Bỏ thói quen nguy hiểm: tự ý mua và dùng kháng sinh

Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ đề kháng kháng sinh (AMR) ngày càng gia tăng, đe dọa hiệu quả điều trị. Trong khi đó, phần lớn trường hợp ho, sốt, viêm đường hô hấp trên do vi rút, kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng.

Bỏ thói quen nguy hiểm: tự ý mua và dùng kháng sinh - Ảnh 1.

Toàn cảnh buổi tọa đàm “Nhiễm trùng hô hấp cộng đồng và chiến lược dự phòng hiệu quả” - Ảnh: H.T.

Thông tin trên được TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu - Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay tại buổi tọa đàm "Nhiễm trùng hô hấp cộng đồng và chiến lược dự phòng hiệu quả" vào sáng 18-11, do báo Sài Gòn Giải Phóng (SGGP) phối hợp với Hội Hô hấp TP.HCM, Phòng khám Đa khoa Ngọc Minh tổ chức.

Dùng kháng sinh sai, thêm cơ hội cho vi khuẩn kháng thuốc 

Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM nêu bối cảnh TP.HCM là một siêu đô thị với mật độ dân số cao, giao thương quốc tế và trong nước diễn ra sôi động, tạo ra thách thức không nhỏ trong việc kiểm soát các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là nhóm bệnh nhiễm trùng đường hô hấp mắc phải tại cộng đồng.

Thực tiễn giám sát dịch tễ cho thấy, vào giai đoạn giao mùa cuối năm, các tác nhân như vi rút cúm mùa, vi rút hợp bào hô hấp (RSV), phế cầu khuẩn thường gia tăng mạnh.

Dù phần lớn khởi phát với triệu chứng nhẹ, nhưng đối với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, người cao tuổi và người có bệnh lý nền mạn tính (tim mạch, đái tháo đường, COPD), bệnh có thể diễn tiến nhanh thành viêm phổi nặng, suy hô hấp, gây áp lực lớn lên hệ thống điều trị tuyến cuối và làm tăng nguy cơ tử vong.

Bỏ thói quen nguy hiểm: tự ý mua và dùng kháng sinh - Ảnh 2.

TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu - Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay vào giai đoạn giao mùa cuối năm, các tác nhân như vi rút cúm mùa, vi rút hợp bào hô hấp (RSV), phế cầu khuẩn thường gia tăng mạnh - Ảnh: H.T.

Trong bức tranh dịch tễ này, TS.BS Vĩnh Châu cho hay đang tồn tại một nghịch lý đáng lo ngại. Phần lớn các trường hợp ho, sốt, viêm đường hô hấp trên là do vi rút gây ra, kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng.

Thế nhưng, thói quen tự ý mua và sử dụng kháng sinh của người dân vẫn diễn ra phổ biến.

"Mỗi liều kháng sinh dùng không cần thiết hoặc không hợp lý là một lần chúng ta vô tình tạo điều kiện cho vi khuẩn thích nghi và hình thành các chủng đa kháng thuốc.

Hệ quả là Việt Nam đang phải đối mặt với mối đe dọa ngày càng gia tăng của tình trạng đề kháng kháng sinh (AMR), làm cạn kiệt dần vũ khí điều trị hiệu quả khi người bệnh thực sự cần đến", ông Châu nhấn mạnh.

Làm trầm trọng bệnh lý sẵn có, tăng nguy cơ nhập viện và tử vong

Chia sẻ về "Gánh nặng của nhiễm trùng hô hấp cộng đồng", PGS.TS Trần Văn Ngọc - Chủ tịch Hội Hô hấp TP.HCM - cho biết nhiễm trùng hô hấp cộng đồng, đặc biệt là viêm phổi, tiếp tục là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do bệnh nhiễm trùng.

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí The Lancet năm 2022, thế giới ghi nhận khoảng 7,7 triệu ca tử vong liên quan đến 33 tác nhân vi khuẩn gây bệnh trong năm 2019, trong đó khoảng 4 triệu ca liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp dưới và các nhiễm trùng trong lồng ngực.

Các tác nhân gây nhiễm trùng hô hấp như vi rút cúm, vi rút hợp bào hô hấp (RSV), phế cầu khuẩn gây bệnh cấp tính và có thể làm trầm trọng thêm bệnh lý sẵn có, tăng nguy cơ suy hô hấp, nhập viện và tử vong.

Thông tin rõ hơn về tác nhân vi sinh gây nhiễm trùng hô hấp cộng đồng và thực trạng kháng kháng sinh, TS.BS Phạm Hùng Vân - Hội Vi sinh lâm sàng TPHCM, Viện Nghiên cứu và Phát triển Vi sinh lâm sàng Việt Nam - đã dẫn kết quả nghiên cứu trên 15.936 bệnh nhân nhập viện vì nhiễm trùng hô hấp giai đoạn 2020-2024, có 5.081 trường hợp phát hiện tác nhân vi rút chiếm 31,88%.

Trong số các trường hợp phát hiện vi rút, Rhinovirus chiếm tỉ lệ cao nhất với 20,63%, tiếp đến là virus cúm A (16,77%) và RSV (16,51%).

Ông Vân cũng lưu ý, tình trạng kháng kháng sinh ở vi khuẩn Gram âm đang trở thành thách thức lớn, làm hạn chế lựa chọn kháng sinh trong điều trị các trường hợp nhiễm khuẩn nặng.

Sở Y tế TP.HCM xác định công tác y tế dự phòng phải đi trước một bước, tập trung vào 4 định hướng trọng tâm: chủ động giám sát và cảnh báo sớm, thúc đẩy tiêm chủng dự phòng theo vòng đời, siết chặt quản lý sử dụng kháng sinh, đẩy mạnh truyền thông thay đổi hành vi và phối hợp đa ngành.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân khi bị ho, sốt thông thường, hãy nghỉ ngơi, theo dõi các dấu hiệu cảnh báo nặng và đến cơ sở y tế khi cần.

Đặc biệt lưu ý chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ; tuyệt đối không tự ý mua, không dùng lại đơn thuốc cũ và không dùng chung thuốc của người khác.

Bỏ thói quen nguy hiểm: tự ý mua và dùng kháng sinh - Ảnh 3.Ca viêm hô hấp ở TP.HCM tăng 64% trong 1 tuần, trẻ nhỏ 'ùn ùn' đến bệnh viện

Người mắc bệnh viêm hô hấp cấp tại TP.HCM tăng hơn 64% so với trung bình 4 tuần trước. Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, rất đông trẻ nhỏ mắc các bệnh lý đường hô hấp chờ lượt đến khám, không ít trẻ chuyển nặng phải nhập viện.


Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất