
Nhật An bên bố mẹ khi còn nhỏ - ẢNH: GĐCC
Đồng hành cùng con trai Nhật An với đôi tai nhỏ bẩm sinh, vợ chồng chị Trần Lan Hương và anh Nguyễn Hoàng Phúc không chỉ có tình yêu thương vô bờ mà cần cả thông tin y khoa lẫn kinh nghiệm giúp con tự tin lớn lên. Rất vui là cậu bé phát triển tốt, mê học và giỏi cả tiếng Anh, tiếng Pháp ...
Đôi tai bé nhỏ của Nhật An
Nguyễn Hoàng Nhật An (tên ở nhà là Mỡ, sinh năm 2019) có thiểu sản vành tai, một tình trạng bẩm sinh đôi tai nhỏ bé rất ít gặp. Với cha mẹ bé, điều họ lo lắng nhất là con nghe được đến đâu, cần hỗ trợ những gì? Khi đi học, con sẽ trả lời thế nào nếu bạn hỏi về đôi tai mình?
Anh Phúc kể đã biết tình trạng tai của Nhật An từ khi vợ mang thai và được bác sĩ giải thích. Tuy nhiên anh giữ kín, chưa nói với người thân, vì nghĩ lúc ấy mọi người biết chuyện cũng chỉ thêm lo lắng.
Thời gian đầu, vợ chồng anh vừa học cách chăm con, vừa tìm hiểu về đôi tai nhỏ. Có những việc anh chị phải học ngay trong sinh hoạt hằng ngày như cần nói to hơn khi trò chuyện với con. Và khi được hỏi phải học thêm điều gì nhiều nhất, đôi cha mẹ này nhắc đi nhắc lại những chữ "tâm lý với con".

Đọc sách cùng cha là niềm vui hằng ngày của Nhật An - ẢNH: PHƯƠNG PHƯƠNG
Cùng được đào tạo về giáo dục và ngôn ngữ, anh chị dùng kiến thức để hiểu con, giúp con và tôn trọng sự khác biệt. Còn chuyện đón nhận cái tai nhỏ, chuẩn bị tâm lý cho mình và cho con, anh chị phải học trong quá trình làm bố mẹ.
Ở nhà, tai nhỏ được nhắc đến trong các cuộc trò chuyện. Cha mẹ lấy ví dụ từ đời sống để giải thích rằng mỗi người có đặc điểm riêng. Họ thường nhắc con: "It is okay to be different" (Khác biệt cũng không sao). Lời nhắn dành cho con cũng gắn với điều cha mẹ đang học: chấp nhận, bình tâm để cùng con lớn lên.
Mỡ bắt đầu đi mẫu giáo rồi vào tiểu học cũng là các cột mốc đáng nhớ với gia đình. Điều cha mẹ lo là khả năng thích nghi của con. Họ chuẩn bị cho con bằng cách trò chuyện về sự khác biệt, giúp con hiểu và có thể tự nói về đôi tai của mình.
Giờ đây, Nhật An có thể giao tiếp bằng tiếng Anh và tiếng Pháp. Bé ham học hỏi, thích đọc sách, chơi xe hơi mô hình và … nói hăng say chuyện. Cậu bé lớn lên với sở thích, mê học và câu chuyện riêng để kể.

Nhật An vui tính và mê học ngoại ngữ như tiếng Anh, tiếng Pháp - Ảnh: GĐCC
Được hỏi sẽ nói gì nếu gặp vợ chồng giai đoạn đầu mới phát hiện tình trạng con, anh Phúc đáp: "Trời sập thì cha mẹ chống ngược trời lên". Câu nói ngắn gọn nhưng đong đầy tình yêu thương của cha mẹ khi còn nhiều bỡ ngỡ, lo lắng cho con.
