Bác Đa vẫn thắp nhang hằng ngày ở ngôi miếu thờ những người xấu số - Ảnh: N.C.T.

Sáng mùng 6 tết (13-2), chúng tôi ghé thăm, tặng quà, lì xì cho bác Lê Thị Đa ở thôn Thượng Xá, xã Hải Thượng, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị - nhân vật trong bài Nhịp đời qua ống kính “Tấm lòng người dưng” đăng trên Tuổi Trẻ ngày 12-5-2005.

Quốc lộ 1 đoạn này giờ đã mở rộng, căn nhà vẫn như xưa nhưng cái miếu dời sâu vào bên trong và cây cối um tùm nên khó nhận ra. Bác Đa năm nay 79 tuổi, già hơn xưa nhưng vẫn khỏe.

Bác mời chúng tôi ngồi, uống nước và tôi nhắc lại chuyện buổi chiều hôm ấy, chiều 11-5-2005 khi tôi đi xe máy công tác trên đường Hồ Chí Minh rồi từ Quảng Bình vào Huế để chuyển tin bài về tòa soạn.

Lúc đi ngang qua nhà bác, thấy khói nhang nghi ngút, thấy một cái miếu mới xây bên cạnh là một xác chiếc xe khách nằm lăn lóc.

Thấy lạ, tôi dừng xe lại, lấy máy ảnh ra tính chụp vài kiểu thì bác Đa từ trong nhà bước ra, vô tình đứng trước ống kính máy ảnh, tay chỉ cái xác xe, chỉ cái miếu rồi kể lại câu chuyện thương tâm của một tai nạn giao thông kinh hoàng ngay trước nhà bác.

Tôi đã nhanh chóng bấm máy và tấm ảnh đó đã đăng trên số báo ngày 12-5-2005.

Bác Đa kể hồi mở rộng quốc lộ nên cái miếu phải dời sâu vào bên trong. Còn xác chiếc xe, bác nói tòa án xử xong, cho phép bán lấy tiền bồi thường cho các gia đình nạn nhân. Xác xe bán phế liệu nên chỉ được đâu chừng sáu, bảy chục triệu đồng.

Nhiều người đi đường vẫn tiếp tục dừng xe, thắp nhang, cầu nguyện và cho bác ít tiền. Tiền dành dụm được bác thuê thợ hoàn tất cái miếu, sơn phết đẹp như hôm nay.

Rồi năm 2014 chính quyền địa phương thu hồi đất phía sau nhà bác để xây dựng nhà máy. Chín ngôi mộ của chín nạn nhân chưa có điều kiện đưa về quê gửi lại sau vườn nhà bác nằm trong khu đất này nên phải di dời.

Bác nhắn tin cho thân nhân nhưng chỉ có hai gia đình ở Tuyên Quang và Cao Bằng tới bốc mộ, đưa hài cốt về quê an táng. Bảy hài cốt còn lại, chính quyền xã đưa lên khu vườn cây phía sau trạm xăng dầu Ngô Đồng, cách nhà bác khoảng một cây số an táng tạm thời, chờ thân nhân đến hốt cốt.

Bác nói: “Bảy mộ nạn nhân này là đồng bào dân tộc Dao ở Cao Bằng, Lạng Sơn. Vài ngày tôi vẫn lên thăm bảy ngôi mộ, chăm sóc cỏ rác, thắp nhang cho họ như thắp nhang ở nhà mình”.

Bác nói hằng năm bác vẫn làm mâm cơm đám giỗ chung cho 20 người mất trong vụ tai nạn giao thông ngày ấy. Bác lấy ngày 12-8 làm đám giỗ, tức là lùi một ngày so với ngày 13-8-2004 là ngày họ mất. Và 25 tháng chạp hằng năm bác làm tất niên, cúng kiếng, cầu nguyện cho 20 người mất.

Ảnh tôi chụp bác Đa năm 2005 lúc đó bác 68 tuổi, bác sống một mình vì con cái nghèo quá. Hôm nay gặp lại bác, 11 năm sau, bác 79 tuổi, cũng sống một mình và đi làm từ thiện...