Phóng to

Đạo diễn Lê Dân (trái) và ông Trần Tứ Đệ (giám đốc kinh doanh Tân Hữu Nghị)

Khi Gái nhảy (Hãng phim Giải Phóng) đạt doanh thu trên 10 tỉ, râm ran ý kiến cho là thời cơ của việc làm phim giải trí đã đến. Dù vậy, các nhà làm phim tư nhân vẫn dè dặt án binh bất động. Nhưng đến Những cô gái chân dài thì tình hình đã khác. “Phim chiếu vào thời điểm rất bình thường trong năm mà vẫn kéo được nhiều khách đến rạp”, giám đốc Phước Sang nhận xét và cho biết điều đó phần nào làm an tâm giới bỏ vốn, “Đã đến lúc nhảy vào thôi, không thể chậm chân hơn nữa”.

3 tỉ đồng cho Khi đàn ông có bầu

Theo thông tin từ trang web Sở Kế hoạch - đầu tư TP.HCM, hiện nay có đến... 105 doanh nghiệp trong nước đăng ký kinh doanh sản xuất phim truyện, phim quảng cáo, hoạt hình và các hoạt động kinh doanh hỗ trợ công nghệ phim ảnh (chưa tính các hãng phim nhà nước). Trong đó có khoảng 19 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh sản xuất phim truyện nhựa và video.

Sáng chủ nhật 25-7, bộ phim truyện nhựa Khi đàn ông có bầu (kịch bản Triệu Vũ, chuyển thể từ vở kịch cùng tên của Lê Chí Trung, đạo diễn Phạm Hoàng Nam, quay phim Lâm Lân Triết) sẽ bấm máy: một nhà kho rộng khoảng 2.000m² trên đường Nguyễn Trọng Tuyển được thuê trong một tháng để làm phim trường. Như vậy đây là bộ phim đầu tiên trong số các phim đăng ký chiếu Tết của các hãng khởi quay.

Giám đốc Công ty Phước Sang giải thích: “ Tôi tin vào sức hấp dẫn của câu chuyện, bằng cớ là vở kịch Khi đàn ông có bầu dẫn đầu về doanh thu tại sân khấu Kịch Sài Gòn vào đầu năm 2000. Chuyển qua phim sẽ thêm lợi thế khi sử dụng một số hiệu quả đặc biệt của điện ảnh. Hơn nữa, bộ phim còn qui tụ hàng loạt nghệ sĩ hài tên tuổi, gần 40 người, trong đó có Bảo Quốc, Ngọc Giàu, Hồng Nga, Việt Anh, Hoàng Sơn... Đặc biệt còn có mặt ca sĩ Phương Thanh, Nguyễn Phi Hùng, người mẫu kiêm diễn viên Trương Ngọc Ánh. Số vốn dự kiến là 3 tỉ đồng ”.

Công nghệ khai thác: tổng lực

Theo thứ tự thời gian bấm máy, bộ phim Nữ tướng cướp (kịch bản và đạo diễn Lê Hoàng, quay phim Đinh Anh Dũng) của Công ty Thiên Ngân sẽ là bộ phim thứ hai trong danh sách các phim đăng ký chiếu rạp dịp tết - dự kiến khởi quay vào cuối tháng tám.

Trong giới làm phim tư nhân, hiện nay tên tuổi Công ty Thiên Ngân đang nổi lên như một nhà sản xuất phim nặng ký.

