Ngày 6-1, bà Nguyễn Thị Kiều - Chủ tịch UBND xã Khánh Cường, tỉnh Quảng Ngãi - xác nhận Bệnh xá Đặng Thùy Trâm chính thức đổi tên thành Trạm y tế xã Khánh Cường (cơ sở 2).

Chỉ đổi tên, còn công năng và tinh thần Đặng Thùy Trâm vẫn vẹn nguyên

Theo bà Kiều, quyết định chính thức về việc đổi tên được ban hành vào cuối tháng 12-2025.

Lý giải cho việc đổi tên, bà Kiều cho biết: "Sau khi sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, theo quy định đơn vị y tế cấp xã phải lấy tên theo tên xã phường, dẫn đến việc đổi tên từ Bệnh xá Đặng Thùy Trâm thành Trạm y tế xã Khánh Cường".

Cùng với đó, tỉnh Quảng Ngãi cũng vừa thành lập xã Đặng Thùy Trâm (hợp nhất xã Ba Trang và Ba Khâm, huyện Ba Tơ cũ), tại xã cũng có Trạm y tế Đặng Thùy Trâm. Nếu giữ nguyên sẽ gây nhầm lẫn khi trùng tên.

Dù đổi tên nhưng chính quyền địa phương khẳng định chức năng, nhiệm vụ vẫn giữ nguyên như cũ. Trong đó có nhiệm vụ khám chữa bệnh và khu trưng bày liên quan đến liệt sĩ - bác sĩ Đặng Thùy Trâm.

Theo bà Kiều, Bệnh xá Đặng Thùy Trâm vẫn nằm trong chuỗi di tích, điểm đến liên quan đến liệt sĩ - bác sĩ Đặng Thùy Trâm để du khách đến tìm hiểu.

"Chỉ đổi tên, còn những gì liên quan đến chị Trâm vẫn giữ nguyên vẹn, không thay đổi", bà Kiều khẳng định và cho biết sau 20 năm đi vào hoạt động, Bệnh xá Đặng Thùy Trâm đã xuống cấp, chính quyền địa phương mong bạn đọc báo Tuổi Trẻ hỗ trợ kinh phí sửa chữa, nâng cấp để công trình phát huy công năng.

"Địa phương dự tính sẽ tách riêng biệt khu khám chữa bệnh và khu di tích, trưng bày hiện vật, câu chuyện liên quan đến liệt sĩ - bác sĩ Đặng Thùy Trâm để mở cửa đón khách. Hiện chưa có kinh phí nên chưa thực hiện được", bà Kiều tâm tư.

Từ cuốn nhật ký lay động đến bệnh xá yêu thương

Cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm được hình thành trong những năm tháng ác liệt nhất của chiến trường Quảng Ngãi, nơi một nữ bác sĩ trẻ vừa rời giảng đường y khoa đã chọn vào tuyến lửa để cứu người.

Sau khi bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm hy sinh năm 1970, hai cuốn sổ tay ghi chép những dòng nhật ký đời thường của chị rơi vào tay một đơn vị lính Mỹ.

Theo quy định, các tài liệu này phải bị tiêu hủy, nhưng Frederic Whitehurst - sĩ quan tình báo Mỹ khi đó - đã dừng lại khi đọc những dòng chữ thấm đẫm tình người, nỗi nhớ nhà, tình yêu thương đồng đội và bệnh nhân.

Ông Frederic Whitehurst quyết định giữ lại hai cuốn nhật ký, mang theo suốt 35 năm như một món nợ tinh thần chưa trả. Năm 2005, hành trình đưa cuốn nhật ký trở về Việt Nam khép lại, mở ra một hành trình khác lớn hơn nhiều.

Khi được xuất bản, Nhật ký Đặng Thùy Trâm lập tức tạo nên một dư chấn đặc biệt trong đời sống xã hội. Cuốn sách đã làm sống dậy hình ảnh một thế hệ sẵn sàng dâng hiến tuổi trẻ cho lý tưởng. Hàng ngàn bản sách được in, nhiều lần tái bản, trở thành cuốn sách "gối đầu giường" của nhiều người trẻ.

Từ sức lan tỏa ấy, báo Tuổi Trẻ không chỉ dừng lại ở việc phản ánh một hiện tượng xuất bản hiếm có, mà tiếp tục đặt câu hỏi về trách nhiệm xã hội của báo chí: làm gì để tinh thần Đặng Thùy Trâm được nối dài trong đời sống hôm nay?

Câu trả lời đến từ chính mảnh đất nơi chị đã sống, chiến đấu và hy sinh. Năm 2006 báo Tuổi Trẻ đã phát động bạn đọc, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm chung tay xây dựng Bệnh xá Đặng Thùy Trâm tại thôn Nga Mân, xã Phổ Cường, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã Khánh Cường, tỉnh Quảng Ngãi).

Công trình không chỉ mang ý nghĩa tri ân nữ bác sĩ - liệt sĩ đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, mà còn là sự tiếp nối lý tưởng "lấy con người làm trung tâm" mà chị theo đuổi suốt cuộc đời ngắn ngủi của mình.

Từ ngày đi vào hoạt động, bệnh xá đã trở thành nơi khám, chữa bệnh ban đầu cho hàng chục ngàn lượt người dân địa phương, góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe vùng nông thôn.

Hơn thế, nơi đây dần trở thành "địa chỉ đỏ", điểm đến của các đoàn thanh niên, sinh viên y khoa, những người trẻ tìm về để hiểu hơn về lịch sử, về trách nhiệm xã hội và giá trị của sự dấn thân.

Từ những trang nhật ký thấm đẫm nhân văn đến một công trình y tế giữa đời thường, câu chuyện Đặng Thùy Trâm là minh chứng sinh động cho việc ký ức chiến tranh, nếu được gìn giữ và hành động đúng cách, vẫn có thể tiếp tục chữa lành và nâng đỡ con người hôm nay.

Xây bệnh xá 'mãi mãi tuổi 20' từ sự chung tay của bạn đọc Tuổi Trẻ

TTO - 15 năm trước, tại xã Phổ Cường, thị xã Đức Phổ, Quảng Ngãi, Bệnh xá Đặng Thùy Trâm được khởi công xây dựng với sự đóng góp kinh phí từ bạn đọc Tuổi Trẻ trên cả nước.