Ngày 16-4, tại Khánh Hòa, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo pháp luật về phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực luật sư, công chứng.

Các quy trình rửa tiền

Bà Nguyễn Thị Minh Thơ - Phó cục trưởng, Cục Phòng, chống rửa tiền, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - cho biết các lĩnh vực gồm: ngân hàng, bất động sản, chuyển tiền phi chính thức là 3 lĩnh vực có rủi ro cao về rửa tiền ở Việt Nam.

Theo bà Thơ, ở Việt Nam, đầu mối về phòng, chống rửa tiền là Ngân hàng Nhà nước, các chế tài của những hành vi này là cực kỳ nghiêm khắc.

Bà Thơ phân tích: Để xét xử một vụ việc rửa tiền phải xác định 3 yếu tố cơ bản, gồm xác định được tài sản do phạm tội mà có là tài sản nào; có hành vi che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tiền, tài sản; có động cơ (mục đích) hợp pháp hóa tài sản do phạm tội mà có.

Các quy trình rửa tiền bắt đầu bằng việc sắp đặt đó là đưa tiền "bẩn" vào hệ thống tài chính, sau đó đến giai đoạn phân chia sẽ phụ thuộc vào trình độ của tội phạm, giai đoạn cuối cùng là hòa nhập đưa đồng tiền trở lại.

Bà Thơ cũng nói nguy cơ rửa tiền đến từ lĩnh vực luật sư liên quan đến sự tham gia của họ trong các giao dịch bất động sản, mà đáng kể là việc tham gia vào việc soạn thảo hợp đồng và tư vấn trong các giao dịch bất động sản.

Thời gian gần đây, không hiếm các luật sư đứng ra làm chứng cho các giao dịch chuyển nhượng bất động sản. Các giao dịch này đa phần không đủ điều kiện chuyển nhượng nên không thể công chứng, chứng thực hợp đồng theo đúng quy định pháp luật.

Cũng theo bà, lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân, một số đối tượng đã vẽ dự án, phân lô bán nền đất nông nghiệp, lừa hàng tỉ đồng của khách hàng bằng chiêu thức ký mua bán nhà đất qua văn phòng luật sư.

Ngoài ra, nguy cơ rửa tiền liên quan đến công chứng viên có thể phát sinh từ vai trò của công chứng viên trong quá trình thực hiện công chứng.

"Phòng chống rửa tiền phải đi theo đường dọc để đảm bảo tính bảo mật của thông tin, không được tiết lộ việc giao dịch đáng ngờ cho bên thứ ba" - bà Thơ lưu ý.

Luật sư, công chứng viên cần làm gì để phòng, chống rửa tiền?

Bà Vũ Thị Lý - đại diện Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp - cho rằng luật sư, công chứng viên là những chủ thể trực tiếp thực hiện các giao dịch có nguy cơ phát sinh rủi ro rửa tiền, vì vậy việc tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền cần được xác định là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, là yêu cầu đạo đức nghề nghiệp,

Theo bà Lý, trong quá trình hành nghề, công chứng viên, luật sư cần chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp nhận biết khách hàng, xác minh, cập nhật thông tin và đánh giá mức độ rủi ro theo đúng quy định của pháp luật, việc lưu trữ hồ sơ, tài liệu giao dịch phải được thực hiện đây đủ, bảo đảm khả năng truy vết khi cần thiết.

Đặc biệt cần nâng cao trách nhiệm trong việc phát hiện và từ chối thực hiện các giao dịch có dấu hiệu bất thường, có khả năng liên quan đến hành vi che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản.

Đối với tổ chức hành nghề luật sư, công chứng cần xây dựng và ban hành quy trình nội bộ về phòng, chống rửa tiền với nội dung rõ ràng, khả thi, phù hợp với quy mô và đặc thù hoạt động của từng đơn vị. 

Trong đó cần xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận trong việc thực hiện biện pháp nhận biết khách hàng, phân loại rủi ro, giám sát giao dịch và báo cáo theo quy định.

Đối với các cơ quan Nhà nước, đại diện Cục Bổ trợ tư pháp khuyến nghị cần tăng cường hoạt động hướng dẫn, tập huấn chuyên sâu về các quy định mới, quy định về phòng, chống rửa tiền.

Cần tăng cường phối hợp liên ngành giữa các cơ quan như Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước nhằm đảm bảo tính liên thông trong phát hiện, xử lý hành vi vi phạm, đặc biệt đối với các trường hợp có dấu hiệu tội phạm theo quy định pháp luật.

Bạn gái giúp Mr Pips Phó Đức Nam 'rửa tiền' lừa đảo ra sao?

Theo kết luận điều tra, bạn gái của Phó Đức Nam bị cáo buộc sử dụng tiền do Nam phạm tội lừa đảo mà có để mua, đứng tên, quản lý nhiều bất động sản.