Bất chấp thời tiết lạnh giá của mùa đông, hàng triệu cử tri Nhật Bản đã đổ về các điểm bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Hạ viện được tổ chức ngày 8-2. 

Đây là lần đầu tiên sau 36 năm, một thủ tướng Nhật Bản triệu tập bầu cử giữa mùa đông - nước cờ táo bạo của bà Takaichi Sanae nhằm tìm kiếm sự ủng hộ từ công chúng cho chương trình cải cách của mình.

Cuộc trưng cầu dân ý táo bạo

Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy liên minh bảo thủ do Đảng Dân chủ tự do (LDP) dẫn đầu đang trên đà giành khoảng 300 trong số 465 ghế tại Hạ viện - tăng đáng kể so với 232 ghế trước bầu cử. Sự nổi tiếng và mức độ ủng hộ cao của bà Takaichi được xem là yếu tố then chốt tạo nên chiến thắng này.

Tại điểm bỏ phiếu ở thị trấn Uonuma thuộc tỉnh miền núi Niigata, thầy giáo Kazushige Cho, 54 tuổi, đã bất chấp nhiệt độ dưới điểm đóng băng và tuyết dày để đến bỏ phiếu cho các ứng viên của LDP. "Bà ấy đang tạo ra một dòng chảy mới, giống như cả nước đang cùng nhau đoàn kết và tiến về phía trước. Đó là điều thực sự gây ấn tượng với tôi", ông nói.

Cử tri Daniel Hayama cho biết: "Tôi nghĩ cuộc bầu cử này quan trọng hơn đối với thế hệ trẻ, những người như chúng tôi". Ông khẳng định thời tiết lạnh giá không phải là trở ngại đối với những người trẻ tuổi muốn đi bỏ phiếu. 

Sự nhiệt tình của bà Takaichi, những cam kết chi tiêu nhiều hơn cho các vấn đề dân sinh cùng các phát ngôn hun đúc tinh thần dân tộc đã tiếp thêm năng lượng cho nhiều cử tri.

Tuy nhiên, vẫn có không ít hoài nghi, gồm từ cả các doanh nghiệp, về những cam kết của bà Takaichi trong nỗ lực vực dậy nền kinh tế Nhật Bản đang trì trệ. 

Nợ công của Nhật Bản hiện thuộc hàng cao nhất trong số các quốc gia phát triển. Nhiều người cho rằng lập trường bảo thủ của bà về vấn đề nhập cư sẽ không giúp ích cho một đất nước đang đối mặt với già hóa dân số và thiếu hụt lao động.

Giáo sư khoa học chính trị Koichi Nakano thuộc Đại học Sophia nêu lập luận: "Đây không phải là cuộc bầu cử tổng thống mà là cuộc bầu cử quốc hội, trong đó các ứng cử viên của LDP, chủ yếu là nam giới, đã bị vướng vào các vụ bê bối trong quá khứ". 

Quả thật, mặc dù liên minh do LDP đứng đầu đã lãnh đạo Nhật Bản trong phần lớn lịch sử hậu chiến do thiếu một phe đối lập mạnh, các vụ bê bối tham nhũng gần đây đã làm tổn hại hình ảnh của liên minh trước khi bà Takaichi nhậm chức vào tháng 10-2025.

Mỹ - Trung chờ đợi tín hiệu

Nếu liên minh của LDP giành chiến thắng áp đảo, bà Takaichi gần như chắc chắn sẽ tiếp tục làm thủ tướng và "dễ thở" hơn trong việc thúc đẩy các quyết sách. Tuy nhiên, trên phương diện đối ngoại, triển vọng này đang nhận được các đánh giá trái chiều.

Nhà phân tích kinh tế - chính trị David Tingxuan Zhang nêu nhận định với tờ Nikkei Asia: "Nếu LDP và liên minh giành được đa số áp đảo tại Hạ viện, Trung Quốc sẽ phải chuẩn bị cho một thời kỳ dài quan hệ đóng băng với Nhật Bản".

Kể từ tháng 11-2025, quan hệ song phương đã xấu đi nhanh chóng, xuống mức nghiêm trọng nhất trong thời gian gần đây. Căng thẳng nhanh chóng lan rộng từ ngoại giao sang các khía cạnh kinh tế, văn hóa và an ninh mà không có dấu hiệu giảm nhiệt. 

Theo ông Zhang, Trung Quốc mong muốn các đảng đối lập có nhiều ảnh hưởng hơn để hạn chế chương trình chi tiêu quốc phòng của bà Takaichi, qua đó buộc bà phải có lập trường cân bằng hơn và lắng nghe các tiếng nói ủng hộ quan hệ hòa hoãn, mềm mỏng hơn với Trung Quốc.

Nhà nghiên cứu Riley Walters thuộc Viện Hudson (Mỹ) cho biết các nhà hoạch định chính sách của Mỹ đang theo dõi cuộc bầu cử này để xem liệu Nhật Bản có thể tìm được sự ổn định chính trị hay không. Đồng thời, kết quả bầu cử cũng sẽ là chỉ dấu cho thấy liệu Tokyo có thực hiện những cải cách quốc phòng và kinh tế mạnh mẽ hơn hay không.

Theo ông Walters, bất kể kết quả bầu cử ra sao, điều quan trọng nhất đối với mối quan hệ Mỹ - Nhật Bản hiện nay là đảm bảo thỏa thuận đầu tư song phương đạt được tiến triển. 

"Lời đe dọa áp thuế gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Hàn Quốc cho thấy chính trị nội bộ không phải là lý do để trì hoãn việc thực thi. Điều quan trọng là chính phủ mới ở Tokyo nên bắt đầu năm mới bằng việc đàm phán thuế quan với Mỹ", ông nhấn mạnh.

Bà Takaichi tuyên bố sẽ làm cho Nhật Bản 'thịnh vượng và an toàn hơn'

Ngày 7-2, Thủ tướng Takaichi Sanae cam kết sẽ làm Nhật Bản 'thịnh vượng và an toàn hơn', gồm thông qua việc siết chặt kiểm soát nhập cư, khi gửi những thông điệp cuối cùng tới cử tri trước thềm cuộc bầu cử sớm.