Nước dâng quá nhanh 

Trước khai giảng năm học mới và dịp rằm tháng 7 âm lịch, bà Đàm Vân Anh vừa nhập thêm sách vở, bút viết, đồ dùng học sinh cùng nhiều mặt hàng gia đình như bát đũa, bình thủy tinh với hy vọng bán được hàng để trả lãi ngân hàng và một phần nợ gốc.

Nhưng ngập lụt do ảnh hưởng của mưa lớn nhấn chìm phần lớn hàng hóa. Giờ đây, chuyến hàng hơn trăm triệu đồng chỉ còn là những thùng các tông ngấm nước, đồ dùng lấm lem bùn đất.

Bà cho hay dù đã thuê người chuyển hàng lên nhà con rể gần đó, đồng thời cất một phần hàng lên gác xép tầng 1 và tầng 2 căn nhà đang ở, nhưng nước vẫn tiếp tục dâng khiến nhiều tài sản không thể cứu vãn.

"Tôi vẫn còn nợ 2 ngân hàng nhiều năm nay. Năm 2024, gia đình đã thiệt hại nặng vì bão lũ, đến nay vừa gượng dậy bán hàng thì hàng hóa lại ngập nước. Thực sự giờ không biết lấy tiền đâu để trả lãi", bà nói và mong Nhà nước có chính sách để ngân hàng xem xét giảm lãi hoặc gia hạn thời gian trả nợ để người dân có cơ hội làm ăn trở lại.

Không chỉ lo chuyện nợ nần, bà còn mong các cơ quan chức năng nghiên cứu giải pháp lâu dài như nạo vét lòng sông, gia cố bờ kè để nước thoát nhanh hơn mỗi khi mưa lũ.

Tương tự, ông Chu Thanh Hải (52 tuổi, xã Thất Khê) cho biết khi nghe tin mưa lớn, gia đình đang kinh doanh tại khu vực chợ đã phải thuê người bốc vác, chuyển hàng lên cao.

"Tưởng như vậy là an toàn nhưng nước vẫn lên quá nhanh. Nhà ở khu vực trũng thấp nên khoảng một nửa hàng hóa bị ngập, thiệt hại rất lớn", ông Hải kể.

Kiến nghị có giải pháp thoát lũ căn cơ

Theo ông, nhiều tiểu thương đã quen với cảnh chạy lũ nhưng không phải ai cũng có điều kiện di dời hàng hóa trong thời gian ngắn. Vì vậy, điều người dân mong nhất là có giải pháp điều tiết dòng chảy hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại mỗi khi mưa lớn kéo dài.

Trên đường Hoàng Văn Thụ, anh Nguyễn Hoàng Hải (30 tuổi) cùng nhân viên tất bật xịt rửa xe, giao máy bơm, máy phát điện cho khách sau lũ. Anh nhớ lại sáng sớm 22-8, nước đã tràn vào giữa nhà.

Đến trưa 23-8, mực nước dâng lên đến tầng 2. Nhờ thuê người bốc vác và được bộ đội hỗ trợ, gần 20 người mới kịp chuyển số lượng lớn máy phát điện, máy bơm, máy rửa xe lên nơi an toàn. "Nếu không có lực lượng hỗ trợ thì thiệt hại không biết lớn đến mức nào" - anh nói.

Sau lũ, nhu cầu mua máy bơm, máy phát điện tăng mạnh. Để hỗ trợ người dân trong vùng, cửa hàng của anh bán gần như sát giá gốc, khoảng 5-6 triệu đồng/máy phát điện và 1-3 triệu đồng/máy bơm rửa nước.

Về lâu dài, anh cho rằng cần có phương án điều tiết lũ khoa học hơn, đặc biệt là việc vận hành các hồ, đập chứa nước. "Người dân mong việc xả nước được tính toán từ sớm để giảm áp lực khi có bão lũ lớn. Nếu nhiều nơi cùng xả một lúc thì bà con rất khó xoay xở", anh chia sẻ.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Chu Tuấn Doanh - Chủ tịch UBND xã Thất Khê - cho hay địa phương đã chủ động sơ tán 1.250 hộ dân khỏi các khu vực nguy hiểm trước khi lũ dâng cao. Đến chiều 25-8, nước lũ ở Thất Khê cơ bản rút hết.

Chính quyền địa phương đã huy động lực lượng quân đội, công an cùng các đơn vị chức năng hỗ trợ người dân dọn vệ sinh môi trường, khử khuẩn, di chuyển tài sản để các hộ kinh doanh sớm hoạt động trở lại.

Tuy nhiên, theo ông Doanh, điều đáng lo là Thất Khê đã liên tiếp hứng chịu những trận lũ lớn trong 3 năm gần đây. "Đây không còn là câu chuyện ứng phó trước mắt mà cần những giải pháp căn cơ. Xã Thất Khê là nơi hội tụ của 7 con sông, suối, địa hình lòng chảo và vùng trũng nên khi mưa lớn kéo dài rất dễ ngập sâu" - ông nói.

Từ thực tế đó, địa phương kiến nghị các cấp có thẩm quyền nghiên cứu thanh thải dòng chảy, nạo vét các khu vực bồi lắng, xây dựng hệ thống mương, kênh cắt lũ và các công trình tiêu thoát nước để giảm ngập úng khi xảy ra mưa bão.

Theo thống kê sơ bộ, thiệt hại vật chất trên địa bàn xã đến ngày 25-8 ước khoảng 21 tỉ đồng. Hai trường học bị ngập đang được khẩn trương vệ sinh, khử khuẩn để đón học sinh tựu trường vào ngày 5-9 tới.

Qua nắm bắt, vị chủ tịch xã cho hay nhiều người dân mong được hỗ trợ nguồn lực để tái thiết cuộc sống sau lũ. "Các hộ sản xuất nông nghiệp cần được hỗ trợ giống cây trồng. Còn các hộ vay vốn ngân hàng rất mong được khoanh nợ, giãn thời gian trả lãi để có điều kiện khôi phục kinh doanh" - ông cho biết.

Một số hình ảnh ghi nhận tại xã Thất Khê (Lạng Sơn) sau khi lũ rút:

Ngập lụt ở Thất Khê, Lạng Sơn: Không thể năm nào cũng xử lý tình huống 'trước mắt'

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng tình trạng ngập lụt tại xã Thất Khê và khu vực huyện Tràng Định cũ đã xảy ra nhiều năm.