Theo báo Guardian ngày 4-8, tám tập đoàn dầu khí lớn nhất thế giới - gồm Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron và ExxonMobil - đã thu về gần 93 tỉ USD lợi nhuận chỉ trong ba tháng, tính đến hết tháng 6-2026.

Đây là quý tài chính trọn vẹn đầu tiên kể từ khi xung đột Mỹ - Israel với Iran làm giá dầu toàn cầu tăng vọt, có thời điểm lên tới 126 USD/thùng.

Khoản lợi nhuận khổng lồ này đang làm dấy lên yêu cầu các tập đoàn dầu khí phải chịu trách nhiệm cho thiệt hại môi trường do hành vi bị cho là "trục lợi trên nỗi đau của con người", đồng thời góp phần đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo.

Theo Guardian, các tập đoàn này đã tận dụng đợt gián đoạn nguồn cung nhiên liệu hóa thạch lớn nhất trong lịch sử thị trường, giúp lợi nhuận tăng gần gấp đôi so với hơn 49 tỉ USD cùng kỳ năm ngoái.

Vốn hóa thị trường của các công ty này tăng thêm khoảng 600 tỉ USD, vượt mốc 3.000 tỉ USD. Trong khi đó, nhiệt độ Trái đất tiếp tục leo thang, kéo theo các đợt nắng nóng cực đoan ngày càng nghiêm trọng do việc đốt nhiên liệu hóa thạch.

Khoản lợi nhuận lớn nhất quý này thuộc về Aramco, tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Arabia, với lợi nhuận ròng tăng 34%, đạt hơn 33 tỉ USD.

Theo cơ sở dữ liệu Carbon Majors, hoạt động khai thác nhiên liệu hóa thạch khiến Aramco phải chịu trách nhiệm cho lượng khí thải carbon lớn hơn bất kỳ công ty nào trong lịch sử.

Ông Patrick Galey, Trưởng bộ phận nhiên liệu hóa thạch tại tổ chức môi trường Global Witness, nhận định: "Đã đến lúc buộc các gã khổng lồ dầu mỏ phải chi tiền để bù đắp cho tình trạng suy thoái khí hậu do chính họ gây ra. Hãy thử hình dung chúng ta có thể xây dựng bao nhiêu công trình phòng chống lũ lụt, cháy rừng, hoặc lắp đặt bao nhiêu tấm pin mặt trời nếu các công ty dầu khí nộp thuế đúng mức".

Tại Mỹ, lợi nhuận do Chevron và ExxonMobil công bố cũng vấp phải chỉ trích từ Tổng thống Donald Trump.

Theo Hãng tin Reuters ngày 3-8, lãnh đạo Nhà Trắng cáo buộc hai doanh nghiệp này "kiếm quá nhiều tiền" từ cuộc chiến với Iran, đồng thời cảnh báo sẽ buộc họ hoàn trả lợi nhuận cho công chúng.

Quý 2, Chevron báo cáo lợi nhuận ròng 12,2 tỉ USD, tăng hơn năm lần so với cùng kỳ năm ngoái. ExxonMobil đạt lợi nhuận 14,5 tỉ USD, gấp đôi cùng kỳ năm 2025.

Đằng sau những khoản lợi nhuận khổng lồ này là tác động ngày càng nghiêm trọng đối với khí hậu.

Mùa hè năm nay, châu Âu trải qua một trong những đợt nắng nóng tồi tệ nhất lịch sử - thảm họa mà giới khoa học cho rằng "không thể xảy ra" nếu không có hiện tượng Trái đất ấm lên do con người.

Ước tính khoảng 20.000 người đã thiệt mạng vì nhiệt độ cực đoan, riêng Anh có gần 3.000 người tử vong chỉ trong hai tháng 5 và 6.

Ấn Độ chi gần 9 tỉ USD 'đánh thức' kho báu dầu khí dưới đáy biển

Hôm 31-7, Chính phủ Ấn Độ phê duyệt chương trình thăm dò dầu khí ngoài khơi trị giá 8,8 tỉ USD, nhằm tăng cường an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu.