Phóng to

Ông Đào Đình Bình - Bộ trưởng Bộ GTVT

TT - Phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ GTVT Đào Đình Bình nóng lên từng hồi khi các đại biểu (ĐB) liên tục xoáy vào những vấn đề nổi cộm hiện nay. Phần giải trình của Bộ trưởng Bình cho thấy ông đã có phần lường trước được tình hình và chuẩn bị khá bài bản, kỹ lưỡng cho cuộc “điều trần” này.

Chỉ khi bị xử lý nghiêm, người ta mới không dám tham mưu sai

Câu chuyện “biển báo tốc độ” đang còn nóng hổi đã được các ĐB Nguyễn Hồng Lĩnh (Bà Rịa - Vũng Tầu), Đoàn Văn Hồng (Đồng Tháp), Trần Thị Kim Cúc (Tiền Giang) đồng loạt đặt lên bàn Bộ trưởng Đào Đình Bình. Nhắc lại những yếu tố cho thấy sự cần thiết của các loại biển báo này, Bộ trưởng Bình một lần nữa nhìn nhận việc cắm biển hạn chế tốc độ thời gian qua còn thiếu sót. “Để sự việc xảy ra gây bức xúc trong dư luận xã hội và chậm khắc phục là khuyết điểm của Bộ GTVT. Chúng tôi sẽ nghiêm túc kiểm điểm và đề ra các biện pháp để không tái diễn tình trạng tương tự”...

Chuyện hai bài báo... * ĐB Dương Trung Quốc: “Đọc phần trả lời phỏng vấn của ông cục trưởng Cục Đường bộ trên báo Tuổi Trẻ, quả thật độc giả rất khó hiểu: tại sao (ngành GTVT) có thể đưa ra một giải pháp có quan hệ rất mạnh, trực tiếp đến giao thông và đời sống mà lại hết sức đơn giản và tùy tiện như thế. Cho nên chúng tôi cho rằng chưa thỏa đáng trong việc xử lý hậu quả của nó”. * Bộ trưởng Đào Đình Bình: “Nhân đồng chí Dương Trung Quốc hỏi, tôi (cũng) đưa một bài báo đăng ngày 7-11 trên báo Pháp Luật (vừa nói Bộ trưởng Bình vừa đưa tay vào túi trái áo vest lấy ra mẩu giấy cất sẵn được cắt ra từ báo và đọc nguyên văn-PV): Theo một nghiên cứu được công bố tại Anh, mỗi chiếc xe cứ giảm vận tốc 3km/giờ thì có thể cứu được tính mạng 5.000-6.000 người/năm và tránh 120.000-140.000 vụ tai nạn. Nếu chỉ lái xe với vận tốc thấp hơn 10% so với tốc độ thông thường, có tới 40% nạn nhân các vụ tai nạn có cơ hội thoát hiểm. Tôi muốn nói thêm với các đồng chí một ý đó để các đồng chí thông cảm”. * ĐB Dương Trung Quốc (trao đổi với Tuổi Trẻ sau đó): “Việc Bộ trưởng Bình dẫn bài báo đó tôi không thỏa mãn. Bởi nếu anh nói tốc độ càng chậm càng giảm được số người chết thì có lẽ cách tốt nhất là chúng ta đừng đi nữa sao? Xã hội phát triển trong bền vững và an toàn không có nghĩa phải hạn chế năng lực giao thông, hiệu quả khai thác các tuyến đường. Đã là “mạch máu” của nền kinh tế, giao thông phải chảy chứ”.

Phần giải trình của Bộ trưởng Bình chưa dứt, các ĐB đã liên hồi bấm nút đăng ký chất vấn. ĐB Nguyễn Tấn Tuân (Khánh Hòa) hỏi: “Với tư cách là “tư lệnh” giao thông, xin bộ trưởng cho biết chiến lược cụ thể để giải quyết một cách đồng bộ những bất cập trong việc cắm biển báo tốc độ... thời gian tới?”.

ĐB Đặng Văn Xướng (Long An) nói thêm: “Bộ trưởng hứa “sẽ kiểm điểm...” xem ra còn chung chung. Đề nghị nêu giải pháp rõ ràng, mạnh mẽ hơn để cử tri cả nước có niềm tin và giám sát xem rồi đây bộ trưởng nói và làm thế nào! Bởi chỉ khi nào bị xử lý trách nhiệm nghiêm, người ta mới không dám tham mưu sai, không dám ra quyết định sai và làm sai”.

