Ngày 28-2, xã Minh Quang (tỉnh Tuyên Quang) tổ chức lễ hội nhảy lửa dân tộc Pà Thẻn và Ngày hội văn hóa các dân tộc trên địa bàn. Đây là một trong những nghi lễ dân gian đặc sắc, mang đậm yếu tố tâm linh, được gìn giữ qua nhiều thế hệ và trở thành điểm nhấn văn hóa, du lịch của địa phương.

Theo ông Phạm Cao Kỳ - Phó chủ tịch UBND xã Minh Quang, sau khi sáp nhập từ ba xã Phúc Sơn, Minh Quang và Hồng Quang, xã hiện có 10 dân tộc cùng sinh sống. Việc duy trì, phục dựng và tổ chức các lễ hội truyền thống được xác định là hướng đi quan trọng nhằm bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch.

"Từ năm 2012, lễ nhảy lửa của người Pà Thẻn đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là lễ hội thu hút đông đảo sự quan tâm của người dân và du khách. Năm 2026, chúng tôi tổ chức lễ hội này với quy mô lớn hơn, qua đó thúc đẩy du lịch, phát triển kinh tế địa phương", ông Kỳ cho biết.

Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn mở đầu bằng nghi thức cúng tế do thầy cúng chủ trì, xin phép thần linh, mời các vị thần về chứng giám. Sau nghi lễ này, phần nhảy lửa mới được tiến hành.

Nghệ nhân nhân dân Sìn Phong (70 tuổi, xã Tân Trịnh, Tuyên Quang) cho biết ông đã gắn bó nhiều năm với nghi lễ cúng nhảy lửa, nghi lễ này có những quy tắc rất nghiêm ngặt.

"Thầy cúng phải mời đúng các vị thần như Thần Lửa, Thần Núi, Thần Suối, Thổ Địa về chứng giám. Người nhảy cũng phải có căn, có số mệnh hợp thì thần linh mới nhập", ông Phong nói.

Để trở thành thầy cúng, người học phải trải qua ít nhất 5 năm rèn luyện. Tuy nhiên, theo nghệ nhân này, trong 10 - 20 người theo học, chỉ có khoảng 3 - 4 người đủ khả năng theo nghề đến cùng.

Là một trong những người trực tiếp tham gia nhảy lửa, anh Sìn Văn Thương (29 tuổi, xã Minh Quang) cho biết anh bắt đầu nhảy lửa từ 6 năm trước.

"Khi thầy cúng xong, nhìn đống lửa tôi chỉ muốn lao vào như tắm lửa, hoàn toàn không sợ. Lần đầu thì hồi hộp, nhưng những lần sau thấy rất bình thường", anh Thương chia sẻ.

Theo anh Sìn Văn Toàn - Trưởng thôn Thượng Minh (xã Minh Quang), thầy cúng và người nhảy lửa có vai trò đặc biệt quan trọng trong nghi lễ. Sau khi thầy cúng, người nhảy cảm thấy lạnh, đống lửa trước mắt như nhỏ lại.

Hiện nay đội nhảy lửa của thôn Thượng Minh đã được mời biểu diễn tại nhiều địa phương, trong đó có Hà Nội. Giá mời biểu diễn dao động từ 6 - 20 triệu đồng, tùy khoảng cách di chuyển.

"Chúng tôi mong lễ hội được lan tỏa rộng hơn để nhiều người biết đến. Trong năm 2026 tôi cũng mong sẽ được đi biểu diễn ở nhiều nơi, đến cả các tỉnh phía Nam", anh Toàn nói.

Theo bà Châu Thị Tường (xã Minh Quang), sau khi người nhảy lửa kết thúc nghi lễ, sờ vào tay, chân họ đều thấy mát lạnh, không có dấu hiệu bỏng rát. Bà đã xem nhảy lửa nhiều lần nhưng lần nào cũng thấy kỳ bí và cuốn hút.

Còn với Phùng Thị Mai (xã Minh Quang), khi xem lễ hội nhảy lửa, cô cảm nhận được sự đặc sắc, truyền thống chảy trong dòng máu người Pà Thẻn.

Lễ hội nhảy lửa được tổ chức sau vụ thu hoạch, mang ý nghĩa cầu sức khỏe, cuộc sống sung túc, mùa màng bội thu và tạ ơn thần linh. Đây cũng là nghi lễ đậm bản sắc người Pà Thẻn, góp phần bồi đắp đời sống tâm linh, thể hiện sức mạnh tinh thần và ý chí vượt qua khó khăn, xua đi những điều không may.

Lễ hội áo dài TP.HCM sắp bắt đầu

Qua 11 lần tổ chức, Lễ hội áo dài TP.HCM không ngừng phát triển và khẳng định vị thế là một trong những sự kiện tiêu biểu của thành phố mang tên Bác.