Không mua thực phẩm không rõ nguồn gốc

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), mùa Tết là dịp mà nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tăng cao, đặc biệt là các loại thực phẩm chế biến sẵn như bánh chưng, giò chả... Tuy nhiên, nếu không được sản xuất trong điều kiện vệ sinh, những sản phẩm này dễ bị nhiễm khuẩn.

Bên cạnh đó, việc sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, có thể chứa hóa chất độc hại cũng là một mối lo ngại lớn. Thói quen tích trữ thực phẩm quá nhiều, không bảo quản đúng cách càng làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Đặng Nam Long (khoa nội tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định) cho hay nguyên tắc chung để đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe trong dịp Tết là nên lựa thực phẩm tươi, hạn chế thức ăn chế biến sẵn do có hàm lượng muối cao và các chất bảo quản không tốt.

Đối với món rau, nên dùng trong ngày, hạn chế sử dụng qua đêm. Bánh chưng, giò nên bảo quản ngăn mát tủ lạnh và cẩn thận làm chín lại thức ăn trước khi dùng.

Thực phẩm cần để ngăn mát tủ lạnh hoặc ngăn đông nhằm giảm sự phát triển của vi sinh vật. Nguyên tắc chung là hạn chế lưu trữ dài ngày nếu có thể và khi dùng luôn phải làm nóng lại hoặc hấp lại.

"Cần cẩn thận với các món thịt để qua ngày do có thể phát sinh vi khuẩn, độc tố", bác sĩ Long nhấn mạnh.

HCDC lưu ý để đảm bảo an toàn thực phẩm cho người dân trong dịp Tết Nguyên đán, lưu ý người tiêu dùng không mua thực phẩm tại các cơ sở sản xuất kinh doanh không đảm bảo an toàn; không mua, sử dụng sản phẩm thực phẩm không rõ nguồn gốc, có dấu hiệu ôi thiu, mốc, hỏng.

Không nên chế biến, tích trữ quá nhiều thực phẩm, thức ăn trong ngày Tết để tránh sử dụng sản phẩm không tươi, mất dinh dưỡng hoặc mốc hỏng. Không lạm dụng rượu bia để trọn niềm vui; không uống rượu khi không biết rõ nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm. Tuyệt đối không ăn nấm lạ, nấm hoang dại, nấm đã bị dập nát hoặc hỏng.

Nguy cơ ngộ độc thực phẩm, bia rượu rình rập

ThS Nguyễn Phan Thảo Lan, khoa cấp cứu Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết Tết Nguyên đán là dịp để cả gia đình sum vầy, mâm cơm đầy đặn hơn, chén rượu cũng vì thế mà thêm mặn nồng. Nhưng đây cũng là thời điểm ngộ độc thực phẩm, rượu bia gia tăng.

Chỉ một chút chủ quan với đồ ăn để lâu hay rượu bia không rõ nguồn gốc có thể khiến niềm vui ngày Tết trở thành nỗi lo sức khỏe. Đừng để ăn Tết trên giường bệnh chỉ vì 1 phút chủ quan.

Bác sĩ Lan cho hay số ca nhập viện vì ngộ độc thực phẩm và rượu bia thường tăng cao trong và sau Tết. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến việc sử dụng thực phẩm không đảm bảo an toàn, ăn uống quá mức và lạm dụng rượu bia trong các buổi tiệc, liên hoan kéo dài.

Các triệu chứng của ngộ độc thực phẩm như đau quặn bụng, buồn nôn và nôn ói, tiêu chảy, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, sốt, mệt mỏi và chán ăn.

Khi có các triệu chứng trên, có thể cân nhắc kích thích gây nôn để loại bỏ thức ăn còn tồn trong dạ dày. Chỉ áp dụng khi người bệnh còn tỉnh táo, không mắc bệnh lý về thực quản hoặc dạ dày và chưa quá 2 giờ kể từ thời điểm ăn thực phẩm không vệ sinh. Không áp dụng phương pháp này với người bệnh mất ý thức, trẻ em hoặc phụ nữ đang mang thai.

Bên cạnh đó cần nghỉ ngơi, uống nước theo từng ngụm nhỏ và liên tục để hạn chế nôn thêm, phòng tránh tình trạng kiệt sức. Chỉ ăn các món nhạt và loãng; khi các triệu chứng đã thuyên giảm, người bệnh có thể bắt đầu ăn món dễ tiêu; hạn chế những món ăn nhiều dầu mỡ, gia vị mạnh, thức uống có cồn hoặc cafein.

Những sai lầm phổ biến khi tích trữ thực phẩm Tết có thể gây ngộ độc

Không ít ca ngộ độc Tết xuất phát từ những sai lầm rất nhỏ nhưng lặp lại hằng năm: Tích trữ thực phẩm trước Tết.