Tại Texas (Mỹ), tốc độ là một trong những nguyên nhân gây tai nạn giao thông phổ biến. Theo số liệu được đưa ra trong chiến dịch, tốc độ liên quan đến hơn 150.000 vụ tai nạn tại bang này chỉ trong một năm.

Trong khi các biện pháp truyền thống chủ yếu tập trung vào việc cảnh báo, xử phạt người chạy quá tốc độ, hãng bảo hiểm Lemonade đã thử một cách tiếp cận khác tại Austin: không phạt người vi phạm mà khen những tài xế tuân thủ giới hạn tốc độ.

"Camera giao thông" đặc biệt "thưởng" cho người chạy đúng tốc độ

Chiến dịch mang tên The Slow Sign, do Lemonade phối hợp với công ty sáng tạo Cash Studios thực hiện, sử dụng một bảng điện tử di động tích hợp radar đo tốc độ.

Cách hoạt động khá giống những bảng radar cảnh báo tốc độ quen thuộc. Tuy nhiên, thay vì liên tục nhắc nhở hoặc cảnh báo tài xế chạy nhanh, The Slow Sign tập trung vào những người đang lái xe đúng quy định.

Khi phát hiện một chiếc xe vượt quá giới hạn tốc độ, bảng chỉ hiển thị tốc độ của xe mà không đưa ra lời trách móc hay thông điệp cảnh báo.

Ngược lại, nếu tài xế chạy đúng tốc độ, màn hình lập tức sáng lên với những lời khen mang tính hài hước. Một số thông điệp được cá nhân hóa dựa trên màu sắc hoặc mẫu xe.

Chẳng hạn, bảng có thể hiển thị những câu như "Bạn lái xe quá cẩn thận, mê rồi", "Xe nhanh mà chạy chậm, cảm giác thật sướng" hay "Bạn thực sự hiểu chuyện rồi đấy".

Nhờ đó, khoảnh khắc vốn thường khiến tài xế căng thẳng khi đi qua những thiết bị theo dõi giao thông lại trở thành một trải nghiệm tích cực. Những người đi đường cũng có thể chú ý và dùng điện thoại ghi lại các thông điệp trên bảng.

Khen ngợi đôi khi hiệu quả hơn phạt

Theo Lemonade, ý tưởng này xuất phát từ thực tế các biện pháp xử phạt chưa chắc tạo ra thay đổi lâu dài trong hành vi lái xe.

Chiến dịch cho biết chỉ khoảng 10% tài xế tại Texas thực sự tuân thủ giới hạn tốc độ. Trong khi đó, hệ thống truyền thông an toàn giao thông truyền thống thường tập trung vào việc xử lý người vi phạm mà ít chú ý đến việc ghi nhận những người chấp hành tốt.

Theo Fast Company, hiệu quả của các biển báo điện tử phụ thuộc đáng kể vào cách truyền tải thông điệp. Cơ quan Quản lý đường cao tốc liên bang Mỹ (FHWA) từng ghi nhận việc lắp đặt biển báo tốc độ có thể giúp tốc độ trung bình của phương tiện giảm khoảng 7 dặm/giờ, tương đương 11,3km/h.

Tuy nhiên, những thông điệp mang tính cảnh báo không phải lúc nào cũng đem lại kết quả tích cực.

Một nghiên cứu tại Texas công bố trên tạp chí Science năm 2022 cho thấy việc hiển thị số người tử vong do tai nạn giao thông trên các bảng điện tử thậm chí có thể làm số vụ va chạm tăng 1,52% trong phạm vi khoảng 4,8km quanh vị trí đặt biển.

Các nhà nghiên cứu cho rằng một nguyên nhân có thể nằm ở cách truyền tải thông tin. Những thông điệp trực diện, nghiêm trọng và mang tính tiêu cực có thể thu hút quá nhiều sự chú ý của tài xế, từ đó làm giảm khả năng phản ứng trước những thay đổi của tình hình giao thông.

Do đó, The Slow Sign hướng đến việc tạo ra một hình thức khuyến khích thay vì chỉ dựa vào nỗi sợ bị phạt.

Thực tế, cách làm của Lemonade không phải là mới. Tại Phần Lan, giới chức từng thử nghiệm một hệ thống tương tự nhưng sử dụng biểu tượng thay vì những câu chữ dài.

Tài xế chạy đúng hoặc gần giới hạn tốc độ được hiển thị biểu tượng mặt cười màu xanh. Người chạy quá tốc độ 10km/h sẽ nhận biểu tượng mặt buồn màu đỏ, còn những xe chạy nhanh hơn nữa sẽ xuất hiện dấu chấm than màu đỏ.

Kết quả thử nghiệm cho thấy lượng xe chạy quá giới hạn giảm đáng kể tại phần lớn các vị trí được triển khai. Đáng chú ý, tác động này vẫn được duy trì ngay cả sau khi các biển báo được tháo xuống.

Những kết quả trên cho thấy việc khuyến khích thay vì chỉ trừng phạt có thể là một hướng tiếp cận hiệu quả để thay đổi hành vi của người tham gia giao thông.

Camera bắn tốc độ độc lạ gây ngỡ ngàng: Trông như xe Tesla, bọc thép chống đạn vì lý do 'khó đỡ'

Những camera bắn tốc độ mới ở Mỹ gây chú ý với thiết kế như xe viễn tưởng, tích hợp kính chống đạn và có thể hoạt động độc lập.