Để có cơ sở pháp lý cho khách hàng sử dụng điện áp dụng giá bán lẻ điện theo khung giờ cao điểm - thấp điểm mới phù hợp với biểu đồ phụ tải của hệ thống điện quốc gia, Bộ Công Thương đề xuất sửa đổi Thông tư số 60 để áp dụng khung giờ cao thấp điểm mới tại Quyết định 963 trong mùa nắng nóng năm nay.

Nhu cầu tiêu thụ điện đã thay đổi đáng kể

Theo dự thảo tờ trình sửa đổi Thông tư 60, khung giờ cao thấp điểm của hệ thống điện quốc gia được áp dụng đến nay là 12 năm. Tuy nhiên, từ năm 2019, với sự thâm nhập mạnh mẽ và tăng nhanh tỉ trọng của nguồn điện mặt trời, biểu đồ huy động công suất các loại hình nguồn điện có sự thay đổi đáng kể.

Cùng đó, cơ cấu tiêu thụ điện cũng thay đổi lớn, khi tiêu thụ điện của khách hàng công nghiệp tăng từ gần 30% lên hơn 50% tổng điện thương phẩm. Trong khi đó, tiêu dùng điện của nhóm dân dụng - sinh hoạt giảm từ 50% xuống còn gần 33%.

Thêm nữa, cơ cấu nguồn điện đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là sự gia tăng nhanh chóng của năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió. Việc xác định hợp lý các khung giờ cao - thấp điểm giúp tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng. 

Với cơ chế mới, các khách hàng sử dụng điện sẽ điều chỉnh hành vi tiêu thụ để giảm chi phí, giảm sử dụng giờ cao điểm và chuyển dịch sang khung giờ thấp điểm, giờ bình thường, từ đó giúp giảm áp lực cho hệ thống điện.

Ngoài ra, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm giúp khuyến khích chủ đầu tư nguồn năng lượng tái tạo phát triển thêm thiết bị lưu trữ. Từ đó giúp nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện, giảm áp lực huy động các nguồn truyền thống vào giờ cao điểm, hạn chế tình trạng thừa công suất vào giờ thấp điểm.

Với khung giờ mới được Bộ Công Thương ban hành theo Quyết định 963, đặt trong bối cảnh cung ứng điện gặp khó khăn, bộ kỳ vọng sẽ là một trong những giải pháp hiệu quả góp phần giảm nguy cơ mất cân bằng cung cầu điện, nhất là vào khung giờ cao điểm chiều.

Tuy nhiên, điểm vướng mắc lớn nhất là theo quy định hiện hành, việc áp dụng khung giờ cao thấp điểm sẽ thực hiện kể từ ngày điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân gần nhất. Nhưng kể từ ngày 10-5-2025 đến nay, giá bán lẻ điện chưa thực hiện việc điều chỉnh. Vì vậy, Bộ Công Thương đề xuất sửa đổi Thông tư 60 nhằm quy định hiệu lực thi hành ngay với khung giờ cao thấp điểm.

Đánh giá tác động khi áp dụng các khung giờ

Để thực hiện, Bộ Công Thương đề nghị Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO) có báo cáo, phân tích về lợi ích tổng thể liên quan vận hành hệ thống điện khi áp dụng khung giờ cao thấp điểm mới kèm theo số liệu ước lượng tác động, lợi ích mang lại.

Bộ giao Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các Tổng công ty điện lực trực thuộc có đánh giá tác động đến chi phí tiền điện của các khách hàng sử dụng điện khi áp dụng khung giờ cao thấp điểm mới tại Quyết định 963 và các tác động liên quan.

Diễn biến cung cầu điện những ngày qua theo thông tin của NSMO, thời tiết cực đoan và nắng nóng kéo dài khiến cho tiêu thụ điện liên tục thiết lập kỷ lục trong nhiều ngày. Số liệu cập nhật lúc 13h20 trưa 26-5, phụ tải hệ thống điện quốc gia và miền Bắc đạt lần lượt 57.590 MW và 29.385 MW.

Ngày 25-5 cũng ghi nhận sản lượng tiêu thụ điện và vận hành của toàn hệ thống điện quốc gia và miền Bắc đều xác lập kỷ lục cả công suất và sản lượng. Trong đó, công suất cực đại hệ thống điện quốc gia đạt 57.120 MW (vào thời điểm 13h40), tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng tiêu thụ điện đạt 1,171 tỉ kWh, cao hơn 5,3% so kỷ lục của năm 2025.

Giờ cao điểm tiêu thụ điện đã chuyển sang buổi tối, khi nhu cầu tăng mạnh khiến cho NSMO phải huy động các nguồn điện đắt đỏ như khí LNG và chạy dầu DO để phục vụ cho nhu cầu điện. Vì vậy, đơn vị này kiến nghị áp dụng ngay khung giờ cao thấp điểm mới trong tháng 6 để phù hợp với nhu cầu phụ tải.

Bộ Công Thương đề xuất thay đổi khung giờ 'cao điểm', 'thấp điểm' tính giá điện

Bộ Công Thương vừa đưa ra lấy ý kiến dự thảo quyết định của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định về khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia để làm căn cứ tính giá điện.