Ngồi trên lửa (Ý kiến của bà Nguyễn Minh Ngọc, phó giám đốc Thiên Ngân) Phóng to Rạp Thăng Long - một rạp của Nhà nước thu hút đông người xem Bộ phim Những cô gái chân dài đúng là “ăn khách”. Tuy nhiên, làm phim hiện nay cũng như ngồi trên lửa. “Ăn” phim trước, nhưng vẫn... thắc thỏm cho phim sau với không ít điều phải lo ngại. Vẫn còn những sự phân biệt, dị nghị đối với phim thương mại của các hãng tư nhân. Có người đối lập “phim thương mại” với “phim nghệ thuật”. Theo tôi nghĩ, trong thực tế sản xuất thì chỉ có loại phim thương mại (phải kéo được khán giả đến rạp để có doanh thu, có lãi) và loại phim làm theo đơn đặt hàng từ Nhà nước, không chịu áp lực thương mại. Có phim thương mại mà chất lượng nghệ thuật cao, cũng có phim phi thương mại mà chất lượng nghệ thuật thấp, hoặc ngược lại. Điều đó có nghĩa chất lượng nghệ thuật tùy thuộc tay nghề của người làm phim chứ không tùy thuộc loại phim.

Giữa lúc thế hệ “F1” còn thăm dò động tĩnh, đột nhiên xuất hiện thế hệ “F2” với Thiên Ngân bằng bộ phim nhựa Những cô gái chân dài nổi đình nổi đám. Vốn bỏ vào lên tới 2,5 tỉ. Nhiều chiêu thức mới mẻ được tung ra: thi thiết kế poster, thi viết đoạn kết cho phim, mở trang web... Gần đây nhất là “trình làng” album ca nhạc trong phim Những cô gái chân dài, đúng kiểu “pro” (chuyên nghiệp), có phim rồi kéo theo có soundtrack (đĩa nhạc phim).

Trước mắt giới quan sát, cách làm của Thiên Ngân là một bài học tổng lực trong công nghệ khai thác: cùng lúc mở rộng nguồn nhập phim nước ngoài về cung cấp cho các rạp, vừa tung vốn sản xuất, vừa tích cực tìm mặt bằng để thuê mướn hoặc xây rạp (nguồn tin hành lang cho hay Thiên Ngân, Phước Sang... đang cùng có mặt trên đường đua này).

Cũng thuộc “F2” là một khuôn mặt mới toanh: Hãng phim Á Mỹ, với giám đốc là diễn viên Nhượng Tống. Anh lao vào cuộc bằng bộ phim videoCông nghệ lăngxê. Hàng loạt “sáng kiến” được tung ra nhằm tạo sự tò mò: tổ chức những show ca nhạc tại Sài Gòn, Bình Dương, Biên Hòa có lồng ghép nội dung giới thiệu phim, tặng khán giả hàng ngàn đĩa trailer (trích đoạn một số hình ảnh trong phim), thi... “bắt giò” những lỗi trong phim. Số vốn bỏ ra 470 triệu, đến nay doanh thu khoảng 460 triệu, bán được gần 22.000 vé.

“Lỗ chút đỉnh. Tuy nhiên qua bộ phim sản xuất đầu tay, tôi đã biết việc và quen việc rồi” - Nhượng Tống nói. Giữa tháng 9-2004, Hãng Á Mỹ sẽ cho bấm máy bộ phim Truyền thuyết tình yêu. Lần này là phim nhựa hẳn hoi. Vốn đầu tư 4-5 tỉ đồng.

Ước mơ chấn hưng điện ảnh Việt

Hãng phim “sinh sau đẻ muộn” là Tân Hữu Nghị, thành lập vào tháng 5-2004, nhưng giám đốc nghệ thuật của hãng lại là “lão làng” trong làng điện ảnh : NSƯT Lê Dân, ngoài 70 tuổi. “Tôi mong muốn góp viên gạch nhỏ vào sự nghiệp chấn hưng điện ảnh VN. Rất tiếc việc mở cửa điện ảnh còn chậm so với mở cửa kinh tế”.

Theo đó, không chỉ gửi phim tham dự các festival - “đây chỉ là những cửa ngõ”, cái chính là tìm thị trường nơi hệ thống rạp. Bộ phim truyện nhựa đầu tiên của hãng là Trịnh Công Sơn - sống và yêu sẽ bấm máy cuối tháng chín (kịch bản và đạo diễn Lê Dân, quay phim Võ Chiêu Dũng).

Đáng chú ý, theo lời đạo diễn: “Kịch bản đã được chào hàng ngay từ khâu tiền kỳ. Tôi đã nhờ đến những mối quan hệ cá nhân mà nhận được lời ưng thuận phát hành phim sau này tại Pháp, Nhật”.

Hãng Tân Hữu Nghị cũng đã nhận được sự hợp tác dàn dựng, sản xuất từ Hãng MGI và Hãng La Mouche du Coche của Pháp để sản xuất phim truyện Bác sĩ Yersin (kịch bản Lê Dân).

Ông đang tìm kiếm những đạo diễn, tác giả trẻ để tạo êkip cho hãng, còn ông sau này sẽ rút, chỉ giữ vai trò cố vấn nghệ thuật mà thôi (giám đốc kinh doanh là ông Trần Tứ Đệ). Nhưng nói gì thì nói, trước khi xuất dương thì phim phải tìm được con đường đến với khán giả trong nước cái đã.

“Chúng tôi đang xây dựng một mô hình mới: một số quán cà phê - ciné sẽ khai trương đồng bộ với bộ phim đầu tiên của hãng...”, đạo diễn Lê Dân tiết lộ.

Phim nhựa? - phải thận trọng! Hãng phim mới được thành lập gần đây nhất là Việt Phim (tháng 6-2004), trực thuộc Công ty thương mại Liên Việt Mỹ. Đạo diễn Lê Cung Bắc, giám đốc hãng, cho biết: “Chúng tôi sẽ đưa lên phim video một số tác phẩm văn học nổi tiếng thời xưa. Không thể ngại vì phim kén khán giả mà không làm. Tại sao hiện nay khán giả chúng ta lại biết nhiều về lịch sử các nước trong khi quá khứ trong nước lại không biết?”. Bộ phim video đầu tiên có tên gọi Bẫy tình, tác giả Phạm Thùy Nhân, chuyển thể từ tiểu thuyết Làm đĩ và phóng sự Lục xì của nhà văn Vũ Trọng Phụng, dự kiến bấm máy trong tháng bảy. Về phim nhựa, Việt Phim khất lại, chờ qua... năm 2005 mới có thể bấm máy. Hãng phim Lý Huỳnh hiện nay... vẫn chưa nhảy vào cuộc. Ông lý giải: “Một thế mạnh và cũng là ấn tượng của chúng tôi, đó là phim hành động. Nhưng lúc bấy giờ chưa có mấy phim hành động nước ngoài nhập vào VN. Còn nay thì phim các nước Mỹ, Hàn Quốc, Hong Kong... nhập vào VN nhiều và đa dạng. Nếu tính toán không kỹ, phim làm ra sẽ khó cạnh tranh nổi. Hiện trong tay tôi có kịch bản Nữ vệ sĩ siêu đẳng, Viên đạn tốc độ nhưng vẫn chưa bắt tay vào sản xuất vì chưa tìm ra đối tác nước ngoài để có được kỹ thuật làm phim hiện đại”. “Đừng nhìn vào những con số khán giả đến rạp xem trong thời gian qua mà vội mừng. Thật ra các hãng phim, sau khi chia tỉ lệ và trừ chi phí phát hành, chỉ thu vào khoảng 50-55% doanh thu mà thôi! Hiện giờ chúng tôi đang tìm đối tác liên kết để giảm thiểu rủi ro” - ông Lê Quang Tạo, chủ Hãng phim Đào Thu, cho biết. Nghĩa là... án binh bất động và chờ. Nghệ sĩ Hai Nhất - người từng thực hiện khoảng 35 bộ phim trước đây, nay là giám đốc Hãng phim Nhất Phương - đưa ý kiến: “Nếu đi theo “gu” của những phim Gái nhảy, Lọ Lem hè phố, Những cô gái chân dài... thì không hẳn sẽ thắng bởi khán giả ăn hoài một món cũng cảm thấy ngán. Chúng tôi tạm thời nằm yên... nghe ngóng xem các hãng phim khác làm ăn trong dịp tết sắp tới ra sao đã, rồi mới tính được”.