Từng được xem là công cụ hỗ trợ sáng tạo, AI đang trở thành thách thức lớn với ngành xuất bản khi ranh giới giữa tác phẩm do con người viết và nội dung do máy tạo ra ngày càng khó xác định.

Nhiều nhà văn lo bị nghi ngờ sử dụng AI dù tự sáng tác, trong khi độc giả cũng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc những cuốn sách họ đọc.

Tác giả lo bị AI "kết tội oan"

Theo The New York Times, tranh cãi về sách do AI tạo ra bùng lên sau khi Hachette hủy phát hành tiểu thuyết kinh dị Shy Girl của Mia Ballard tại Mỹ vì nghi ngờ tác phẩm có sự can thiệp của AI. 

Cuốn sách cũng bị rút khỏi thị trường Anh, nơi từng được phát hành dưới dạng sách tự xuất bản. Vụ việc khiến nhiều độc giả đặt câu hỏi về khả năng kiểm duyệt của các nhà xuất bản trước sự phát triển nhanh chóng của AI tạo sinh.

Không chỉ lo sách AI lọt qua khâu biên tập, nhiều nhà văn còn đối mặt nguy cơ bị nghi oan. Antonio Bricio, tác giả mới tại Mexico, khẳng định chỉ dùng AI để dịch một số từ ngữ nhưng vẫn bị Originality.ai đánh giá bản thảo có 100% khả năng do AI tạo ra. 

Sau khi chỉnh sửa vài câu, kết quả thay đổi hoàn toàn, cho thấy các công cụ phát hiện AI vẫn có thể thiếu chính xác. Nhà văn Andrea Bartz cũng từng gặp tình trạng tương tự khi tác phẩm của cô bị đánh giá có 82% khả năng do AI viết dù cô là người sáng tác.

Ngành xuất bản thiếu quy chuẩn chung

Hiện nhiều nhà xuất bản lớn chưa có quy định cụ thể về mức độ sử dụng AI trong sáng tác. Các đơn vị chủ yếu dựa vào sự minh bạch của tác giả, nhưng ranh giới giữa dùng AI để hỗ trợ nghiên cứu, chỉnh sửa và tạo nội dung hoàn chỉnh ngày càng khó phân biệt.

Nhà tư vấn xuất bản Jane Friedman cho rằng đây là lời cảnh tỉnh cho toàn ngành khi việc xác minh nguồn gốc tác phẩm trở nên phức tạp hơn.

Một số tác giả tìm cách chứng minh sách của mình do con người viết thông qua biểu tượng "human authored" do Hiệp hội Tác giả Mỹ (Authors Guild) cung cấp. Tuy nhiên, chứng nhận này hiện chủ yếu dựa trên cam kết của nhà văn.

Độc giả muốn biết tác giả thật sự là ai

Không chỉ người viết, độc giả cũng muốn biết họ đang đọc tác phẩm do con người hay AI tạo ra.

Rachel Louise Atkin, người đánh giá sách trên mạng xã hội, cho biết cô từng yêu thích Shy Girl trước khi biết cuốn sách bị nghi sử dụng AI. Theo cô, độc giả cần được lựa chọn có đọc tác phẩm do AI tạo ra hay không.

Nhiều nhà văn lo ngại khi AI phát triển, những tác giả không sử dụng công nghệ này sẽ phải liên tục chứng minh mình là người thật đứng sau tác phẩm.

Laura Taylor Namey, tác giả văn học dành cho thanh thiếu niên, cho rằng phản ứng của độc giả cho thấy họ vẫn coi trọng yếu tố con người trong sáng tác: "Độc giả muốn một cuốn sách đến từ trí óc và trái tim của nhà văn, không phải từ một chiếc máy tính".

Giới xuất bản lo ngại khi AI ngày càng phát triển, việc phân biệt giữa tác phẩm của con người và sản phẩm do máy móc tạo ra sẽ trở nên khó khăn hơn.

Vì sao ngày càng nhiều tiểu thuyết viết về 'người vợ truyền thống'?

Sau khi gây sốt trên TikTok và Instagram, hình tượng 'tradwife' (người vợ theo lối sống truyền thống) đang trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tiểu thuyết mới.