Môi trường nước, môi trường không khí, môi trường đất đều trong tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng và vượt mức tiêu chuẩn cho phép, nhất là các thành phố lớn và các khu đô thị. Vấn đề đô thị hóa nông thôn với tiến độ nhanh như hiện nay cũng khiến chúng ta đối mặt với nguy cơ suy thoái môi trường do việc chuyển đổi sử dụng đất không đúng qui hoạch, khai thác và sử dụng bừa bãi các nguồn tài nguyên thiên nhiên, do thiên tai, hạn hán, cháy rừng...

Ô nhiễm một số khu vực sông lớn, ô nhiễm môi trường làng nghề cũng đang là vấn đề bức xúc hiện nay (hình ảnh “Những dòng sông trấu“ ở miền Tây Nam bộ, các vụ việc nuôi tôm cá bị chết hàng loạt gần đây là những ví dụ điển hình). Ngay cả các công ty lớn nước ngoài đầu tư 100% vốn cũng thủ lợi, lơ là với trách nhiệm về xử lý an toàn chất thải của họ khi thấy chúng ta chưa có luật lệ cụ thể về môi trường.

Thực tế cho thấy chỉ số bền vững môi trường (ESI) của VN còn thua nhiều nước khác ở châu Á ngay cả Myanmar, Lào và Campuchia (ESI năm 2005 của VN chỉ đạt 42,3 điểm, đứng thứ tám trong ASEAN). Hãy có tầm nhìn xa để tránh thảm trạng môi trường như Trung Quốc hiện đang vướng phải sau một thời gian tăng trưởng kinh tế nhảy vọt. Nếu chúng ta thiếu cảnh giác trước nguy cơ suy thoái môi trường thì thật là đáng tiếc vì con cháu chúng ta sẽ phải gánh chịu những hậu quả nghiêm trọng.

Chúng ta cần dự thảo ngay một dự luật về bảo vệ môi trường để đưa ra Quốc hội thông qua. Bộ luật này phải được soạn thảo nghiêm túc sao cho vừa phù hợp với việc bảo vệ tài nguyên môi trường đất nước, vừa không cản trở việc phát triển đi lên của nền kinh tế. Muốn thế, nó phải rút tỉa kinh nghiệm bảo vệ môi trường của các nước phát triển.

Vấn đề bảo vệ môi trường gắn liền với tài nguyên thiên nhiên, của cải, tiền bạc của Nhà nước cũng như tư nhân, nên việc chọn lựa nhân sự phải được chú ý chọn lọc và đào tạo kỹ về chuyên môn cũng như đạo đức. Không nên xem nhẹ khâu này để tránh cho những người bảo vệ môi trường không sa vào vết xe đổ của hải quan hoặc cảnh sát giao thông, những lực lượng cũng có chức năng kiểm tra nhưng hay vướng mắc vào các vụ việc nhũng lạm để tai tiếng xấu trong nhân dân.