Ngày 7-7, Trường đại học Hoa Sen phối hợp cùng tạp chí Luật sư Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia về dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số, bảo vệ quyền riêng tư trước những rủi ro công nghệ như AI. 

AI vào tuyển dụng, dữ liệu ứng viên thành vấn đề pháp lý

Hội thảo nhận được 120 bài viết tham luận chuyên sâu từ các nhà khoa học, chuyên gia pháp lý và nhà nghiên cứu từ 35 trường, học viện cả nước.

ThS Nguyễn Văn Nhân - nhà sáng lập ERAW - nhận định AI đang làm thay đổi hoạt động quản trị nguồn nhân lực, nhất là tuyển dụng và lựa chọn nhân sự. AI hỗ trợ sàng lọc hồ sơ, đánh giá ứng viên, ra quyết định tuyển dụng, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí.

Phổ biến nhất là AI tự động sàng lọc hồ sơ, có khả năng phân tích hàng nghìn hồ sơ trong thời gian ngắn, xác định ứng viên đáp ứng yêu cầu công việc dựa trên các tiêu chí được lập trình trước. AI cũng được sử dụng để phân tích từ khóa, kinh nghiệm làm việc, trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp để hỗ trợ lựa chọn ứng viên tiềm năng.

Đáng chú ý, AI còn được dùng trong phỏng vấn tuyển dụng thông qua chatbot tuyển dụng hoặc hệ thống phỏng vấn trực tuyến tích hợp AI.

Qua đó tương tác với ứng viên, thu thập thông tin, đánh giá đặc điểm cá nhân qua phân tích ngôn ngữ, giọng nói, biểu cảm khuôn mặt và hành vi của ứng viên trong quá trình phỏng vấn.

Ông Nhân cho rằng tuyển dụng bằng AI đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến đạo đức, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, khả năng giải thích của thuật toán và bảo vệ dữ liệu cá nhân của người lao động.

Các hệ thống AI có thể tạo ra sự thiên vị thuật toán, thiếu minh bạch trong quá trình ra quyết định, khó giải thích kết quả đánh giá.

"Đạo đức AI trong tuyển dụng cần được đặt trên bốn nguyên tắc cốt lõi: công bằng, minh bạch, trách nhiệm giải trình và khả năng giải thích. Qua đó tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân ứng viên và người lao động", ông Nhân nêu ý kiến.

Đào tạo luật trước bài toán niềm tin dữ liệu

ThS Đới Sỹ Hùng - Trưởng phòng hành chính tổng hợp, Thư viện Trung tâm (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho rằng tại Việt Nam, bảo vệ dữ liệu cá nhân là một trong những vấn đề pháp lý then chốt khi dữ liệu trở thành tài nguyên quốc gia quan trọng.

Theo ông, với dân số hơn 100 triệu người và tỉ lệ sử dụng Internet cao, Việt Nam tạo ra khối lượng dữ liệu cá nhân khổng lồ mỗi ngày.

Cùng với lợi ích từ công nghệ số, rủi ro lộ lọt, mua bán, lạm dụng dữ liệu cá nhân ngày càng nghiêm trọng, có thể dẫn đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản, xâm phạm quyền riêng tư và đe dọa an ninh quốc gia.

Ông Hùng kiến nghị: "Tếp tục hoàn thiện quy định về khái niệm và phạm vi dữ liệu cá nhân, nhất là dữ liệu sinh trắc học, dữ liệu hành vi số, dữ liệu vị trí, dữ liệu tạo lập từ trí tuệ nhân tạo hoặc dữ liệu được suy luận từ hành vi trực tuyến".

Cũng cần hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm, chế tài đối với hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân, cơ chế đồng ý của chủ thể dữ liệu và cơ chế bảo vệ quyền dân sự liên quan đến dữ liệu cá nhân.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huy Nhựt - Hiệu trưởng Trường đại học Hoa Sen - nói xã hội đang sống trong một thời đại đặc biệt khi dữ liệu trong nhiều trường hợp đang định hình đời sống con người, có thể xem như một phần mở rộng nhân thân con người trong không gian số.

"AI, big data và các nền tảng số ngày càng có khả năng thu thập, phân tích, dự báo, tác động lên hành vi con người, quyền riêng tư được đặt trong yêu cầu rộng hơn như quyền được chủ động, quyền được tự quyết và quyền không bị thao túng bởi những hệ thống vô hình.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện nay là vấn đề pháp lý, đạo đức, quản trị và sâu xa hơn là vấn đề bảo vệ phẩm giá con người", ông Nhựt nhấn mạnh.

Phát hiện AI tự thực hiện toàn bộ cuộc tấn công mã độc tống tiền

Hãng bảo mật Sysdig (Mỹ) phát hiện một tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI) được cho là lần đầu tự thực hiện toàn bộ một cuộc tấn công mã độc tống tiền mà không cần con người can thiệp.