3 cơ chế khí tượng cùng hội tụ tạo bão tuyết lịch sử

Một trận bão tuyết mùa đông dữ dội vừa càn quét dải Bờ Đông nước Mỹ, làm tê liệt giao thông và buộc nhiều bang ban bố tình trạng khẩn cấp. 

Theo The Guardian, hơn 40 triệu người từ Virginia đến Maine nằm trong vùng cảnh báo bão tuyết nghiêm trọng, hàng nghìn chuyến bay bị hủy và nhiều khu vực mất điện diện rộng do gió mạnh.

Số liệu được CBS News dẫn từ Cơ quan Thời tiết quốc gia Mỹ (National Weather Service), lượng tuyết đo được tại các sân bay lớn ở Philadelphia và Boston khoảng 35cm, sân bay John F. Kennedy (New York) khoảng 50cm, Newark (New Jersey) gần 70cm. 

Riêng sân bay T.F. Green ở Rhode Island ghi nhận lượng tuyết xấp xỉ 90-96cm, thuộc nhóm cao nhất trong nhiều thập kỷ.

Các chuyên gia khí tượng cho biết cơn bão lần này hội tụ đồng thời 3 đặc tính hiếm gặp. 

Thứ nhất là bão đông bắc, hệ thống áp thấp mạnh hình thành khi không khí lạnh từ Bắc Cực tràn xuống gặp khối khí ấm, ẩm từ Đại Tây Dương. 

Thứ hai là hiện tượng "bom bão táp", tức áp suất trung tâm bão giảm ít nhất 24 millibar trong 24 giờ. Theo tạp chí Time, cơn bão này đã vượt ngưỡng đó đáng kể, khiến cường độ tăng nhanh bất thường.

Thứ ba, nhiều khu vực đáp ứng tiêu chuẩn của bão tuyết cực mạnh. Định nghĩa kỹ thuật của Cơ quan Thời tiết quốc gia Mỹ, bão chỉ được coi là bão tuyết cực mạnh khi gió duy trì từ 56km/h trở lên và tầm nhìn giảm xuống dưới 400m trong ít nhất 3 giờ liên tiếp. 

Trong đợt bão này, gió ven biển New England có thời điểm vượt 120km/h, làm tầm nhìn gần như bằng 0 và gây nguy cơ lớn cho hệ thống điện lực, hạ tầng giao thông.

Biến động tự nhiên và những cảnh báo dài hạn

Theo The Guardian, đây là lần đầu trong gần một thập kỷ New York phải phát cảnh báo bão tuyết cực mạnh trên diện rộng. 

Một số chuyên gia so sánh cơn bão hiện tại với các trận lớn năm 1978 và 2016 từng gây thiệt hại nặng nề cho vùng Đông Bắc nước Mỹ, cho thấy khu vực này vốn có tiền lệ về những mùa đông khắc nghiệt.

Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là liệu các trận bão như vậy có đang trở nên thường xuyên hơn trong bối cảnh khí hậu toàn cầu ấm lên. 

Phân tích trên tạp chí Time cho thấy nền nhiệt trung bình tăng không đồng nghĩa mùa đông sẽ ít tuyết hơn. 

Không khí ấm hơn có khả năng giữ nhiều hơi ẩm hơn. Khi gặp khối không khí lạnh đủ mạnh, lượng hơi ẩm này có thể chuyển hóa thành tuyết với cường độ lớn trong thời gian ngắn. 

Điều đó lý giải vì sao một số khu vực Trung Đại Tây Dương ban đầu có mưa, sau đó nhanh chóng chuyển sang tuyết dày chỉ trong vài giờ.

Các nhà khí tượng cũng lưu ý rằng việc New York và các bang lân cận hứng chịu hai trận bão lớn trong cùng một mùa đông có thể gây cảm giác bất thường sau vài năm ít tuyết. 

Tuy vậy, về mặt thống kê dài hạn, mỗi năm khu vực này trung bình vẫn ghi nhận khoảng một trận bão đông bắc lớn. Khi có vài năm "trắng tuyết", rồi đột ngột xuất hiện một mùa đông dồn dập bão mạnh, cảm nhận xã hội dễ nghiêng về xu hướng cực đoan.

Dù nguyên nhân cụ thể còn cần thêm dữ liệu dài hạn, giới chuyên gia đồng thuận rằng các hiện tượng thời tiết cực đoan từ nắng nóng, mưa lớn đến bão mạnh đang được ghi nhận với tần suất và cường độ đáng chú ý hơn trong nhiều báo cáo khoa học quốc tế. 

Trận bão tuyết "quái vật" lần này vì thế không chỉ là một sự kiện khí tượng đơn lẻ, mà còn là lời nhắc về tính phức tạp và khó lường của hệ thống khí hậu trong bối cảnh toàn cầu biến động.

Hàn Quốc, Nhật Bản chật vật ứng phó bão tuyết

Tuyết rơi kéo dài đã khiến ít nhất 46 người thiệt mạng và hàng trăm người khác bị thương tại Nhật Bản, trong khi bão tuyết tại Hàn Quốc cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và đi lại của người dân.