Ngày 19-8, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có tờ trình định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) trên cơ sở hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công hiện hành. 

Hợp nhất hai luật để xây dựng một cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ

Theo tờ trình, việc hợp nhất hai luật nhằm xây dựng một cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ, thống nhất; giảm tối đa trình tự, thủ tục, thời gian và chi phí tuân thủ cho các cấp, các ngành; huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách phục vụ mục tiêu tăng trưởng.

Trên cơ sở kế thừa tối đa các quy định hiện hành của hai luật, dự luật quy định những vấn đề chung, mang tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội, giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung về trình tự, thủ tục và những vấn đề thường có biến động.

Theo đó, định hướng sửa đổi của dự luận bao gồm hợp nhất kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán ngân sách với kế hoạch đầu tư công. 

Kế thừa, sửa đổi, bổ sung, đồng bộ quyền hạn, trách nhiệm của Quốc hội, Thủ tướng và HĐND, UBND các cấp. Đặc biệt là việc ban hành, hướng dẫn tiêu chí, tổ chức thực hiện đánh giá hiệu quả đầu tư chương trình, phân bổ vốn đến tổ chức thực hiện...

Dự luật cũng giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung để chủ động, linh hoạt trong điều hành, như tiêu chí và điều chỉnh tiêu chí phân loại dự án nhóm A, B, C; trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư chương trình, dự án... Sửa đổi một số nội dung về quản lý ngân sách để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. 

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền sử dụng ngân sách, phân bổ vốn

Trong báo cáo thẩm tra, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn bày tỏ tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Tuy nhiên việc hợp nhất cần được đặt trong tổng thể đổi mới cơ chế quản lý ngân sách và đầu tư công, khắc phục bất cập, chồng chéo để quy định thống nhất.

Đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, tính chủ động của ngân sách địa phương. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân định rõ về thẩm quyền, trách nhiệm trên nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", phân cấp quản lý nguồn lực tương xứng với nhiệm vụ.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý đầu tư công theo hướng quản lý dựa trên kết quả và hiệu quả sử dụng vốn. Quy định rõ nguyên tắc phân bổ vốn trên cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, người đứng đầu về hiệu quả đầu tư.

Với các nội dung hợp nhất, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định tích hợp về kế hoạch tài chính và đầu tư công 5 năm, dự toán, phân bổ, giao dự toán, quản lý vốn và danh mục đầu tư. 

Đa số ý kiến cũng nhất trí với quy định Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia. 

Đối với dự án nhóm A, B, C giao Chính phủ nhằm bảo đảm tính chủ động, linh hoạt. Song cần tiếp tục quy định các nguyên tắc, tiêu chí làm căn cứ xác định thẩm quyền các cơ quan, tổ chức. 

Việc phân cấp thẩm quyền cho UBND tỉnh quyết định cho chuyển nguồn chi đầu tư công, các ý kiến thẩm tra cho rằng cơ chế này phù hợp với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo sự chủ động linh hoạt để nâng cao tỉ lệ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công hằng năm và hiệu quả sử dụng vốn. 

Tuy nhiên cần tiếp tục rà soát, quy định rõ các điều kiện, phạm vi áp dụng, trách nhiệm của UBND và cơ chế báo cáo, giám sát của HĐND nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch. 

TP.HCM quyết tâm thu ngân sách hơn 1 triệu tỉ đồng, không để ‘đạt kế hoạch trên giấy’

Sau 7 tháng thu 576.000 tỉ đồng, UBND TP.HCM yêu cầu tăng tốc khai thác nguồn thu, phấn đấu đạt 1,01 triệu tỉ đồng trong năm 2026.