Trao đổi với Tuổi Trẻ, Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes khẳng định tầm quan trọng của các biện pháp vừa được thông qua, đồng thời cho biết mô hình tăng trưởng của Việt Nam sẽ tiếp tục là nguồn cảm hứng cho Cuba trong tiến trình cải cách lần này.

Cải cách toàn diện, khẩn trương

 * Xin Đại sứ cho biết cụ thể hơn về các cải cách lần này của Cuba?

- Các đề xuất chuyển đổi kinh tế - xã hội đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba và Quốc hội Chính quyền Nhân dân thông qua, là kết quả của quá trình chuẩn bị, hoàn thiện và tạo đồng thuận rộng rãi trong nhiều năm. Ý nghĩa và tầm quan trọng của các đề xuất được quyết định bởi hoàn cảnh hiện nay, cùng tính toàn diện và phạm vi tác động của chúng.

Những đề xuất này ra đời trong bối cảnh Mỹ siết chặt bao vây cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính đối với Cuba, đặc biệt bởi các sắc lệnh hành pháp gần đây, khiến việc tiếp cận nhiên liệu, ngoại tệ, hàng hóa và dịch vụ bị cản trở nghiêm trọng, tác động nặng nề đến nền kinh tế và đời sống nhân dân Cuba. 

Trong bối cảnh đó, Cuba buộc phải khẩn trương thực hiện các biện pháp một cách độc lập và có chủ quyền để tìm kiếm nguồn lực thiết yếu nhằm duy trì, phát triển đất nước và bảo đảm công bằng xã hội - một yêu cầu không thể trì hoãn.

Các biện pháp bao trùm mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, hướng tới khôi phục và thúc đẩy nền kinh tế bằng các cơ chế thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước, đồng thời mở rộng sự tham gia bình đẳng của các thành phần kinh tế nhà nước, tư nhân, hợp tác xã và đầu tư nước ngoài.

* Cuba kỳ vọng các biện pháp này sẽ thúc đẩy kinh tế - xã hội đất nước ra sao?

- Việc triển khai nghiêm túc, khẩn trương sẽ giúp ổn định kinh tế vĩ mô, mở rộng sản xuất, thu hút đầu tư trên cơ sở pháp lý an toàn, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi công nghệ và nâng cao hiệu quả các chính sách bảo vệ xã hội.

Nhà nước sẽ tập trung vào chức năng quản lý, điều tiết, tách bạch rõ hơn với hoạt động sản xuất, kinh doanh; từng bước chuyển sang mô hình hoạch định tài chính có tính đến tín hiệu thị trường, tiến tới tách bạch rõ ràng hơn giữa quan hệ sở hữu và quan hệ quản lý đối với các tư liệu sản xuất. 

Quá trình phân cấp cũng được đẩy mạnh, tăng quyền tự chủ cho doanh nghiệp nhà nước và chính quyền địa phương, đi kèm tinh gọn bộ máy quản lý, cải cách lao động, tiền lương, thuế và hiện đại hóa hệ thống ngân hàng - tài chính.

Các đề xuất cũng thúc đẩy mở rộng hơn nữa khu vực kinh tế tư nhân trong nước và đầu tư nước ngoài, bao gồm cả đầu tư của công dân Cuba đang sinh sống ở nước ngoài.

Nếu được triển khai đúng đắn, trên cơ sở đoàn kết và sự tham gia có ý thức của nhân dân, đồng thời giảm thiểu rủi ro và bảo đảm sự bảo vệ xã hội công bằng, những chuyển đổi này sẽ giúp Cuba vượt qua khó khăn hiện nay, giữ vững thành quả cách mạng và tiếp tục sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Nguồn cảm hứng từ Việt Nam

* Bí thư thứ nhất, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel coi Việt Nam là một hình mẫu khả thi để mở cửa kinh tế Cuba với thế giới. Cuba muốn học hỏi kinh nghiệm phát triển nào của Việt Nam?

- Cuba luôn theo dõi với sự ngưỡng mộ tiến trình Đổi mới của Việt Nam như một hình mẫu tiêu biểu trong xây dựng chủ nghĩa xã hội phù hợp điều kiện lịch sử của một quốc gia anh em, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Kinh nghiệm hoạch định, triển khai chính sách kinh tế của Việt Nam là nội dung quan trọng trong các hoạt động trao đổi thường xuyên giữa hai Đảng, hai Chính phủ, đồng thời là đối tượng nghiên cứu có giá trị cả về lý luận và thực tiễn. 

