Phóng to

Số phận căn cứ Manas đang được Quốc hội Kyrgyzstan họp thảo luận hôm nay - Ảnh: AFP

Thư ký hội đồng an ninh quốc gia Kyrgyzstan Adokh Madumar cho Itar Tass biết như trên ngày 4-2 về số phận của căn cứ không quân Mỹ tại Kyrgyzstan. Ông nói việc trao đổi công hàm sẽ diễn ra "trong thời gian rất gần", đồng thời bác bỏ thông tin nói Mỹ sẽ tiếp tục sử dụng Manas.

* Quốc hội họp quyết định hôm nay

Về tương lai căn cứ này, ông Madumar cho biết Kyrgyzstan sẽ sử dụng Manas cho mục đích riêng, và rằng "việc lực lượng phản ứng nhanh của Hiệp ước an ninh tập thể (OKDB) sử dụng căn cứ Manas hiện chưa được đặt ra". Trong khi đó, Interfax cho biết hôm nay Quốc hội Kyrgyzstan sẽ họp để ra quyết định về tương lai căn cứ này.

Được biết Tổng thống Kyrgyzstan đã thông báo tại cuộc họp báo sau cuộc gặp tổng thống Medvedev ở Matxcơva về việc Kyrgyzstan sẽ đóng cửa căn cứ Manas. Tiếp đó, ngày 4-2, nguồn tin Mỹ được Reuters trích dẫn nói chưa có thông tin gì liên quan tới việc này và "căn cứ vẫn sẽ làm việc như bình thường". Về tương lai của Manas, đại diện Nga tại NATO, ông V. Rogozin đã tuyên bố sau khi người Mỹ rời Manas, Lực lượng phản ứng nhanh (mới đang được thảo luận thành lập tại cuộc họp của PKDB ngày 4-2 ở Matxcơva) có thể sẽ đóng tại căn cứ này, rằng đây là "bước đi mạnh mẽ nhất để đáp trả có phối hợp những mối đe dọa mới xuất phát từ phương nam".

* Bộ ngoại giao Nga: Quyết định đóng cửa Manas của Kyrgyzstan không liên quan đến việc hợp tác kinh tế với Nga

Quyết định của ban lãnh đạo Kyrgyzstan đóng cửa căn cứ Manas không liên quan tới các dự án hợp tác kinh tế giữa Nga và Kyrgyzstan, thứ trưởng ngoại giao Nga Karasin hôm qua đã giải thích như vậy trên Itar Tass. Nhiều phương tiện truyền thông Nga và phương Tây hôm qua cho rằng Kyrgyzstan đã đóng cửa Manas để nhận được gói viện trợ và tín dụng khổng lồ 2 tỉ USD của Matxcơva.

Ông Karasin nói: "Đây là một quyết định đã được cân nhắc kỹ lưỡng và cẩn thận của Kyrgyzstan, không liên quan gì đến các dự án hợp tác kinh tế hai nước; mặt khác Kyrgyzstan và Nga đều là những quốc gia có trách nhiệm gìn giữ an ninh vững chắc của khu vực Trung Á". Ông nhắc lại lời giải thích của tổng thống Kurmanbek Bakiyev tại Matxcơva: Thỏa thuận mở căn cứ Manas cho Mỹ và đồng minh được đưa ra năm 2001, sau cuộc tấn công 11-9, và dự tính Mỹ sẽ sử dụng căn cứ này trong 2 năm. Tuy nhiên, đến nay đã tám năm trôi qua, và tại đây nảy sinh một số vấn đề liên quan tới một cuộc điều tra về cái chết của một công dân Kyrgyzstan trên lãnh thổ căn cứ, tới nay vẫn chưa kết thúc. Tổng thống Bakiyev đã thảo luận đề tài này với tổng thống, rồi ngoại trưởng Mỹ, nhưng vẫn chưa tìm ra được cách giải quyết vấn đề".

International Herald Tribune dẫn lại lời các quan chức Nga về việc Nga khẳng định tiếp tục hợp tác chống khủng bố với Mỹ tại Afghanistan, trong điều kiện đóng cửa căn cứ không quân duy nhất của Mỹ ở Trung á, là "một sự nhắc nhở rằng các kế hoạch của Mỹ trong khu vực phải được phối hợp với Matxcơva". Fyodor Lukyanov, chủ bút Russia in Global Politics, nhận định ý nghĩa của việc đóng cửa căn cứ Manas: "Từ nay, nếu người ta cần gì ở khu vực (Trung á), họ phải tới Matxcơva, không phải Bishkek". Theo IHT, Nga hi vọng sẽ đạt được sự nhượng bộ của Mỹ trong nhiều vấn đề: từ các trạm bảo vệ tên lửa đánh chặn ở Ba Lan và CH Czech tới cơ cấu an ninh châu Âu lẫn Hiệp ước Start 1.

* Mỹ: vẫn còn khả năng thương lượng?

- Nhật báo International Herald Tribune dẫn lời một quan chức Bộ ngoại giao Mỹ xác nhận các cuộc đàm phán với Kyrgyzstan về việc sử dụng căn cứ Manas vừa qua đã bị đình hoãn, và Mỹ từng tính đến những phương án thay thế như sử dụng các căn cứ ở Châu Âu và vùng Vịnh, cũng như mở rộng các căn cứ ở Afghanistan. Một quan chức khác cho biết các cuộc đàm phán Mỹ - Kyrgyzstan có thể mở lại trong tuần sau, sau khi Mỹ đang tìm cách bố trí lại một số chức năng của căn cứ ở một số địa điểm khác. Nguồn tin này nói vẫn có khả năng Mỹ sẽ tăng tiền sử dụng căn cứ. Theo IHT, Mỹ tính rằng họ phải chi cho Kyrgyzstan 150 triệu USD/năm cho căn cứ, trong khi Bộ ngoại giao Mỹ nói chỉ một phần tiền trên được gửi trực tiếp cho chính quyền Kyrgyzstan.