Trong các hình ảnh mang tính biểu tượng của Đà Nẵng, khối cầu ra đa màu trắng này chứa đựng một câu chuyện đặc biệt về thời gian.

Những ngày cuối cùng của hệ thống ăng ten Trạm Sơn Trà 1

Trên đỉnh Sơn Trà có nhiều đơn vị thông tin đóng quân như các đài truyền hình, các tháp ra đa quân đội, trong đó Trạm ra đa Sơn Trà 1 của Công ty Quản lý bay miền Trung nằm ở rìa đông đỉnh Sơn Trà lâu nay quen mắt và là điểm check-in ấn tượng tại Đà Nẵng.

Ngày 17-6, khi chúng tôi có mặt ở khuôn viên trạm ra đa vẫn còn một số cán bộ kỹ thuật làm việc.

Một số thiết bị, máy móc chuyên dùng vẫn duy trì nguồn điện để kết nối tới các hệ thống thông tin phục vụ quản lý bay dân dụng toàn vùng miền Trung.

Tuy nhiên khối ăng ten ra đa được che chắn gọn gàng trong khối cầu hình quả bóng màu trắng đục khổng lồ ở trạm đã không còn quay như hành trình bền bỉ, chưa một lần dừng lại suốt 32 năm từ ngày đi vào hoạt động.

Theo thông tin từ Công ty Quản lý bay miền Trung, lúc 0h ngày 1-6, Đài ra đa sơ cấp TRAC 2000 và ra đa thứ cấp RSM 970 được đặt trong khối cầu màu trắng đã quay tới vòng cuối cùng, chính thức ngắt kết nối để đi vào công đoạn tháo dỡ.

Dẫn chúng tôi vào khối cầu màu trắng trên đỉnh Sơn Trà, các cán bộ kỹ thuật cho biết công việc trực ban vẫn không thay đổi nhiều dù đa phần máy móc đã ngắt kết nối, công nhân kỹ thuật đơn vị thi công ra đa đang từng bước tháo dời các bộ phận.

"Lâu nay ở Đà Nẵng cả du khách và người dân đều rất tò mò về khối cầu hình dáng như quả bóng khổng lồ - nơi đặt ăng ten giám sát, điều hành bay của Công ty Quản lý bay miền Trung - ở rìa bắc đỉnh Sơn Trà.

Nhờ hệ thống này, các hoạt động bay vùng trời từ Quảng Trị - Quy Nhơn, TP.HCM được duy trì thông suốt.

Anh em chúng tôi gắn bó hàng chục năm ở đây với dàn thiết bị, giờ thay mới hoàn toàn trong lòng cũng có chút bùi ngùi bởi đây là một phần của ký ức, thời gian", một cán bộ trực ở Trạm ra đa Sơn Trà 1 nói.

32 năm bền bỉ làm mắt thần canh trời miền Trung

Ông Nguyễn Tự Lực, Đội trưởng Đội ra đa Sơn Trà (Công ty Quản lý bay miền Trung), cho biết sau năm 1975, đất nước còn khó khăn nên quyền điều hành vùng thông báo bay (FIR) khu vực TP.HCM (từ Huế trở vào phía Nam) do nước ngoài đảm nhiệm.

Trước yêu cầu của sự phát triển, những năm từ 1990 trở đi, nhiều thế hệ kỹ sư điện tử - viễn thông được gửi ra nước ngoài đi học. Nhiều trạm thông tin liên lạc mặt đất được thiết lập để chuẩn bị cho kế hoạch giành lại quyền điều hành bay.

Để được quốc tế trả lại quyền điều hành vùng thông báo bay, Việt Nam phải chứng tỏ được năng lực quản lý hàng không dân sự, phải trang bị tốt hệ thống thông tin liên lạc, nhân sự… Đây là lý do Trạm ra đa Sơn Trà được đầu tư rất mạnh.

Cùng với nhiều anh em kỹ sư, ông Lực được gửi đi nước ngoài học về điều hành ra đa và trở về nhận nhiệm vụ ở Sơn Trà.

Thời điểm đó, TP Đà Nẵng còn rất nghèo nàn, nhà cao tầng hầu như chưa có. Đầu tuần cán bộ làm việc trên trạm phải đón phà qua sông Hàn, lên chợ Mai (gần biển Mân Thái) rồi nhờ đội xe ôm chạy xe Minks (xe hai thì nổi tiếng của Liên Xô) chở lên đỉnh Sơn Trà.

Trạm Sơn Trà lúc đó chỉ là căn phòng cũ kỹ, trang bị hệ thống liên lạc thoại (âm thanh). Những người trẻ thay nhau trực, đợi chờ khoảng khắc được trang bị trạm ra đa hiện đại.

Ngày 8-1-1994, sau nhiều tháng trời lắp đặt, khối cầu khổng lồ màu trắng đục nơi đặt Trạm ra đa Sơn Trà đã quay vòng ăng ten ra đa đầu tiên nối thông tin quản lý bay vào Quy Nhơn, thông suốt tới TP.HCM để giám sát hàng không dân dụng.

Dữ liệu giám sát khi đó phủ rộng từ Vinh - Nha Trang, từ Thái Lan ra tới 250 hải lý trên Biển Đông.

Đây cũng là mốc thời gian vô cùng đặc biệt khi Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) công nhận Việt Nam đủ năng lực tiếp nhận và điều hành vùng thông báo bay FIR Hồ Chí Minh; đánh dấu việc Việt Nam chính thức làm chủ hoàn toàn công tác điều hành bay dân dụng trên vùng trời của mình sau gần 20 năm đất nước thống nhất.

Trung đoàn 290: Flycam uy hiếp mục tiêu ở Đà Nẵng sẽ bị tiêu diệt ngay

Sau hàng loạt flycam bay trái phép ảnh hưởng an toàn hàng không, Trung đoàn ra đa 290 khẳng định sẽ xử lý theo cấp độ, có thể tiêu diệt ngay nếu uy hiếp mục tiêu.