Những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tại Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, cùng mô hình tăng trưởng mới theo hướng nhanh và bền vững, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, sẽ tiếp tục là nguồn cảm hứng và tấm gương quan trọng cho tiến trình chuyển đổi mà Cuba vừa thông qua.

* Ông đánh giá thế nào về sự hỗ trợ của Việt Nam thời gian qua, và kỳ vọng gì ở sự hỗ trợ này trong thời gian tới?

- Cuba luôn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và vô hạn trước sự đoàn kết kiên định, bền bỉ của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam trong việc yêu cầu chấm dứt lệnh bao vây cấm vận, cũng như những hành động ủng hộ chính trị và hỗ trợ vật chất quý báu mà Cuba đã nhận được. 

Chiến dịch ủng hộ nhân dân Cuba trong năm qua, với sự tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân Việt Nam, đã đạt thành công lớn qua những đóng góp thiết thực và lời động viên xúc động.

Chúng tôi tin rằng hoạt động trao đổi và hợp tác song phương trên mọi lĩnh vực sẽ tiếp tục được củng cố và phát triển, và Cuba sẽ tiếp tục nhận được sự ủng hộ, hợp tác của Việt Nam. Điều đó một lần nữa khẳng định mối quan hệ lịch sử, tình hữu nghị đặc biệt và sự hợp tác toàn diện giữa hai nước vẫn luôn bền chặt, không gì có thể lay chuyển.

Việt Nam đồng hành và tin tưởng Cuba sẽ sớm vượt qua khó khăn

Thông tin từ Bộ Ngoại giao ngày 23-6 cho biết từ ngày 20 đến 22-6 vừa qua, với tư cách Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã thăm Cuba.

Tại La Habana, ông gặp Bí thư thứ nhất, Chủ tịch nước Cuba Miguel Diaz-Canel và Thủ tướng Manuel Marrero Cruz; hội đàm với Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bruno Rodriguez Parrilla.

Ngoài thông báo về kết quả Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Lê Hoài Trung cũng đã chuyển thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Đại tướng Raul Castro Ruz và Bí thư thứ nhất, Chủ tịch nước Cuba Diaz-Canel.

Đặc phái viên Lê Hoài Trung khẳng định sự quan tâm sâu sắc và lập trường nhất quán của Đảng, Nhà nước Việt Nam là tăng cường đoàn kết, ủng hộ sự nghiệp cách mạng của nhân dân Cuba. Việt Nam quyết tâm đồng hành, cùng Cuba thúc đẩy hợp tác anh em vì sự phát triển của mỗi nước, hòa bình và ổn định trên thế giới.

Đánh giá cao những biện pháp chuyển đổi toàn diện, đặc biệt là về kinh tế, mà hội nghị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba và Quốc hội Cuba vừa thông qua, ông Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam tin tưởng Đảng, Nhà nước và nhân dân Cuba anh em sẽ vượt qua những khó khăn thách thức hiện nay, tiếp tục đưa cách mạng Cuba tiến lên vì hạnh phúc, ấm no của nhân dân.

Lãnh đạo Cuba bày tỏ trân trọng trước việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cử đặc phái viên, cho rằng điều này "thể hiện sự tin cậy đặc biệt và quan hệ thắm tình đồng chí, anh em giữa hai Đảng, hai nước, nhân dân hai nước; là sự kiện rất có ý nghĩa trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực hiện nay", theo Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Phía Cuba đánh giá cao các kết quả đáng phấn khởi về hợp tác các mặt giữa hai nước thời gian qua, nhất là về nông nghiệp và thủy sản. Hai bên nhất trí tiếp tục thúc đẩy trao đổi các đoàn cấp cao, hợp tác giữa các cơ quan liên quan.

Hai Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam và Cuba khẳng định cần phát huy vai trò của các cơ chế hợp tác song phương, tiếp tục phối hợp ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc, Phong trào Không liên kết.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cử đặc phái viên, chuyển thông điệp đến lãnh đạo Cuba

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung thăm Cuba trong 3 ngày, từ ngày 20-6, trên tư cách Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.