Nhắc đến một kỷ niệm ở Mỡ khiến cha mẹ nhớ, anh Phúc kể con không muốn phẫu thuật. Trước đó, những băn khoăn của anh chị xoay quanh việc có nên mổ sớm, mổ ở đâu, bằng kỹ thuật nào và vào lúc nào. Câu chuyện về đôi tai nhỏ còn được đôi cha mẹ này tôn trọng suy nghĩ và mong muốn của chính Nhật An.
Cộng đồng tai nhỏ Việt Nam
Tìm hiểu về đôi tai nhỏ của Nhật An, anh Phúc cần cả thông tin y khoa lẫn kinh nghiệm từ những cha mẹ đi trước: chăm con thế nào, chuẩn bị gì khi con đến trường, cân nhắc ra sao trước mỗi lần can thiệp.
Năm 2020, anh lập Cộng đồng Tai nhỏ Việt Nam (Vietnam Microtia Community - VMC), ban đầu có khoảng 10 gia đình, để cùng tìm lời giải và chia sẻ nỗi lo.
Anh xây dựng website tập hợp thông tin, rồi mở rộng hoạt động trên Facebook để các cha mẹ dễ hỏi han, trao đổi trực tiếp. Người hỏi nơi đo thính lực cho con, người kể cả lần phẫu thuật chưa như mong đợi, đặc biệt là kinh nghiệm giúp con khi bị trêu chọc ở trường.
Lời nhắn "đừng quá lo lắng" trên website cũng là điều cộng đồng hướng đến: giúp bố mẹ có thêm thông tin, kinh nghiệm và sự chuẩn bị tâm lý đồng hành cùng con.

Nhật An đi dạo, trò chuyện cùng bố mẹ - ẢNH: PHƯƠNG PHƯƠNG
Một người mẹ trong Cộng đồng Tai nhỏ Việt Nam kể khi con chào đời, chị chưa biết tìm thông tin ở đâu. Chị tra trên Google, rồi nhờ một người bạn ở Mỹ hướng dẫn đưa con sang Singapore kiểm tra thính lực. Khi con được 5 tháng tuổi, bé có chiếc máy trợ thính đầu tiên. Từ đó, mẹ cũng bắt đầu học cách giúp con nghe và nói.
Hành trình cùng con kéo dài qua nhiều năm. Chị miệt mài làm việc để lo chi phí chữa trị, tìm hiểu những cách có thể giúp con. Có lần, chị đặt làm tai giả bằng silicon nhưng con chỉ đeo hai ngày rồi bỏ vì việc dán tai bất tiện.
Tháng 2-2024, chị đưa con sang Mỹ tạo hình tai phải với bác sĩ Youssef Tahiri, đồng thời nhờ bác sĩ xem xét khắc phục tai trái. Sau đó, tai trái trải qua thêm ba lần phẫu thuật, lần cuối vào tháng 7-2025.
Qua từng lần điều trị, chị vẫn giữ lời tự hứa: "Y học tiến bộ tới đâu thì mom sẽ đi đến cùng tới đó".
Sau khi tạo hình tai phải, con cắt tóc cao, vuốt keo giống các bạn, thường mời bạn về nhà và tham gia hoạt động cộng đồng. Niềm vui của mẹ nằm trong những điều bình dị ấy: con tự tin với mái tóc mình thích, có bạn bè và bước vào chặng đường mới. Sau nhiều năm cùng con chữa trị, chị được thấy con dần lớn lên, tự tin hơn trong cuộc sống.
Một chia sẻ khác, chị Đinh Thị Diên (Hưng Yên) kể con gái sinh năm 2015, có tai nhỏ hai bên. Suốt thai kỳ, gia đình không biết tình trạng này. Lên 4 tuổi, bé hỏi: "Tai của con đâu, sao tai con không như anh chị?". Lo con bị trêu khi đến trường, vợ chồng chị tìm hiểu phương pháp tạo hình vành tai.
Tháng 11-2020, gia đình đưa bé đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức phẫu thuật, mong con có đôi tai giống bạn trước khi vào lớp 1. Sau lần mổ đầu, bé bị lộ sụn, phải can thiệp thêm. Hơn một tháng nằm viện, con trải qua nhiều lần tiêm, truyền, thay băng. Đến lần phẫu thuật thứ ba, bé khóc, giãy giụa và trách mẹ: "Mẹ không yêu con".
