Thực chất những cải cách căn cơ, đơn giản đã được nói rất nhiều, nhưng vẫn bị kêu nhiều như cải thiện môi trường kinh doanh, chống tham nhũng, cải cách thủ tục hành chính…

Tại diễn đàn doanh nghiệp giữa kỳ hôm 3-6, các hiệp hội, tổ chức nước ngoài đã đưa ra rất nhiều kiến nghị, thậm chí có kiến nghị phải “đổi mới lần 2”. Điều này không phải không có lý. VN thời gian qua cũng đã rất lắng nghe, thực hiện nhiều giải pháp. Tuy nhiên, qua các chỉ số như niềm tin kinh doanh do Phòng Thương mại châu Âu tại VN khảo sát, hay chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI)... thì vẫn có những đánh giá tiêu cực, nhiều khó khăn của doanh nghiệp đến từ chính sách, thủ tục hành chính. Điều này cho thấy VN còn rất nhiều việc cần làm, mà muốn đạt kết quả cần có tư duy đổi mới, theo kiểu đột phá như chúng ta đã thực hiện những năm cuối thập niên 1980.

VN thật sự đang trong cuộc đua mà chúng ta ở vạch xuất phát xa hơn, bất lợi hơn! Theo tôi, các chính sách cần bắt đầu bằng tư duy này. Nhưng với nhiệm vụ khác nhau, không phải cơ quan nào cũng hiểu và thực hiện theo hướng này. Trong đề xuất mới đây, chúng tôi cho rằng thuế thu nhập doanh nghiệp của VN nên ở mức 20%, nhưng vẫn có quan điểm cho rằng mức thuế 22-23% đã là ngang bằng với các nước trong khu vực rồi, nên cần giữ. Tất nhiên ý này cũng có lý. Nhưng nếu cứ tư duy như vậy, VN sẽ rất khó cạnh tranh, bởi thực tế thuế có thể VN bằng, nhưng môi trường của VN chưa đủ minh bạch, chi phí không chính thức cao, công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển, hạ tầng chưa đồng bộ... nên tổng thể chi phí kinh doanh rất cao. Nếu VN không chủ động đưa chính sách đột phá, với ý thức như một thực thể đang bị cạnh tranh rất mạnh thì chúng ta dễ bị tụt lại. Các lĩnh vực khác cũng vậy, chúng ta cần đặt mục tiêu thay đổi cao, để còn có cơ hội thu hút được nhiều hơn nguồn lực để có thể vượt lên.

Trong điều kiện nguồn lực của Chính phủ hạn chế, không thể chỉ trông đợi vào những gói nọ gói kia. Điều có thể giúp tất cả doanh nghiệp cần được chú trọng và dành mức độ ưu tiên xứng đáng. Như cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh... các doanh nghiệp đã chỉ rõ những khâu, những vấn đề cản trở sự phát triển. Cần có giải pháp quyết liệt xử lý những nơi sai phạm, thậm chí áp mô hình tốt, phù hợp ở tỉnh đã thực hiện tốt cải cách hành chính vào những địa phương còn bị kêu nhiều. Như thế mới có thể tránh được những hội nghị mà việc thành công nhất là nhắc lại những vấn đề đã nói tới từ lâu nhưng… chưa thực hiện được.

Điều quan trọng không kém bất cứ gói hỗ trợ nào là niềm tin. Doanh nghiệp cũng cần niềm tin chiến lược vào chính sách. Những giải pháp đã được đưa ra như tái cơ cấu cần thực hiện đủ nhanh, mạnh. Giới doanh nhân rất mong điều hành sẽ chuyển từ những phương hướng chung, quyết tâm chung, khát vọng chung như “phải tái cơ cấu” thành những hành động cụ thể. Muốn thế phải có cơ chế triển khai, kiểm tra, xử lý để mọi cấp, mọi ngành phải nghiêm túc thực hiện. Muốn vậy, quá trình thực hiện phải được lượng hóa, đo đếm được, để biết cơ quan nào làm, làm đến đâu, nơi nào không làm. Điều này rất quan trọng để tránh ai cũng nói phải tái cơ cấu, phải thế nọ thế kia nhưng thực tế thì vẫn làm như cũ.