Số liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT) cho biết có tới 473.348 xe điện được đăng ký trong năm 2025, giúp tổng lượng xe bán ra tại Anh vượt mốc 2 triệu chiếc lần đầu tiên kể từ đại dịch COVID-19.

Với thành tích này, Anh hiện là thị trường xe điện lớn thứ hai châu Âu, chỉ sau Đức với 545.142 xe điện được đăng ký, tăng 43,2% so với năm trước. SMMT đánh giá mốc 2 triệu xe là kết quả đáng khích lệ trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị toàn cầu đầy biến động.

Tuy nhiên thành công này cũng chỉ ra những thách thức lớn mà nước Anh phải đối mặt trong hành trình chuyển đổi xanh tham vọng nhất châu Âu: áp lực chính sách gia tăng, chi phí sản xuất cao ngất và sự lệch pha ngày càng rõ nét với các đối tác châu Âu.

Hiệp hội này cũng nhanh chóng đưa ra những lời cảnh báo gay gắt về tính bền vững của đà tăng trưởng này.

Điểm nóng của vấn đề nằm ở chính sách. Anh vẫn kiên định với mục tiêu cấm bán xe mới sử dụng động cơ đốt trong từ năm 2030 và chấm dứt hoàn toàn xe hybrid vào năm 2035.

Lộ trình này đặt Anh vào hàng ngũ những quốc gia tham vọng nhất thế giới trong quá trình điện hóa giao thông.

Nhưng khi Liên minh châu Âu (EU) quyết định nới lỏng kế hoạch cấm xe xăng và diesel vào tháng 12-2025, Anh bỗng thấy mình đơn độc trên con đường chuyển đổi nhanh.

Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh nhận định: "Khoảng cách chính sách giữa Anh và thị trường lớn ngay bên kia eo biển đang ngày càng nới rộng".

Đây không chỉ là vấn đề tượng trưng. Nó đồng nghĩa với việc các nhà sản xuất ô tô tại Anh phải gánh chịu chi phí chuyển đổi khổng lồ trong khi đối thủ châu Âu được hưởng thời gian điều chỉnh dài hơn.

Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh chỉ trích gay gắt việc chính phủ Công đảng đánh thuế xe điện trong ngân sách gần đây, đồng thời cho rằng số lượng mẫu xe điện đủ điều kiện nhận trợ cấp mua sắm còn quá ít.

Hiệp hội này nhấn mạnh: "Sự gia tăng của xe điện rõ ràng là tín hiệu tích cực, nhưng tốc độ chuyển đổi vẫn còn chậm và chi phí mà ngành công nghiệp phải gánh là quá lớn".

Năm 2025 cũng chứng kiến những cú sốc bất ngờ đối với ngành ô tô Anh. Jaguar Land Rover (JLR), một trong những biểu tượng công nghiệp của đất nước, buộc phải tạm dừng sản xuất trong một tháng sau cuộc tấn công vào tháng 9. Hậu quả là doanh số bán lẻ của JLR trong quý 3-2025 sụt giảm tới 25,1% so với cùng kỳ năm 2024.

Tập đoàn này cho biết nguyên nhân không chỉ đến từ sự cố an ninh mạng mà còn do việc Mỹ áp thêm thuế quan, ảnh hưởng nặng nề tới xuất khẩu.

Bức tranh xe điện tại Anh hiện nay mang hai gam màu đối lập. Một mặt, đà tăng trưởng kỷ lục khẳng định hướng đi không thể đảo ngược của quá trình điện hóa.

Mặt khác, những điểm nghẽn về chi phí, chính sách và năng lực sản xuất đang bộc lộ ngày càng rõ. Khi mục tiêu cấm xe động cơ đốt trong đã được ấn định, câu hỏi không còn là có chuyển đổi hay không, mà là liệu nước Anh có đủ dư địa chính sách và sức chịu đựng kinh tế để đi nhanh hơn phần còn lại của châu Âu mà không làm tổn thương chính ngành công nghiệp ô tô của mình.

Đối chiếu với Na Uy - quốc gia châu Âu đã gần như hoàn tất quá trình điện hóa khi gần 100% xe bán ra là xe điện, câu chuyện của Anh cho thấy rằng tham vọng xanh không chỉ cần quyết tâm chính trị mà còn đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa mục tiêu môi trường và thực tế kinh tế.

Phép thử này sẽ quyết định liệu Anh có thể trở thành hình mẫu cho chuyển đổi xanh hay chỉ là một bài học đắt giá về việc đi quá nhanh trong một thế giới chưa sẵn sàng bắt kịp.

Toyota có một năm bán 'khét lẹt': Cứ 2 xe bán ra có 1 chiếc là xe điện, hybrid

Toyota và Lexus kết thúc năm 2025 tại thị trường Mỹ với doanh số 2,5 triệu xe, tăng 8% so với năm trước, trong đó xe điện hóa chiếm 47%, khẳng định hybrid và plug-in hybrid là động lực tăng trưởng chính.