Chị Diên vẫn xúc động nhớ cảnh con sau đó nằm im để bác sĩ làm thủ thuật, mắt nhìn ra cửa sổ. Chồng đi làm xa, chị chăm con trong viện, nhiều lần tự hỏi mình đã quyết định đúng chưa.
Chị cũng kể điều từng hiểu nhầm: tạo hình vành tai sẽ giúp con nghe tốt hơn. Sau này, chị mới hiểu việc tạo hình tai và hỗ trợ sức nghe là hai vấn đề khác nhau.
Bé đã dùng máy trợ thính từ năm 4 tuổi, tập nghe, tập nói rồi dần phát âm rõ hơn. Nay con học lớp 6, theo được chương trình học, có bạn bè và vui chơi cùng các bạn.
Chị Diên chia sẻ câu chuyện lên nhóm vì không muốn các gia đình khác phải loay hoay tìm thông tin như mình trước đây. Nhiều phụ huynh nhắn hỏi, có gia đình ở Nghệ An còn đến tận nhà tìm hiểu về máy trợ thính.
Từ kinh nghiệm mình, chị mong cha mẹ tìm hiểu kỹ sức nghe, các phương pháp điều trị và những rủi ro trước khi quyết định phẫu thuật cho con.

Với một người mẹ khác, điều cần lo ngay lại là chuyện ở lớp. Con trai chị 7 tuổi, học lớp 2, có bất thường bẩm sinh ở tai phải và thiểu sản xương hàm phải. Bé nghe bằng một bên tai, thường nhai một bên nên ăn chậm. Ở nhà, chị cắt nhỏ và nấu mềm thức ăn cho con.
Mong con sớm có vành tai hoàn chỉnh hơn, chị đăng ký phẫu thuật tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vào hè năm 2026. Gần đến lịch mổ, thấy con còn gầy và muốn tìm hiểu thêm kết quả thực tế, cha mẹ quyết định chờ một đến hai năm. Gia đình chăm sóc thể trạng, đồng thời cân nhắc hướng điều trị cho cả tai và hàm bé.
Năm lớp 1, bé còn vô tư. Thỉnh thoảng con kể bị trêu, chị động viên và nghĩ chỉ cần con vui vẻ thì mọi chuyện sẽ ổn.
Nhưng một hôm đến đón, chị thấy bé đứng một mình, mặt buồn thiu. Về nhà, hỏi mãi con mới kể bị trêu chọc về tai, có bạn không cho chơi cùng. Con chực khóc khiến chị đau lòng. Sau hôm ấy, chị thường xuyên nghe con kể chuyện ở trường, trao đổi với cô giáo để nhờ hỗ trợ. Chị nhắc con mỗi người có nét khác biệt, bố mẹ luôn yêu thương con, khuyến khích bé tham gia hoạt động tập thể.
Biết đến Cộng đồng Tai nhỏ Việt Nam - VMC, chị cảm thấy may mắn khi được kết nối với những gia đình có con cùng tình trạng. Từ những chia sẻ của các phụ huynh, chị có thêm thông tin, kinh nghiệm thực tế và nhận được những lời động viên chân thành trong hành trình đồng hành cùng con.
Anh Phúc cho biết Cộng đồng tai nhỏ khẳng định rõ ngay từ đầu đâu là trải nghiệm riêng của từng gia đình, đâu là phần cần hỏi bác sĩ. Theo anh, khi mới biết con có tai nhỏ, nhiều bố mẹ cần được nghe những người từng có chung nỗi lo kể lại họ đã xoay xở ra sao.
Hỏi anh mong gì cho cộng đồng trong vài năm tới, anh Phúc trả lời bằng một câu đùa: "Mong cộng đồng ế".

