Trong bài phát biểu kéo dài 90 phút, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Chủ tịch nước Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ đã bắt đầu, và nước này đang nỗ lực triển khai nhiều biện pháp giải quyết tình hình năng lượng trong nước.

Cuba và Mỹ mới bắt đầu đàm phán

Theo báo Granma - cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Cuba, Bí thư thứ nhất, Chủ tịch nước Cuba Miguel Díaz-Canel xác nhận nước này gần đây đã có các cuộc tiếp xúc với phía Mỹ.

Theo ông, đây là quá trình thận trọng, kéo dài và mới ở giai đoạn đầu, phù hợp với chính sách nhất quán của Cách mạng Cuba. Ông cũng thông tin tiến trình đối thoại nhận được sự hỗ trợ của các bên trung gian quốc tế.

Nhà lãnh đạo Cuba cho biết trao đổi với Mỹ tập trung vào 3 mục tiêu: xác định các vấn đề song phương cần giải quyết; tìm ra hướng giải quyết cho các vấn đề này; xác định thiện chí của hai bên trong việc thực hiện các hành động cụ thể nhằm mang lại lợi ích cho người dân hai nước, bao gồm hợp tác nhằm ứng phó với các mối đe dọa, đảm bảo hòa bình, an ninh.

Phía Cuba cho rằng đây là công việc nhạy cảm, cần được xử lý nghiêm túc và có trách nhiệm. Cuba cũng bày tỏ mong muốn các cuộc trao đổi được tiến hành trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng hệ thống chính trị của mỗi nước, chủ quyền và quyền tự quyết, phù hợp với luật pháp quốc tế.

Vấn đề năng lượng

Trong bối cảnh hệ thống điện ở Cuba gặp nhiều khó khăn, Chủ tịch Díaz-Canel nói lệnh cấm vận của Mỹ là nguyên nhân chính khiến tình hình trở nên nghiêm trọng, đặc biệt nước này đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhiên liệu trên thị trường quốc tế.

Theo ông, Cuba không nhập được nhiên liệu mới trong 3 tháng qua, gây cạn kiệt nguồn nhiên liệu dự trữ dùng để phát điện. Hiện nước này đã khôi phục hơn 1.400 MW công suất phát điện phân tán, nhưng không thể vận hành do thiếu nhiên liệu.

Dù vậy, Cuba khẳng định tiếp tục triển khai chiến lược năng lượng quốc gia. Cuba tăng khai thác dầu khí, giúp sản lượng trong nước vượt kế hoạch, khôi phục nhiệt điện, mở rộng năng lượng Mặt trời và năng lượng tái tạo, lắp đặt hệ thống điện Mặt trời cho các hộ gia đình, trường học và bệnh viện, đầu tư vào thủy điện và điện gió.

Chủ tịch Cuba chia sẻ thêm các trang trại điện Mặt trời hiện đã cung cấp khoảng 49% đến 51% lượng điện vào ban ngày.

Cuba bảo vệ quyền lợi người lao động, ưu tiên giáo dục

Chủ tịch Cuba cho biết khó khăn về năng lượng đã khiến sản xuất và dịch vụ bị thu hẹp, buộc nhiều doanh nghiệp phải tạm ngừng sản xuất, điều chỉnh công việc hoặc chuyển vị trí lao động.

Chính phủ Cuba cam kết bảo vệ quyền lợi người lao động. Ông nói theo quy định hiện hành, người lao động trong khu vực nhà nước được nhận 100% lương trong tháng đầu nếu chưa được bố trí việc mới, 60% lương từ tháng thứ hai. Ngoài ra doanh nghiệp có thể sử dụng quỹ dự phòng, lợi nhuận chưa sử dụng, quỹ bù đắp tiền lương.

Chính phủ cũng khuyến khích người lao động tham gia các dự án cộng đồng, sản xuất lương thực tại địa phương và các hoạt động nhằm hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương.

Hoạt động giáo dục cũng bị ảnh hưởng do tình trạng thiếu điện. Các trường đã phải điều chỉnh chương trình giảng dạy và hình thức học, trong đó có việc tăng hoạt động học tập gắn với cộng đồng.

Chủ tịch Díaz-Canel khẳng định giáo dục vẫn là ưu tiên hàng đầu của Cách mạng Cuba trong mọi hoàn cảnh, và trường học sẽ hoạt động bình thường trở lại khi tình hình cải thiện.

Trong bài phát biểu, ông cảm ơn hỗ trợ từ các nước bạn bè, đặc biệt là Mexico và Tổng thống Claudia Sheinbaum, đồng thời khẳng định cam kết phân phối viện trợ minh bạch, với sự giám sát của các cơ quan nhà nước và đại diện quốc tế. Viện trợ được ưu tiên cho nhóm dễ bị tổn thương, cơ sở y tế, giáo dục và các cơ sở xã hội.

Tạo điều kiện cho người Cuba ở nước ngoài

Theo ông Díaz-Canel, Cuba coi cộng đồng người Cuba ở nước ngoài là một phần của đất nước và được quyền tham gia vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội trong nước.

Ông chia sẻ nhiều người trong cộng đồng này là chuyên gia và kỹ thuật viên có trình độ, được đào tạo bởi hệ thống giáo dục Cuba.

Chính phủ đang xây dựng các nền tảng mới nhằm tạo điều kiện cho họ tham gia vào chương trình phát triển của đất nước. Cuba sẽ sớm công bố chi tiết trong một buổi họp báo sắp tới.

Hợp tác với Mỹ điều tra âm mưu xâm nhập vũ trang

Nhà lãnh đạo Cuba cũng đề cập đến âm mưu xâm nhập vũ trang đã bị ngăn chặn tại bờ biển Villa Clara. Theo ông, nhóm này có ý đồ tấn công các đơn vị quân sự và cơ sở xã hội để gây hoang mang. Các nghi phạm đang bị điều tra. 

Chủ tịch Cuba cũng thông báo Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) dự kiến sẽ đến Cuba và hợp tác với Bộ Nội vụ Cuba trong vụ việc này.

Chủ tịch Cuba xác nhận đang đối thoại với Chính phủ Mỹ

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel xác nhận các quan chức nước này gần đây đã tổ chức các cuộc đối thoại với đại diện Chính phủ Mỹ.