Các chuyên gia cảnh báo thị trấn El Chaltén, miền Nam Argentina, có thể chỉ có 45 phút đến 1 giờ để sơ tán nếu sạt lở làm hồ băng Laguna Torre tràn xuống thung lũng sông Fitz Roy.

'Quả bom nước' trên núi

El Chaltén thuộc tỉnh Santa Cruz, cách hồ Laguna Torre khoảng 10km. Hồ nằm trong Vườn quốc gia Los Glaciares, nơi mỗi ngày có đông du khách qua lại.

Nguy cơ bắt nguồn từ sườn phía Bắc núi Cerro Solo, vốn đã có dấu hiệu mất ổn định nhiều năm. Theo nhà nghiên cứu Mariana Correas González thuộc Viện IANIGLA-CONICET, băng tan khiến những sườn núi trước đây được lớp băng dày nâng đỡ nay bị lộ ra, làm tăng nguy cơ sạt lở.

Nếu một lượng lớn đất đá đổ xuống hồ băng Laguna Torre, khối vật chất này có thể tạo sóng lớn, phá vỡ đê băng tích tự nhiên và đẩy nước, đá, trầm tích cùng cây cối xuống thung lũng với tốc độ rất nhanh.

Đây là dạng lũ do vỡ hồ sông băng (GLOF), hiện tượng từng gây hậu quả nghiêm trọng tại nhiều khu vực núi cao.

Các chuyên gia cho rằng kịch bản này không phải nguy cơ trên lý thuyết. Đại học Buenos Aires từng ghi nhận 5 trận lũ quét trong lưu vực sông Blanco, trong đó có các sự kiện tại hồ Piedras Blancas năm 1913 và hồ Sucia giai đoạn 1966-1968.

Điều đáng lo là khả năng giám sát Cerro Solo hiện còn hạn chế. Nhà địa chất Daniela Schmidt thuộc Đại học Buenos Aires cho biết khu vực chủ yếu được theo dõi bằng ảnh vệ tinh với tần suất 3-4 ngày/lần. Nếu sạt lở xảy ra giữa hai lần quan sát, cảnh báo có thể không đến kịp.

Các phép đo gần đây cũng cho thấy những vết nứt trên sườn núi đã dịch chuyển trong một năm với tổng mức độ tương đương 7 năm trước đó.

Nếu sạt lở lớn xảy ra, dòng lũ có thể cuốn qua các tuyến đường mòn, khu cắm trại và đổ thẳng vào cây cầu duy nhất dẫn vào El Chaltén. Trạm khí đốt, nhà máy điện và trạm y tế nằm gần bờ sông cũng nằm trong khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Cần hệ thống cảnh báo sớm

Trước mùa hè - thời điểm lượng du khách tăng cao - Hội đồng thành phố El Chaltén yêu cầu xây dựng một kế hoạch sơ tán toàn diện.

Chuyên gia Correas González đề xuất thiết lập hệ thống cảnh báo sớm với các cảm biến theo dõi mực nước và tốc độ dòng chảy, kết hợp camera truyền hình ảnh trực tiếp để phát hiện thay đổi trên sườn núi.

Bên cạnh thiết bị, các cơ quan liên quan cần được phân công rõ trách nhiệm để có thể điều phối sơ tán ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Người dân và du khách cũng cần biết trước tuyến đường, khu vực an toàn và cách phản ứng khi có cảnh báo.

Theo các chuyên gia, với một trận lũ có thể hình thành và di chuyển rất nhanh, thời gian cảnh báo chỉ tính bằng phút. Vì vậy, một kế hoạch sơ tán rõ ràng có thể là yếu tố quyết định khả năng bảo vệ người dân tại El Chaltén.

Cá lạ khổng lồ 45kg theo lũ Nepal tràn sang Ấn Độ

Nhiều con cá khổng lồ, hình dáng bất thường được bắt tại Ấn Độ sau lũ Nepal. Một số người được cho là đổ bệnh sau khi ăn cá.