Các bé sẽ phát triển tốt cùng tình yêu thương của cha mẹ - Ảnh: PHƯƠNG PHƯƠNG
Khi con có tai nhỏ bẩm sinh, cha mẹ nên làm gì?
Tai nhỏ bẩm sinh (thiểu sản vành tai, microtia) là tình trạng vành tai phát triển chưa đầy đủ. Thiếu hoàn toàn vành tai gọi là anotia. Nếu kèm hẹp hoặc tịt ống tai ngoài, sức nghe của trẻ có thể bị ảnh hưởng.
Theo GS.TS.BS Trần Thiết Sơn (nguyên Trưởng bộ môn Phẫu thuật tạo hình, Trường Đại học Y Hà Nội), bố mẹ nên đưa con đến cơ sở thính học nhi để đo thính lực cả hai tai và sàng lọc bất thường đi kèm. Trẻ sơ sinh thường chưa cần vội chụp CT.
Nếu trẻ nghe kém hai bên do tịt ống tai, bác sĩ có thể chỉ định máy trợ thính đường xương dạng băng đeo để con sớm nghe được tiếng nói, hỗ trợ phát triển ngôn ngữ. Trẻ có tai nhỏ một bên nên được đo thính lực mỗi 6-12 tháng, kể cả khi tai còn lại nghe bình thường.
Khi cân nhắc can thiệp, cha mẹ nên hỏi rõ mỗi phương án giúp con điều gì. Thiết bị trợ thính đường xương hoặc phẫu thuật mở ống tai, khi có chỉ định, nhằm cải thiện sức nghe. Tạo hình bằng sụn sườn, khung nhân tạo hoặc dùng vành tai giả nhằm thay đổi hình dáng tai ngoài.
Thời điểm can thiệp tùy mức phát triển của trẻ, phương án hỗ trợ nghe và sự sẵn sàng về tâm lý.
Cha mẹ nên nói với con từ nhỏ về cái tai bằng lời giản dị, tích cực về sự khác biệt thể chất. Khi bạn hỏi, con có thể đáp "Tai tớ sinh ra đã nhỏ thế rồi, tớ vẫn nghe tốt bằng tai này/tai nghe này đấy!".
Trước ngày khai giảng, cha mẹ nên trao đổi với giáo viên về sức nghe và thiết bị con đang dùng, đồng thời có thể gợi ý một buổi sinh hoạt về sự khác biệt cơ thể.
Bác sĩ cũng khuyên cha mẹ để con tự chọn kiểu tóc mình thấy thoải mái và khuyến khích con tham gia những hoạt động mình thích, như thể thao, cờ vua, hội họa hay âm nhạc.


Cậu bé tai nhỏ dược sự yêu thương, chăm sóc tốt và đồng hành của cha mẹ - Ảnh: GĐCC
Tai nhỏ bẩm sinh ít gặp ra sao?
Dựa trên dữ liệu bảo hiểm y tế quốc gia Hàn Quốc (NHI), các nhà nghiên cứu ghi nhận 3.758 trẻ sơ sinh được chẩn đoán thiểu sản vành tai (microtia) hoặc không có vành tai bẩm sinh (anotia) trong số 5.822.634 trẻ sinh ra sống từ năm 2008 đến 2022. Tính gộp hai tình trạng trong cả giai đoạn, tỷ lệ là 6,45 ca trên 10.000 ca sinh. (theo nghiên cứu đăng trực tuyến ngày 24-8-2026 trên Journal of Korean Medical Science).
Theo tóm tắt báo cáo tại hội nghị Tai Mũi Họng AAO-HNSF ngày 17-10-2026, một nhóm nghiên cứu ghi nhận 5.155 người được chẩn đoán thiểu sản vành tai trong gần 11,8 triệu người có hồ sơ sinh đầy đủ trên cơ sở dữ liệu Epic Cosmos từ đầu năm 2010 đến ngày 17-12-2025. Tỷ lệ trong mẫu này là 4,37 trên mỗi 10.000 người.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận