Phát biểu thảo luận về kinh tế - xã hội, nhiều đại biểu Quốc hội có ý kiến hiến kế ứng phó với khủng hoảng liên quan đến năng lượng do các biến động trên thế giới.

Việt Nam đã đối phó với khủng hoảng liên quan đến năng lượng thế giới rất tốt

Đại biểu Quốc hội Lê Ngọc Sơn - Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) - nhìn nhận thời gian qua, Việt Nam đã đối phó với khủng hoảng liên quan đến năng lượng thế giới rất tốt.

"Đây là vai trò rất lớn của Chính phủ và trực tiếp là của Bộ Công Thương. Chúng ta so với các nước trong khu vực đã và đang kiểm soát được tốt về vấn đề đảm bảo nguồn cung ứng năng lượng cho đất nước", ông Sơn nhìn nhận.

Ông Sơn cho biết khai thác dầu thô trong nước hiện khoảng 180.000 thùng/ngày và chỉ đáp ứng đủ cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Công suất nhà máy là 148.000 thùng, nhưng vừa rồi nâng lên 180.000 thùng để đảm bảo kiểm soát.

Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đáp ứng 40% cả nước đang phải nhập 100% dầu thô, hiện đang tìm các nguồn nhập khẩu khác nhau. Như vậy vẫn phải nhập khẩu 30% xăng dầu và khoảng 70% dầu thô. Hiện sản xuất với sản phẩm hóa dầu và xăng dầu đạt 100% công suất, Nhà máy lọc dầu Dung Quất vận hành với 125% công suất.

Trong khi đó, đại biểu Lê Hồng Hà (Hà Nội, Tổng giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam - Vietnam Airlines), nhận định diễn biến giá nhiên liệu và xăng dầu đang phụ thuộc rất lớn vào tình hình chiến tranh và căng thẳng tại các khu vực như Trung Đông.

Hiện nay thị trường cực kỳ bất định và khó đoán định. Do đó ông Hà khẳng định việc Quốc hội ban hành các nghị quyết liên quan mức thuế xăng dầu và nhiên liệu bay là "hết sức cần thiết và kịp thời".

Ông đề xuất Quốc hội có một cơ chế ủy quyền hợp lý để Chính phủ chủ động thực hiện, nhằm đảm bảo tính hiệu quả và kịp thời trước các tình huống thực tế. Bao gồm quyền kéo dài hiệu lực của nghị quyết dựa trên diễn biến phức tạp của thị trường và căng thẳng khu vực.

Cùng đó, ông đề nghị Chính phủ có những chính sách thực chất và hiệu quả hơn trong việc điều hành giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và cung ứng thị trường.

Xây dựng kho dự trữ xăng dầu

Trước thực trạng cung ứng xăng dầu, đại biểu Đặng Ngọc Huy, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, bày tỏ lo lắng trước sự mong manh của hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia.

Bởi theo Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng, mục tiêu là đạt mức dự trữ xăng dầu khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030. Tuy nhiên nhìn vào thực tại, chúng ta đang đối mặt với một khoảng cách đáng báo động.

Dự trữ quốc gia hiện chỉ vỏn vẹn đáp ứng được 7 - 10 ngày sử dụng. Nếu cộng cả dự trữ thương mại, chúng ta có tối đa 30 ngày. Theo đại biểu Huy, chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới bằng một chiếc bình nhiên liệu như vậy.

"Khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là bài toán về kho bãi, đó là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược" - ông Huy đặt ra câu hỏi là tại sao chúng ta vẫn chưa có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập khi hàng dự trữ đang được cất giữ chung trong bồn bể của doanh nghiệp.

Dẫn lại một số ý kiến khi cho rằng xây kho độc lập là tốn kém, đại biểu Huy thẳng thắn chỉ ra rằng nếu thiếu dự trữ thì cái giá phải trả còn đắt hơn gấp nhiều lần. Đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang ở giai đoạn bất ổn nhất trong nhiều thập kỷ.

Vì thế, đại biểu cho rằng chúng ta không thể chờ đến khi "khát" mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế.

Thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định giảm thuế với xăng dầu

Chính phủ đề xuất mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít và mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại là 0%.