“Chúng tôi nhận thiếu sót trước Quốc hội (QH), trước nhân dân - Bộ trưởng Bình nói tiếp - Đến giờ phút này chúng tôi đã cơ bản khắc phục xong, còn việc kiểm điểm xử lý sẽ làm tiếp. Chúng tôi quan niệm trước tiên thấy sai là sửa. Từ cái sai ấy, chúng tôi sẽ phân tích tại sao sai, ai là người gây ra sai để có biện pháp xử lý”. “Xin báo cáo với QH, chúng tôi sẽ xử lý một cách nghiêm túc rồi báo cáo lại với QH sau” - Bộ trưởng Bình hứa.

Thế nhưng ĐB Dương Trung Quốc (Đồng Nai) vẫn “thấy chưa được thuyết phục, chưa được thỏa đáng”. Ông Quốc “vặn” lại: Bộ trưởng nói sai thì sửa, thì xử lý để không tái diễn nữa, song không biết Bộ GTVT có xem cái sai ấy đã tác động như thế nào vào xã hội, vào kinh tế và niềm tin của người dân hay không? Chúng tôi nghĩ rằng chỉ xử lý nhẹ nhàng, rút kinh nghiệm là chưa đủ...” - ĐB Quốc khẳng định “chắc nịch”.

Và Bộ trưởng Đào Đình Bình lại nhận (lần thứ ba) “vấn đề cắm biển chúng tôi cũng đã nêu rõ đây là khuyết điểm của Bộ GTVT...”. Mặt khác theo Bộ trưởng Bình, việc tài xế đi đến các khu vực đông người, góc cua hẹp vẫn phải giảm tốc độ là điều bắt buộc nhằm đảm bảo sinh mạng cho nhân dân.

Bỏ thầu thấp dẫn đến thua lỗ: cách chức ngay không phải bàn cãi!

“Tôi đề nghị đồng chí bộ trưởng mạnh dạn, dũng cảm nói ra địa chỉ cụ thể, mức độ cụ thể tình trạng thất thoát đầu tư xây dựng cơ bản trong ngành hiện nay” - ĐB Đỗ Trọng Ngoạn “xới” vấn đề.

ĐB Đặng Văn Xướng lên tiếng: “Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & đầu tư cho biết Bộ GTVT chiếm tỉ lệ cao nhất trong số 11.000 tỉ nợ đọng, nguyên nhân chủ quan của bộ thế nào? Biện pháp căn cơ đủ mạnh trong thời gian tới?”.

Đáp lại lời “kêu gọi” đó, Bộ trưởng Đào Đình Bình nói ngay: phần lớn các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông của ngành GTVT hiện đều trong cảnh “lỗ và nợ”. Nguyên nhân do đầu tư không đúng mục đích, không đem lại hiệu quả, khả năng dự báo kém. Thứ hai, hiện tượng bỏ thầu giá thấp khá phổ biến. Tất cả đều mắc khuyết điểm là cạnh tranh nhau và quyết giành bằng được dự án để tạo công ăn việc làm, giữ uy tín cho doanh nghiệp mình. Có những gói thầu bỏ thấp chỉ còn 40-50% so với giá dự toán.

“Từ nay trở đi cấm không cho các doanh nghiệp ngành GTVT bỏ thầu giá thấp dẫn đến lỗ. Nếu như bất kỳ giám đốc nào bỏ thầu thấp dẫn đến lỗ thì lập tức bị kỷ luật, cách chức ngay mà không cần phải bàn cãi nhiều”.

Và Bộ trưởng Bình dẫn chứng: “Tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 5 và một loạt giám đốc thành viên tổng công ty này đã bị cách chức, thay thế. Chúng tôi cũng đã cho nghỉ hưu một tổng giám đốc khác vì để doanh nghiệp làm ăn thua lỗ”. (Đến đây hội trường “ồ” lên bởi ba chữ “cho nghỉ hưu” của bộ trưởng).

Chủ tịch QH Nguyễn Văn An “chỉnh”: “Đồng chí có nói trường hợp chưa tới mức chịu kỷ luật thì cho nghỉ hưu trước tuổi. Nhiều ĐB cười thể hiện sự chưa nhất trí cao vì từ “nghỉ hưu” lẫn với chính sách xã hội rất tốt đẹp của Nhà nước. Cho nên cách xử lý cũng phải cho rõ ràng”.