăn hải sản hết 18 triệu đồng tại Sầm Sơn (Thanh Hóa) và một vụ ở Quảng Ninh với hóa đơn các món hải sản lên đến 50 triệu đồng.

Cả hai vụ việc đều khiến cộng đồng mạng xôn xao, hàng ngàn bình luận ngay lập tức chỉ trích các cơ sở ăn uống. Tuy vậy, khi cơ quan chức năng tiến hành xác minh kết quả cho thấy cả hai nhà hàng trên đều thực hiện đúng giá niêm yết.

Vậy có phải cứ thấy đắt là bóc phốt "chặt chém"?

Khôn ngoan khi "bóc phốt"

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Bùi Thanh Tú - Giám đốc marketing BestPrice - cho rằng việc phản ánh, cảnh báo các trường hợp "chặt chém", lừa đảo là cần thiết vì vừa bảo vệ quyền lợi du khách vừa giúp thị trường du lịch minh bạch hơn.

Nhiều trường hợp "chặt chém", cố tình bán sản phẩm, dịch vụ ăn uống với giá cao hơn nhiều lần so với mức niêm yết khi được đăng tải trên mạng xã hội đã được xử lý góp phần làm giảm tình trạng này.

Tuy nhiên, không phải cứ thấy giá cao là kết luận bị "chặt chém". Nhiều dịch vụ du lịch, đặc biệt là hải sản, nhà hàng cao cấp, du thuyền hay dịp lễ cao điểm có mức giá cao nhưng vẫn đúng quy định nếu được niêm yết công khai và khách hàng đã đồng ý sử dụng dịch vụ.

Việc đăng tải thông tin thiếu kiểm chứng có thể gây ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp và chính người đăng cũng có thể gặp rủi ro pháp lý.

ThS Hoàng Trọng Lân, chuyên gia tâm lý lâm sàng, cho rằng sự gia tăng của các bài đăng "bóc phốt" khi đi du lịch xuất phát từ cả yếu tố tâm lý cá nhân lẫn cách vận hành của mạng xã hội hiện nay.

Về phía du khách, khi bỏ tiền và thời gian cho một chuyến đi, ai cũng mang theo rất nhiều kỳ vọng. Chỉ cần gặp một trải nghiệm không như mong đợi, đặc biệt liên quan đến chi phí, cảm giác thất vọng hoặc bức xúc sẽ xuất hiện rất mạnh.

Trong trạng thái cảm xúc đó, nhiều người có xu hướng chia sẻ ngay lên mạng xã hội để tìm kiếm sự đồng cảm, bảo vệ quyền lợi của mình hoặc cảnh báo cộng đồng.

Mạng xã hội lại vận hành theo cách nội dung càng gây tranh cãi càng thu hút tương tác cao vô tình khiến các câu chuyện "bóc phốt" dễ được lan truyền.

Thậm chí, không loại trừ việc một số người nhận ra rằng một bài đăng tố cáo có thể giúp họ được chú ý, được nhiều người biết đến hoặc tạo ảnh hưởng trên mạng xã hội.

"Ngay khi xuất hiện thông tin nghi bị "chặt chém", dư luận thường phản ứng rất nhanh và đứng về phía người đăng bài. Nhưng sau khi cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, có những trường hợp như ở Sầm Sơn hay Quảng Ninh cho thấy cơ sở kinh doanh bán đúng giá niêm yết.

Điều đó cho thấy cảm giác bị thiệt thòi là có thật, nhưng cảm giác ấy không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ sự thật khách quan.

Hiện nay con người ngày càng có xu hướng công khai cảm xúc trước, còn việc kiểm chứng thông tin lại diễn ra sau. Trong khi đó, một bài đăng chỉ mất vài phút để lan truyền, nhưng sự thật đôi khi cần nhiều ngày để được làm rõ", ThS Lân nhận định.

Làm gì khi cảm thấy bị ‘chặt chém’

Sử dụng các dịch vụ khi đi du lịch, đặc biệt ăn uống, nhiều du khách chưa có thói quen xem bảng giá chi tiết trên menu hay phần báo giá khi cân số lượng đối với hải sản tươi sống nên nhiều câu chuyện dở khóc dở cười khi nhìn hóa đơn thanh toán vẫn xảy ra thường xuyên.

Theo ông Tú, thực tế đa số doanh nghiệp du lịch hiện nay đều kinh doanh nghiêm túc. Chỉ một số ít trường hợp vi phạm làm ảnh hưởng đến hình ảnh điểm đến.

Để bảo vệ quyền lợi cho chính mình, du khách cần tìm hiểu kỹ giá cả, đọc đánh giá từ nhiều nguồn trước khi sử dụng dịch vụ; ưu tiên các đơn vị uy tín, có thông tin rõ ràng và niêm yết giá công khai; hỏi rõ giá trước khi gọi món, mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ phát sinh.

Đồng thời yêu cầu hóa đơn, xác nhận các khoản chi phí trước khi thanh toán; giữ thái độ bình tĩnh, văn minh khi xảy ra tranh chấp và liên hệ cơ quan chức năng khi cần thiết.

ThS Lân cho rằng khi nghi ngờ bị "chặt chém" về giá khi sử dụng các dịch vụ tại điểm du lịch, du khách đầu tiên đừng để cảm xúc dẫn dắt hành động, phải bình tĩnh.

Trên mạng xã hội có thể thấy rất rõ hai luồng ý kiến. Một bên là kiểu "cứ thấy hóa đơn cao là chụp lên bóc phốt ngay", bên kia thì lại nói "đi du lịch thì phải chấp nhận giá cao". Thực ra cả hai cách nghĩ này đều hơi cực đoan.

Không phải cứ hóa đơn cao là "chặt chém". Ví dụ một bữa ăn vài chục triệu nghe thì rất sốc, nhưng nếu đi đông người, gọi hải sản cao cấp như tôm hùm, cua lớn… thì mức đó hoàn toàn có thể xảy ra. Ngược lại, cũng có những trường hợp đúng là giá chưa minh bạch hoặc có sự hiểu nhầm trong cách tính tiền.

"Du lịch là kỳ nghỉ tinh thần, nên đôi khi mình cũng cần giữ tâm thế thoải mái, đón nhận những tình huống có thể xảy ra, thay vì vừa gặp vấn đề đã đẩy cảm xúc lên mạng ngay.

Nếu thấy bất thường thì hỏi trước - kiểm tra trước - đăng sau. Đừng để "đăng trước rồi mới kiểm tra" trở thành thói quen, vì nó dễ gây hiểu lầm cho cả mình và người khác", ThS Lân khuyến cáo.

Xử phạt người ‘chặt chém’ du khách 430.000 đồng cho 10 chiếc bánh rán

Qua làm việc, người phụ nữ đã thừa nhận nội dung đăng tải trong video là đúng sự thật và có nguyện vọng được trả lại số tiền cho vị khách nước ngoài.