06/03/2025 09:55 GMT+7

Chế độ ăn và giảm muối thế nào dễ dự phòng và kiểm soát bệnh tăng huyết áp?

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hoài, viện trưởng Viện Tim mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bên cạnh liệu pháp dùng thuốc, thay đổi lối sống là "chìa khóa vàng" trong chiến lược xuyên suốt để dự phòng, điều trị tăng huyết áp.

Cách dễ áp dụng tại nhà để dự phòng và kiểm soát tăng huyết áp - Ảnh 1.

Chế độ ăn tăng cường rau củ quả, trái cây có tác dụng tốt để dự phòng bệnh tim mạch, trong đó có dự phòng tăng huyết áp. Ảnh một quầy rau củ trong chợ ở Bắc Kinh, Trung Quốc - Ảnh: AFP

Tăng huyết áp - kẻ giết người thầm lặng cần được theo dõi và điều trị một cách hợp lý, nhằm tránh các tổn thương cơ quan đích, giúp người bệnh có chất lượng cuộc sống tốt.

Vậy "chìa khóa vàng" đó gồm những gì? Bác sĩ Thu Hoài chia sẻ:

Chế độ ăn DASH là gì?

Chế độ ăn là yếu tố quan trọng đến sức khỏe nói chung, sức khỏe tim mạch nói riêng. Một chế độ ăn lành mạnh, phù hợp sẽ giúp ngăn ngừa và hỗ trợ điều trị tăng huyết áp hiệu quả.

Theo khuyến cáo của Hội Tim mạch Việt Nam năm 2022 về tăng huyết áp, DASH là chế độ ăn uống tốt nhất để giảm huyết áp đã được chứng minh. DASH là chế độ dinh dưỡng hỗ trợ dự phòng, điều trị tăng huyết áp, đây là chế độ ăn được thiết kế một cách khoa học, hợp lý, đã được chứng minh rất hiệu quả trong giảm cân cũng như hỗ trợ kiểm soát huyết áp.

DASH tùy thuộc khẩu vị từng người, từng quốc gia, văn hóa ẩm thực có thể tùy biến một cách đa dạng, nhưng tôn trọng các nguyên tắc cơ bản sau đây:

Tăng cường rau củ quả, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.

Các sản phẩm từ sữa ít béo đã giảm hàm lượng chất béo bão hòa, hạn chế chất béo bão hòa.

Tăng cường ăn cá, thịt gia cầm, hạn chế thịt đỏ.

Hạn chế muối, thức uống có gas, đồ ngọt.

Bổ sung hợp lý các khoáng chất, vitamin như kali, magie...

Chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp giảm tới 5mmHg huyết áp tâm thu (có thể tương đương tác dụng của 1 loại thuốc hạ huyết áp ở liều thấp) ở bệnh nhân tăng huyết áp và giảm khoảng 3mmHg ở người không có tăng huyết áp.

Kiểm soát cân nặng

Cân nặng một người nên duy trì tối ưu, không quá béo, không quá gầy. Thông qua chỉ số khối cơ thể mỗi người có thể tự xác định cân nặng lý tưởng của mình cần đạt. Chỉ số khối cơ thể (BMI) lý tưởng là từ 19 đến 23.

Thừa cân, béo phì là yếu tố nguy cơ rõ ràng của bệnh lý tim mạch, chuyển hóa. Thừa cân làm tăng nguy cơ tăng huyết áp.

Việc giảm cân đem lại lợi ích rõ ràng trong điều trị tăng huyết áp, nguyên tắc sống còn trong giảm cân là thâm hụt calories, nghĩa là tổng lượng calories cơ thể nạp vào phải ít hơn tổng lượng calories cơ thể tiêu thụ trong 1 ngày thì mới có thể giảm cân.

Do đó để giảm cân cần tác động vào cả hai yếu tố, tăng lượng calories tiêu thụ bằng tăng cường hoạt động thể lực, tăng chuyển hóa cơ bản phù hợp và giảm lượng calories nạp vào bằng chế độ ăn uống phù hợp.

Giảm 1kg cân nặng ở người thừa cân có thể giảm 1mmHg huyết áp tâm thu ở người tăng huyết áp, hiệu quả tối đa có thể giảm từ 5 đến 10mmHg huyết áp tâm thu.

Giảm muối trong khẩu phần ăn uống

Natri (muối) là nguyên tố quan trọng trong cơ thể, là thành phần không thể thiếu cho hoạt động tế bào cơ thể. Lượng natri quá nhiều là một trong những nguyên nhân làm tăng huyết áp, các khuyến cáo về tăng huyết áp hiện nay đều khuyên nên giảm lượng natri trong chế độ ăn để dự phòng và điều trị tăng huyết áp.

Lý tưởng là lượng natri trong khẩu phần ăn dưới 1.500mg/ngày, tương đương khoảng gần 3g muối ăn.

Ở mức chấp nhận được, theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, lượng muối ăn tiêu thụ 1 ngày cho 1 người lớn trưởng thành không nên quá 5g, tương đương 2 thìa sữa chua.

Khi quy đổi ra các gia vị, thực phẩm hay dùng ở Việt Nam thì 5g muối ăn sẽ tương đương khoảng 8g bột canh, 10g bột nêm (2 thìa cà phê), 25g nước mắm (5 thìa cà phê) và khoảng 35g xì dầu.

Giảm khoảng 1.000mmHg natri trong chế độ ăn có thể giảm từ 1 đến 3mmHg huyết áp tâm thu, 1 chế độ ăn hạn chế natri tốt có thể giúp giảm khoảng 5 đến 10mmHg huyết áp tâm thu.

Các biện pháp khác

Các biện pháp khác cũng được chứng minh góp phần làm giảm huyết áp ở người tăng huyết áp và rất tốt trong dự phòng tăng huyết áp ở người khỏe mạnh như:

Chế độ tập luyện: Cần luyện tập thường xuyên, đều đặn, đặc biệt là các bài tập vận động toàn thân như đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi, cardio...

Cách dễ áp dụng tại nhà để dự phòng và kiểm soát tăng huyết áp - Ảnh 2.

Tập luyện đều đặn giúp phòng nhiều bệnh, trong đó có tăng huyết áp - Ảnh: BVCC

Chế độ ăn giàu kali: Một chế độ ăn bổ sung lượng kali thích hợp sẽ rất tốt cho dự phòng và điều trị tăng huyết áp, tuy nhiên kali là nguyên tố quan trọng trong cơ thể, ảnh hưởng lớn đến hoạt động tim mạch nên cần theo dõi và kiếm soát tốt nồng độ kali máu, duy trì ở mức phù hợp.

Uống ít rượu, bia và các đồ uống có cồn

"Nếu tuân thủ tốt các biện pháp thay đổi lối sống, chúng ta có thể giúp dự phòng và điều trị cũng như hỗ trợ điều trị tăng huyết áp rất hiệu quả, an toàn và bền vững", PGS Thu Hoài nhấn mạnh.

Cách dễ áp dụng tại nhà để dự phòng và kiểm soát tăng huyết áp - Ảnh 3.1/4 người trưởng thành mắc tăng huyết áp, dấu hiệu phát hiện thế nào?

Tăng huyết áp được mệnh danh là kẻ giết người thầm lặng. Theo các chuyên gia, tỉ lệ tăng huyết áp hiện nay chiếm đến 25% ở người trưởng thành Việt Nam (cứ 10 người thì có 3 người mắc bệnh) và đang có xu hướng tăng cao đến mức báo động đỏ.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên