Theo báo cáo thường niên năm 2026 của Environmental Working Group (EWG), tổ chức chuyên nghiên cứu các vấn đề sức khỏe và môi trường tại Mỹ, chỉ khoảng 550 trong tổng số 2.784 sản phẩm kem chống nắng được khảo sát đáp ứng đồng thời các tiêu chí về độ an toàn và khả năng bảo vệ da. 

Con số này tương đương khoảng 20% số nhãn hiệu kem chống nắng trên thị trường hiện nay.

Báo cáo được công bố ngày 19-5, tập trung đánh giá các sản phẩm chống nắng dành cho trẻ em, hoạt động ngoài trời, sử dụng hằng ngày cũng như son dưỡng môi có SPF. 

Những sản phẩm được khuyến nghị phải có khả năng bảo vệ trước cả tia UVA và UVB, hai loại tia cực tím có liên quan trực tiếp đến tổn thương ADN, lão hóa da và ung thư da.

SPF cao chưa chắc bảo vệ tốt hơn

Theo EWG, nhiều người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn các sản phẩm có chỉ số SPF rất cao như SPF 100+ với kỳ vọng bảo vệ da vượt trội. Tuy nhiên hiệu quả thực tế không chênh lệch đáng kể so với các sản phẩm SPF thấp hơn.

Một loại kem chống nắng SPF 50+ có thể ngăn khoảng 98% tia UVB, trong khi SPF 100+ chỉ tăng hiệu quả thêm rất ít. Một số nghiên cứu được EWG dẫn lại còn cho thấy chỉ số SPF trên nhãn có thể bị "thổi phồng", khi khả năng bảo vệ thực tế thấp hơn nhiều so với quảng cáo.

Ngoài ra, EWG cũng loại bỏ khỏi danh sách khuyến nghị các dạng xịt hoặc phấn chống nắng do nguy cơ hít phải hóa chất trong quá trình sử dụng. Những tuyên bố quảng cáo như "chống thấm nước hoàn toàn" cũng không được chấp nhận vì có thể gây hiểu nhầm cho người dùng.

Lo ngại với một số thành phần hóa học

Báo cáo năm nay đặc biệt chú ý đến các hóa chất từng gây tranh cãi trong kem chống nắng như oxybenzone và homosalate.

Theo Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA), nhiều hoạt chất chống nắng hóa học có thể thẩm thấu vào máu sau thời gian ngắn sử dụng. Một số chất vẫn tồn tại trong cơ thể nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần sau khi ngừng dùng sản phẩm.

Oxybenzone hiện bị nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ hạn chế hoặc cấm sử dụng do nghi ngờ gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng hormone sinh sản và tác động tiêu cực đến môi trường biển, đặc biệt là các rạn san hô. Chất này từng được phát hiện trong máu, nước tiểu và cả sữa mẹ.

Trong khi đó, homosalate cũng bị Liên minh châu Âu xếp vào nhóm hóa chất có khả năng gây rối loạn nội tiết. Các chuyên gia lo ngại những chất này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh, hệ miễn dịch và sức khỏe sinh sản nếu tiếp xúc kéo dài.

Một thành phần khác được EWG cảnh báo là retinyl palmitate, dạng vitamin A thường xuất hiện trong các sản phẩm chống lão hóa. Chất này có thể khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời. Tuy nhiên tỉ lệ sản phẩm chứa thành phần này đã giảm mạnh trong hơn một thập niên qua.

Trong số 550 sản phẩm được EWG khuyến nghị, phần lớn là kem chống nắng khoáng chất chứa oxit kẽm hoặc dioxit titan.

Khác với kem chống nắng hóa học hoạt động bằng cách hấp thụ tia UV rồi chuyển hóa thành nhiệt, kem chống nắng khoáng chất tạo lớp màng vật lý trên bề mặt da để phản xạ tia cực tím. Nhóm này được đánh giá ít gây kích ứng và ít nguy cơ hấp thụ vào cơ thể hơn.

Trước đây, kem chống nắng khoáng thường bị phàn nàn vì để lại lớp trắng trên da. Tuy nhiên các công thức mới đã cải thiện đáng kể tính thẩm mỹ, phù hợp với nhiều tông da hơn.

Chuyên gia cảnh báo "phong trào chống kem chống nắng"

Các bác sĩ da liễu Mỹ hiện bày tỏ lo ngại trước làn sóng thông tin sai lệch trên mạng xã hội, nơi nhiều KOL và người nổi tiếng tuyên bố ánh nắng mặt trời "không gây ung thư" hoặc cho rằng kem chống nắng gây hại nhiều hơn lợi.

Theo Tổ chức Ung thư da Mỹ, tia cực tím là tác nhân gây ung thư đã được chứng minh khoa học. Việc tiếp xúc kéo dài với tia UV có thể dẫn đến ung thư biểu mô tế bào đáy, ung thư biểu mô tế bào vảy và đặc biệt là u hắc tố, dạng ung thư da nguy hiểm nhất.

Các chuyên gia cảnh báo tổn thương do ánh nắng có thể tích tụ âm thầm trong nhiều năm trước khi biểu hiện thành bệnh lý nghiêm trọng. Trẻ em là nhóm đặc biệt dễ tổn thương. Chỉ vài lần cháy nắng nghiêm trọng thời thơ ấu cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư da sau này.

Thế nhưng, dù kem chống nắng đóng vai trò quan trọng, các chuyên gia cho rằng đây không nên là biện pháp duy nhất để bảo vệ da.

Phương pháp hiệu quả nhất vẫn là kết hợp nhiều lớp bảo vệ như mặc quần áo dày, đội mũ rộng vành, đeo kính râm và hạn chế ra nắng trong khoảng từ 10h - 16h, thời điểm tia UV mạnh nhất trong ngày.

Theo khuyến cáo của Học viện Da liễu Mỹ, người trưởng thành cần khoảng một ounce kem chống nắng, tương đương một ly nhỏ, để che phủ đầy đủ vùng da tiếp xúc ánh nắng. Kem nên được thoa trước khi ra ngoài khoảng 15 phút và bôi lại sau mỗi hai giờ hoặc sau khi bơi, đổ mồ hôi nhiều.

Trong bối cảnh thị trường có quá nhiều lựa chọn và thông tin quảng cáo dễ gây hiểu nhầm, các chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên ưu tiên sản phẩm có thành phần minh bạch, SPF phù hợp và khả năng chống cả UVA lẫn UVB, thay vì chạy theo những chỉ số SPF cực cao hoặc các xu hướng lan truyền trên mạng xã hội.

Ma trận quảng cáo kem chống nắng, chọn sai gây hại da

Những ngày này thời tiết nắng nóng gay gắt, việc chọn sản phẩm kem chống nắng bảo vệ làn da trước tác hại của tia cực tím đang trở thành mối quan tâm lớn của nhiều người.