Theo Science Alert, trí nhớ thường bị ảnh hưởng trong sa sút trí tuệ, nhưng điều này không phải lúc nào cũng đúng. Có nhiều loại sa sút trí tuệ khác nhau, mỗi loại có thể gây ra một loạt triệu chứng khác biệt.

Sa sút trí tuệ khiến người đàn ông say mê tiếng máy bay

Sa sút trí tuệ trán - thái dương thường ảnh hưởng đến những người dưới 65 tuổi, ảnh hưởng đến các vùng não nằm ở thùy trán và thùy thái dương.

Những vùng não này tham gia vào rất nhiều chức năng khác nhau, bao gồm tính cách, hành vi, giải quyết vấn đề, lập kế hoạch, ngôn ngữ, xử lý và hiểu âm thanh. Dạng sa sút trí tuệ này chủ yếu ảnh hưởng đến hành vi hoặc khả năng ngôn ngữ.

Có ba biến thể chính của sa sút trí tuệ trán - thái dương, mỗi biến thể có những triệu chứng khác nhau, nhưng một số nhà nghiên cứu tin rằng còn có một biến thể thứ tư, được mô tả trong nghiên cứu gần đây.

Một người đàn ông 68 tuổi, gọi là "CP", đã thể hiện sự yêu thích bất thường đối với âm thanh động cơ của máy bay Spitfire. Vợ của CP lần đầu nhận thấy hành vi lạ này khoảng hai năm trước khi ông được chẩn đoán mắc sa sút trí tuệ.

CP sống gần một sân bay. Ông sẽ bỏ dở bất cứ việc gì đang làm và chạy ra ngoài, vẫy tay với những chiếc máy bay và rơi nước mắt vì sung sướng mỗi khi nghe thấy chúng. Trước khi bệnh khởi phát, ông chưa từng phản ứng như vậy.

Niềm yêu thích âm thanh động cơ của ông rất đặc thù đối với loại máy bay này (được biết là các loại máy bay cổ điển). Ông không phản ứng theo cách tương tự với âm thanh của những loại máy bay khác, cũng không thể hiện sự quan tâm chung đối với máy bay hay phương tiện giao thông.

Ông cũng cảm thấy khó chịu với tiếng chim hót và những người có giọng cao. Ông thậm chí trở nên rất kén chọn về âm nhạc, không thích các bản cover và thích các bản gốc hơn.

Gây ra những thay đổi trong cách con người xử lý âm thanh

Vài năm trước khi niềm say mê đột ngột đối với âm thanh Spitfire bắt đầu, CP trở nên thất thường và dễ cáu kỉnh. Ông ngày càng lạnh lùng và thờ ơ với người khác, thiếu khả năng kiểm soát và thiếu nhận thức về hành vi phù hợp trong xã hội.

Ông cũng mất khả năng hiểu sự hài hước, bắt đầu thích đồ ngọt, và trở nên ám ảnh với việc chơi cờ vua cũng như giải các trò tìm từ. Đôi khi ông không nhận ra khuôn mặt của những người quen, nhưng lại dễ dàng nhận ra giọng nói của người khác qua điện thoại. CP không cho thấy vấn đề nào về việc nhớ lại các sự kiện trước đây hoặc về ngôn ngữ.

Khoảng 5 năm sau khi các triệu chứng xuất hiện, CP được chẩn đoán mắc biến thể hành vi của sa sút trí tuệ trán - thái dương. Theo các bác sĩ, có rất nhiều điều có thể học được từ trường hợp của bệnh nhân này.

Trước hết, câu chuyện của CP giúp nâng cao nhận thức về sa sút trí tuệ trán - thái dương. Ngay cả trong giới bác sĩ, căn bệnh này thường bị chẩn đoán nhầm thành các rối loạn tâm thần khác hoặc bệnh Alzheimer.

Câu chuyện của CP giúp làm rõ biến thể thứ 4 của sa sút trí tuệ trán - thái dương. Các triệu chứng cho thấy việc hình thành những sự ám ảnh có thể là một đặc điểm định hình của hội chứng này.

Trường hợp của CP cũng cho thấy sa sút trí tuệ có thể gây ra những thay đổi trong cách con người xử lý âm thanh và về thính giác. Niềm yêu thích bất thường của ông đối với những âm thanh cụ thể chỉ xuất hiện sau khi bệnh khởi phát.

Âm nhạc có thể làm giảm nguy cơ sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Một nghiên cứu quy mô lớn do các nhà khoa học Australia dẫn đầu cho thấy việc tham gia các hoạt động âm nhạc, bao gồm nghe hoặc chơi nhạc, ở người cao tuổi có thể làm giảm đáng kể nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ.