Nhiều trường tiểu học có sĩ số trên 50, thậm chí 55 học sinh/lớp, trường trung học cơ sở sĩ số 50, nhiều trường không thể tổ chức bán trú do thiếu lớp học. Các trường mầm non chỉ có thể đón một phần nhỏ số lượng trẻ.

Đó là thực tế trường lớp hàng chục năm qua ở TP.HCM và Bình Dương cũ dù trường lớp xây thêm nhiều vẫn thiếu.

"Tôi vừa kiểm tra và thấy TP.HCM đang thiếu trường học. Một TP hoành tráng, giàu có như vậy mà thiếu trường học là không chấp nhận được". Phát biểu thẳng thắn trên của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại buổi tiếp xúc cử tri ngày 9-3 không chỉ là một nhận định về giáo dục.

Đó là lời nhắc nhở rằng phát triển kinh tế không thể tách rời trách nhiệm đầu tư cho con người.

Ở đó còn gợi mở một câu hỏi lớn hơn về định hướng phát triển đô thị. Một TP được xem là đầu tàu kinh tế cả nước không thể thiếu những thiết chế cơ bản phục vụ đời sống người dân. Thêm trường lớp, giảm sĩ số học sinh mỗi lớp, đủ chỗ cho học sinh được học bán trú (theo nhu cầu) cũng chính là ước muốn của phần đông phụ huynh.

Trường học không chỉ là những dãy phòng học hay khuôn viên sư phạm mà đó là nền tảng của tương lai đô thị. Một TP muốn phát triển lâu dài phải bảo đảm những điều kiện cơ bản cho cư dân: chỗ ở, hạ tầng giao thông, môi trường sống và đặc biệt là giáo dục.

Trong nhiều năm qua, TP.HCM luôn được nhắc đến như trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. TP đóng góp khoảng 1/4 GDP quốc gia và là nơi tập trung đông đảo nguồn lực tài chính, doanh nghiệp và lao động. Song song với tốc độ tăng trưởng ấy là áp lực dân số ngày càng lớn.

Hàng triệu người từ khắp nơi đổ về TP để làm việc. Các khu dân cư mới, khu công nghiệp, khu đô thị mọc lên khắp nơi. Số lượng trường học nhiều nơi không theo kịp tốc độ phát triển. Nhiều khu đất dự án có dành diện tích đất xây trường nhưng đất phân lô bán xong cả chục năm mà trường vẫn chưa xây.

Hệ quả là không ít nơi xảy ra tình trạng sĩ số lớp học quá đông, nhiều phòng chức năng ở các trường phải chuyển thành phòng học khi số học sinh năm sau cao hơn năm trước, có trường phải thu xếp mọi cách "gánh" thêm hàng trăm học sinh so với số lớp học hiện có.

Trường to đẹp nhưng không thể đạt chuẩn quốc gia chỉ vì sĩ số lớp quá cao. Lớp học ngày càng chật hơn khi phải cố xếp thêm bàn. Lớp học quá đông hẳn nhiên sẽ gây khó hơn cho việc dạy và học.

Đầu tư cho giáo dục cũng chính là đầu tư cho tương lai của TP. Một thế hệ trẻ được học tập trong điều kiện tốt hơn sẽ trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng góp trở lại cho sự phát triển của đô thị.

Vì vậy giải quyết bài toán thiếu trường học không chỉ là chuyện của ngành giáo dục. Đó là bài toán của quy hoạch đô thị, của quản lý đất đai và của cách phân bổ nguồn lực.

TP.HCM vẫn còn nhiều quỹ đất công có giá trị lớn. Nếu được quản lý và sử dụng hiệu quả sẽ có thêm trường học, bệnh viện và các công trình phục vụ cộng đồng. Việc phân cấp mạnh hơn cho địa phương - như gợi ý của ông Trần Lưu Quang - cũng là một hướng đi đáng chú ý.

Khi chính quyền địa phương có thêm quyền chủ động, các quyết định về quy hoạch và đầu tư có thể được thực hiện nhanh hơn, sát với nhu cầu thực tế hơn.

Bí thư TP.HCM Trần Lưu Quang: Sẽ tăng cường cán bộ, trường lớp cho phường Dĩ An

Ngày 1-10, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang chủ trì đoàn công tác làm việc tại phường Dĩ An, là phường đông dân nhất TP.HCM sau sáp nhập.