"Bạn có biết Ajax, Benfica, hay Lille làm gì với số tiền hàng trăm triệu USD họ thu được từ việc bán đi một thế hệ cầu thủ bóng đá tài năng? 

Họ tái đầu tư vào các học viện và giúp đỡ những đội bóng "con nuôi" của mình ở châu Phi, hay ở những quốc gia khác, nâng cấp mọi thứ ở đó, và thu nhận hàng ngàn đứa trẻ mỗi năm, với mục tiêu không bỏ sót một ai", chuyên gia tuyển trạch người Anh Nick Levett nói.

Bóng đá là một trò chơi tập thể phức tạp, và hiển nhiên việc đào tạo các cầu thủ trẻ cũng thế. Một cầu thủ giỏi cần phải có quá nhiều yếu tố, từ kỹ thuật thiên phú, tư duy chơi bóng, cho đến thể chất phù hợp với thể thao hiện đại. 

Có quá nhiều đứa trẻ có tư duy, thiên phú chơi bóng, nhưng lớn lên trong những gia đình nghèo và ăn uống thiếu chất. Cuối cùng, chúng không có một hình thể phù hợp với tiêu chuẩn bóng đá hiện đại, và dần bị đào thải ở các đội trẻ.

"Đó là sự lãng phí", Nick Levett kết luận. Và ai cũng có thể thấy, ở những "vùng trũng" của làng bóng đá, sự lãng phí lại càng lớn. 

Theo chân sự phát triển của kinh tế, của khoa học, dinh dưỡng, và việc áp dụng khoa học vào thể thao, sự lãng phí tài năng trong bóng đá dần giảm đi. 

Với các lò đào tạo bóng đá chuyên nghiệp ở Việt Nam, những đứa trẻ bước vào đây trong độ tuổi trước dậy thì hầu như không còn phải lo lắng về chuyện "đẹt ngắt đẹt ngơ".

Cựu tuyển thủ Nguyễn Quốc Trung, nay là HLV Học viện PVF, chia sẻ: "Tiêu chí tuyển chọn đầu vào của Trung tâm PVF là phải có thể hình lẫn tư duy chơi bóng. 

Tuy nhiên nếu cầu thủ nhí đó có thể hình thấp so với các bạn đồng trang lứa nhưng có kỹ thuật tốt hơn thì chúng tôi vẫn có thể thu nhận. Ngay cả là trường hợp có thể hình quá nhỏ con (còi). 

Bởi chúng tôi có đội ngũ khoa học thể thao, đo xương và tính toán được chiều cao tối đa sau này của các em. Dù có thấp bé, còi cọc đến cỡ nào, một khi đạt được chiều cao tối đa, hầu như em nào cũng có thể chơi bóng chuyên nghiệp".

Đó gần như là một lời cam kết, gần giống với khẩu hiệu mà lò đào tạo trứ danh La Masia đặt ra. "Chỉ cần có tư duy chơi bóng tốt, bạn sẽ trở thành ngôi sao tại đây".

Và quả thật, người hâm mộ có thể thấy trong vài năm trở lại đây, rất hiếm khi có chuyện những cầu thủ trẻ Việt Nam không thể tiến xa vì điểm yếu hình thể.

Lấy ví dụ như Khuất Văn Khang, người cao không đến 1,7m. Từ những năm 16-17 tuổi, Văn Khang đã được đội ngũ khoa học thể thao của lò Viettel xây dựng một chiến lược phát triển hình thể phù hợp với chiều cao khiêm tốn của mình.

"Khang thấp người, chân cũng không dài, nên chúng tôi muốn Khang tập gym để tăng cơ bắp phần đùi, đẩy trọng tâm của Khang xuống thấp hơn nữa. Từ đó Khang sẽ tận dụng được lợi thế của cầu thủ có trọng tâm thấp, tranh chấp, trụ, giữ thăng bằng rất tốt", chuyên gia khoa học thể thao Lê Cao Cường, từng làm việc cho Viettel, chia sẻ.

Đó là điểm mạnh của khoa học. Khoa học về thể chất con người - khi được áp dụng từ lứa đào tạo đầu tiên sẽ giúp những đứa trẻ không bị thấp còi.

Và đến lứa đào tạo kế cận, tuổi thanh thiếu niên, khoa học thể chất lại càng đi sâu vào từng chi tiết. 

Một cầu thủ cao không đến 1,8m vẫn có thể chơi trung vệ tốt, nếu có sức bật mạnh. Hay một cầu thủ nhỏ con lại tranh chấp đặc biệt khỏe, và một cầu thủ cao nghệu lại trụ vững... 

"Thời xa xưa, những yếu tố đó đều được gắn lên "tư duy", hoặc "tố chất" của cầu thủ. Ngày nay, người ta hiểu rằng cần có một đội ngũ chuyên gia, HLV đứng sau có thể hỗ trợ mọi cầu thủ làm được những điều đó", anh Lê Cao Cường nói.

"Trước đây, đúng là cầu thủ có thể hình thấp bé, nhẹ cân có thể bị loại vì không đủ chuẩn. Nhưng bây giờ khoa học và công nghệ giúp ích rất nhiều trong việc tuyển chọn, và không để bỏ sót tài năng", HLV Nguyễn Quốc Trung nói thêm. 

Giấc ngủ - bí quyết giúp Lý Đức và các ngôi sao U23 Việt Nam cao lớn

Điểm chung của những cầu thủ có hình thể cao to trong đội U23 Việt Nam? Chính là giấc ngủ, một trong những yếu tố từ lâu đã được chứng minh là có liên hệ mật thiết với việc phát triển chiều cao.